Irmela Mensah-Schramm (ur. 5 grudnia 1945 w Stuttgarcie) – niemiecka działaczka na rzecz praw człowieka i emerytowana nauczycielka uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, znana z usuwania i zamalowywania neonazistowskich oraz innych skrajnie prawicowych graffiti w Berlinie i w całych Niemczech.
Życiorys Mensah-Schramm urodziła się w 1945 w Stuttgarcie w Niemczech. W 1967 przeprowadziła się do Berlina, gdzie rozpoczęła pracę jako nauczycielka uczniów z poważnymi niepełnosprawnościami. W latach 60. XX wieku zaangażowała się również w ruch antynuklearny.
Działalność W 1986 rozpoczęła usuwanie skrajnie prawicowych treści po tym, jak na przystanku autobusowym w pobliżu swojego domu w Berlinie zobaczyła naklejkę domagającą się uwolnienia nazistowskiego zbrodniarza wojennego Rudolfa Heßa. Kiedy po powrocie zauważyła, że nikt jej nie usunął, postanowiła zdrapać ją za pomocą breloczka.
Po tym wydarzeniu zaczęła zwracać większą uwagę na obecność neonazistowskich i skrajnie prawicowych graffiti w przestrzeni publicznej. Wkrótce usuwanie tego rodzaju treści stało się stałym elementem jej działalności. Według danych z 2021 roku usunęła co najmniej 90 000 naklejek, z których znaczną część zachowała w segregatorach, oraz zamalowała co najmniej 10 000 napisów i symboli wykonanych farbą w sprayu....
Według „The New York Times” w ciągu 30 lat swojej działalności, polegającej na zdrapywaniu, rozpuszczaniu i zamalowywaniu prawicowych haseł, została napadnięta trzy lub cztery razy. Jednocześnie wielokrotnie spotykała się z wdzięcznością osób postronnych.
W październiku 2019 Mensah-Schramm została uznana za winną uszkodzenia mienia i ukarana grzywną po tym, jak sfotografowano ją podczas zamalowywania neonazistowskich haseł i zgłoszono policji.
Według „Deutsche Welle” odrzuciła propozycję sędziego, który chciał uniknąć procesu w zamian za przekazanie 500 euro organizacjom non-profit, ponieważ oznaczałoby to prawne przyznanie się do popełnienia czynu zabronionego. W późniejszym postępowaniu odwoławczym została uniewinniona.
Działalność Mensah-Schramm zaczęła być szerzej znana od początku XXI wieku, kiedy zainteresowały się nią międzynarodowe media. Otrzymała także wiele wyróżnień. W 1996 otrzymała Order Zasługi Republiki Federalnej Niemiec, który zwróciła w 2000 w proteście przeciwko przyznaniu odznaczenia byłemu członkowi Waffen-SS .
Jej obszerny zbiór usuniętych naklejek neonazistowskich został w 2016 zaprezentowany na wystawie w Niemieckim Muzeum Historycznym w Berlinie.
13 grudnia 2019 wraz z raperką Pilz opublikowała film dokumentujący ich działalność. Pokazano w nim zamalowywanie i usuwanie skrajnie prawicowych, sprzecznych z konstytucją Niemiec napisów oraz naklejek. Opublikowano również korespondencję z władzami miejskimi Lubeki, która miała wskazywać na opieszałość administracji. Według materiału dokumentalnego niezgodne z konstytucją napisy zostały po pierwszym zgłoszeniu tylko częściowo usunięte po sześciu tygodniach, dlatego Pilz zdecydowała się wraz z Irmelą Mensah-Schramm zamalować je i usunąć. Akcję wsparła partia . Metody działania
mały|320px|Irmela Mensah-Schramm podczas warsztatów graffiti w Helsinkach
Początkowo Mensah-Schramm usuwała napisy i naklejki za pomocą prostych narzędzi, takich jak breloczek. Z czasem zaczęła stosować różne metody usuwania, zamalowywania i modyfikowania napotykanych treści. Wykorzystywała między innymi zmywacz do paznokci, różnego rodzaju skrobaki oraz farby w sprayu.
Niektóre z jej modyfikacji wykorzystują grę słów i humor. W jednym przypadku, gdy wandale napisali po niemiecku „Ausländer in die Gaskammer” („Cudzoziemcy do komory gazowej”), zmieniła napis na „Ausländer in die Spaßkammer” („Cudzoziemcy do komory zabaw”), wykorzystując rym między niemieckimi słowami oznaczającymi „gaz” i „zabawę”.
Od 2015, gdy napływ uchodźców wywoływał w Niemczech sprzeciw wobec kanclerz Angeli Merkel, Mensah-Schramm wielokrotnie modyfikowała graffiti „Merkel muss weg” („Merkel musi odejść”), zmieniając je na „Merke! Hass weg” („Zapamiętaj! Precz z nienawiścią”).
Mensah-Schramm dokumentuje swoją działalność fotograficznie, a zdjęcia wraz z usuniętymi naklejkami przechowuje w segregatorach. W 2016 miała 82 takie segregatory. Zostały one zaprezentowane w pomieszczeniu poświęconym jej działalności podczas wystawy w Niemieckim Muzeum Historycznym zatytułowanej Angezettelt. Antisemitische und rassistische Aufkleber von 1880 bis heute („Prowokacje. Antysemickie i rasistowskie naklejki od 1880 roku do dziś”).
Jej pierwsza wystawa tego rodzaju materiałów odbyła się w 1995 w urzędzie dzielnicy Zehlendorf w Berlinie.
Mensah-Schramm prowadzi również warsztaty edukacyjne, podczas których uczy dzieci i młodzież, jak w kreatywny sposób reagować na napotykane neonazistowskie lub inne skrajnie prawicowe graffiti.
Przypisy
Kategoria:Niemieccy nauczyciele Kategoria:Niemieccy działacze praw człowieka Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec Kategoria:Niemieccy antyfaszyści Kategoria:Ludzie związani z Berlinem Kategoria:Ludzie urodzeni w Stuttgarcie Kategoria:Urodzeni w 1945