U-224 – niemiecki okręt podwodny typu VIIC z okresu II wojny światowej.

Wyporność U-Boota wynosiła 769 ton w położeniu nawodnym i 871 ton pod wodą, a jego główne uzbrojenie stanowiło 14 torped o kalibrze 533 mm, wystrzeliwanych z pięciu wewnętrznych wyrzutni. Jednostka rozwijała na powierzchni prędkość maksymalną 17,7 węzła, a jej zasięg przy prędkości 10 węzłów wynosił 8500 Mm.

Okręt został zwodowany 7 maja 1942 roku w stoczni Friedrich Krupp Germaniawerft w Kilonii, a 20 czerwca 1942 roku wszedł do służby w Kriegsmarine. Pływając w składzie 7. Flotylli U-Bootów, odbył dwa patrole bojowe, podczas których zatopił dwa statki o łącznej pojemności 9535 BRT. U-224 został zatopiony 13 stycznia 1943 roku na zachód od Algieru przez kanadyjską korwetę .

Projekt i budowa

Jednostki typu VIIC były kolejnym ewolucyjnym rozwinięciem najliczniej budowanych w Niemczech okrętów typu VII. Poprzednik – typ VIIB – miał niewystarczający zasięg i zbyt mało miejsca pod pokładem na instalację sonaru. Opracowany w 1938 roku projekt nowego okrętu różnił się od poprzedniej wersji m.in. zwiększoną grubością blach kadłuba sztywnego (z 16 do 18,5 mm, co zwiększyło maksymalną głębokość zanurzenia z 200 metrów do 250–280 metrów), przedłużeniem kadłuba o 60 cm i kiosku o 30 cm oraz powiększeniem zbiorników paliwa o 5,4 m³, co zwiększyło zasięg. Większe rozmiary pozwoliły na instalację aktywnego sonaru , który uzupełniał pasywny Gruppenhorchgerät (GHG). Do zakończenia wojny do służby weszło 568 okrętów typu VIIC.

U-224 zamówiono 15 sierpnia 1940 roku. Został zbudowany w stoczni Friedrich Krupp Germaniawerft w Kilonii jako jeden z 58 okrętów typu VIIC zamówionych w tej stoczni. U-224 otrzymał numer stoczniowy 654 (Werk 654). Stępkę okrętu położono 15 lipca 1941 roku, a jednostkę zwodowano 7 maja 1942 roku.

Dane taktyczno-techniczne thumb|left|alt=Wnętrze przedziału silników wysokoprężnych U-Boota typu VIIC|Wnętrze przedziału silników wysokoprężnych U-224 był średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 67,1 metra, szerokość 6,2 metra, a zanurzenie 4,74 metra. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 9,6 metra. Wykonany ze stali pancernej CM 351 o grubości 18,5 mm kadłub sztywny miał 50,5 metra długości i 4,7 metra szerokości. Kadłub podzielono grodziami na sześć przedziałów wodoszczelnych (od dziobu): I – przedział torpedowy ze sterami głębokości oraz GHG, II – przedział akumulatorów wraz z pomieszczeniami załogi, magazynem amunicji i toaletą, III – centrala z pomieszczeniem wielofunkcyjnym (mieszczącym drugą baterię akumulatorów, pomieszczenia załogi i kambuz), IV – przedział silników spalinowych, V – przedział silników elektrycznych, VI – rufowy przedział torpedowy ze sterami kierunku i głębokości. Kadłub ciśnieniowy otoczony był kadłubem lekkim wykonanym z blach o grubości 4–8 mm. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 769 ton, a w zanurzeniu 871 ton.

Na powierzchni okręt napędzały dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne Krupp-Germaniawerft F46 z doładowaniem, o łącznej mocy 3200 KM przy 470-490 obr./min, a pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym prądu stałego AEG GU 460/8-276 o łącznej mocy 560 kW (750 KM) przy 295 obr./min. Dwa wały napędowe obracały dwie śruby, zapewniając maksymalną prędkość 17,7 węzła na powierzchni i 7,6 węzła w zanurzeniu. Zasięg wynosił 8500 Mm przy prędkości 10 węzłów w położeniu nawodnym (3250 Mm przy prędkości maksymalnej) oraz 80 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą (130 Mm przy 2 węzłach). Zbiorniki mieściły 113,47 tony paliwa, a energia elektryczna była magazynowana w dwóch bateriach akumulatorów AFA 33 MAL 800 W, liczących po 62 ogniwa każda, o łącznej pojemności 9160 Ah, masie 62 tony i czasie rozładowania 20 godzin. Dopuszczalna głębokość zanurzenia okrętu wynosiła 100 metrów, a głębokość zgniecenia 250–280 metrów.

Okręt wyposażony był w pięć wyrzutni torped o kalibrze 533 mm (cztery dziobowe i jedną rufową), z łącznym zapasem 14 torped (wymiennie okręt mógł przenosić 26 min typu TMA lub 39 min typu TMB). Uzbrojenie artyleryjskie stanowiły umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 88 mm SK C/35 L/45, z zapasem amunicji wynoszącym 220–250 naboi, oraz pojedyncze działko przeciwlotnicze kalibru 20 mm C/38 L/65. Jednostka była również wyposażona w pasywny sonar GHG i aktywny , a do obserwacji służyły dwa peryskopy Zeissa: bojowy i nocny.

