Brązowy kubek z Dohnsen – naczynie wykonane z brązu cynowego w epoce brązu, znalezione w Dolnej Saksonii w miejscowości Dohnsen.

Odkrycia dokonały dzieci w pobliżu żwirowni w Dohnsen w roku 1955. Nie udało się jednoznacznie stwierdzić, czy w tym miejscu znajdują się ślady prehistorycznego osadnictwa, czy też było to znalezisko luźneSuchowska-Ducke 2026.

Kubek ma średnicę 12,5 do 12,7 cm i wysokość 6 cm, na górnej krawędzi posiada lekko wystający dzióbek, a z boku przymocowany nitami jeden uchwyt, wystający częściowo ponad krawędź korpusu. Wszystkie trzy elementy (korpus, uchwyt i nity) wykonane są z brązu cynowego, ale każdy ma trochę inny skład. Ponadto obecny uchwyt jest przypuszczalnie wtórny i zastąpił pierwotny. Górna część korpusu ma dekorację w postaci równoległych do krawędzi żłobień, a poniżej jest liściopodobny ornament wykonany jakiś czas po odlaniu naczyniaSuchowska-Ducke 2026.

Badacze uznali, że kubek wykazuje bardzo duże podobieństwo stylistyczne do kubków z późnej epoki brązu znajdywanych w basenie Morza Egejskiego. Stało się to podstawą do tezy o dalekosiężnych kontaktach ludów zamieszkujących wówczas teren obecnych Niemiec północnych z kulturą egejską. Jednak opublikowane później rezultaty analiz chemicznych wskazują, że miedź w brązie kubka z Dohnsen wykazuje skład najbardziej zbliżony do rud miedzi z cechsztynu Europy Środkowej. To może sugerować, iż naczynie nie jest egejskim importem, lecz powstało na obszarze północnych Niemiec, być może jako wytwór rzemieślnika pochodzącego z rejonu GrecjiSuchowska-Ducke 2026Suchowska-Ducke i in. 2022. Z drugiej strony, nie są znane dane o eksploatacji rud cechsztyńskich przed średniowieczemSuchowska-Ducke 2026.

Ponieważ kubek nie został znaleziony przez archeologów i nie było pewności, czy znaleziono go in situ, to istniała możliwość, że jest to przedmiot antyczny, ale przywieziony do Niemiec w XX w. lub, że jest to współczesny falsyfikatSuchowska-Ducke 2026. Tę ostatnią możliwość wykluczyło badanie izotopu ołowiu 210Suchowska-Ducke i in. 2022, natomiast poglądy o niedawnym przywiezieniu kubka z południa Europy zostały negatywnie zweryfikowane jeszcze w latach 60. XX w.Suchowska-Ducke 2026

Przypisy

Bibliografia Suchowska-Ducke P., 2026: Między północą a południem Europy. Zagadka brązowego kubka z Dohnsen. „Archeologia Żywa”, nr 3 (101), s. 42–45. Suchowska-Ducke P., Stos-Gale Z. A., Pernicka E., Nørgaard H. W. & Ducke B., 2022: The bronze cup from Dohnsen in the light of old and new evidence. „Archaeometry”, 64 (3), s. 728–743. https://doi.org/10.1111/arcm.12743

Kategoria:Archeologia Niemiec Kategoria:Epoka brązu Kategoria:Źródła archeologiczne