Załoga okrętu składała się z czterech oficerów oraz 40 podoficerów i marynarzy.

Służba U-224 został wcielony do służby w Kriegsmarine 20 czerwca 1942 roku. Dowództwo okrętu objął por. mar. (niem. Oberleutnant zur See) . U-Boot otrzymał numer poczty polowej M 05 768. Do 31 października 1942 roku załoga jednostki przechodziła szkolenie w składzie , operując z Kilonii.

Pierwszy rejs bojowy 17 października 1942 roku U-224 wyszedł z Kilonii na swój pierwszy patrol bojowy, kierując się na Atlantyk. W dniach 26–29 października U-Boot wchodził w skład wilczego stada „Puma”. 29 października o godzinie 0:15, na południowy zachód od wyspy Rockall, U-224 zatopił w ataku torpedowym marudera z konwoju , zbudowany w 1917 roku kanadyjski parowiec „Bic Island” o pojemności 3921 BRT, przewożący 4430 ton żywności i towarów rządowych z Halifaxu do Liverpoolu. Statek, na którego pokładzie znajdowało się łącznie 165 osób (kapitan James Brown, 35 członków załogi, ośmiu artylerzystów i 121 rozbitków z dwóch zatopionych jednostek), zatonął na pozycji ; nikt nie przeżył.

Od 30 października do 8 listopada U-Boot operował w stadzie „Natter”. 1 listopada okręt został przydzielony do 7. Flotylli U-Bootów. Między 8 a 18 listopada U-Boot operował w składzie stada . 12 listopada o godzinie 21:35 U-224 trafił torpedą płynący samotnie, zbudowany w 1939 roku panamski motorowiec „Buchanan” o pojemności 5614 BRT, który przewoził olej opałowy w specjalnych zbiornikach, 5000 worków poczty amerykańskiej oraz samoloty i barki desantowe na pokładzie na trasie Nowy Jork – Liverpool. 46 członków załogi, 15 artylerzystów i 12 pasażerów Sił Powietrznych USA opuściło statek w czterech łodziach ratunkowych, po czym jednostka została trafiona drugą torpedą i zatonęła 90 minut po pierwszym ataku na pozycji . Wszyscy rozbitkowie zostali uratowani: 16 listopada dziesięciu członków załogi, pięciu artylerzystów i trzech pasażerów z jednej łodzi zostało podjętych przez amerykański motorowiec „Lighting”; 20 listopada dziesięciu członków załogi, pięciu artylerzystów i dwóch pasażerów z innej łodzi trafiło na pokład brytyjskiego niszczyciela , a dzień później rozbitkowie z pozostałych dwóch łodzi zostali podjęci przez załogę niszczyciela . 18 listopada U-224 uczestniczył w ataku wilczego stada na konwój , jednak żadna z wystrzelonych torped nie trafiła w cel.

9 grudnia, po 54 dniach spędzonych w morzu, okręt dotarł do portu w Saint-Nazaire.

Drugi rejs bojowy i utrata okrętu 3 stycznia 1943 roku okręt opuścił bazę w Saint-Nazaire z zadaniem przedarcia się na Morze Śródziemne. 9 stycznia załodze U-224 udało się pomyślnie pokonać Cieśninę Gibraltarską. Po południu 13 stycznia znajdujący się na zachód od Algieru U-Boot napotkał konwój TE-13 i podczas próby ataku na zbiornikowiec został wykryty azdykiem, a następnie obrzucony bombami głębinowymi i staranowany przez kanadyjską korwetę typu Flower . U-224 zatonął w ciągu czterech minut na pozycji , a z liczącej 46 osób załogi ocalał jedynie oficer wachtowy Wolf-Dietrich Danckworth, który w momencie taranowania został wyrzucony z pomostu do wody, a następnie uratowany przez inną kanadyjską korwetę .

Podsumowanie działalności bojowej U-224 odbył dwa patrole bojowe, spędzając w morzu 65 dni. W ich trakcie zatopił dwa statki o łącznej pojemności 9535 BRT. Na pokładach zatopionych jednostek zginęło 165 osób – wszystkie na kanadyjskim parowcu „Bic Island”. Pełne zestawienie strat przedstawia poniższa tabela:

+ Lista zatopionych jednostek Data Nazwa Państwo Tonaż Los jednostki 29 października 1942 „Bic Island” 3921 zatopiony 12 listopada 1942 „Buchanan” 5614 zatopiony RAZEM zatopione: 2

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Nazwy okrętów niemieckich Kategoria:Niemieckie okręty podwodne typu VII zatopione podczas II wojny światowej Kategoria:Niemieckie okręty podwodne zatopione bombami głębinowymi Kategoria:Niemieckie okręty podwodne zatopione w wyniku kolizji Kategoria:Okręty podwodne typu VIIC Kategoria:Okręty zbudowane we Friedrich Krupp Germaniawerft Kategoria:Statki i okręty zatopione na Morzu Śródziemnym