Trzęsak orzastowy (Tremella phaeophysciae Diederich & M.S. Christ.) – gatunek grzybów należący do rodziny trzęsakowatych (Tremellaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Tremella, Tremellaceae, Tremellales, Incertae sedis, Tremellomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisali go w 1986 r. i Mogens Skytte Christiansen na orzaście kolistym (Phaeophyscia orbicularis) w Danii. Wskazali holotyp. Polską nazwę podaje internetowy atlas grzybów
Morfologia Owocniki Oliwkowe do brązowych (czasem czerwonobrązowych), płaskie lub lekko wypukłe wyrośla o matowej powierzchni i średnicy 0,4–2 mm. Starsze okazy przekształcają się w ciemnobrązowe, silnie wypukłe, niekiedy guzkowate i galaretowate owocniki. Cechy mikroskopowe Strzępki miąższu o średnicy 3–4 µm, bez sprzążek. Liczne ssawki typu Tremella, ze sprzążkami. Ich komórka macierzysta jest elipsoidalna do niemal kulistej, 3–4 × 2,5–3 µm, włókna o średnicy 0,5 µm, długości 1,5–2,5 µm. Hymenium szkliste, wysokości 35–55 µm, zawierające liczne komórki konidiotwórcze przemieszane z probazydiami. Zawiązki probazydiów maczugowate, proliferacje zachodzące przez sprzążkę bazalną. Brak cystyd i hyfid. Dojrzałe podstawki dwukomórkowe, z jedną poprzeczną przegrodą; komórka dolna zazwyczaj zwężona u podstawy, komórka górna często krótsza, lecz szersza; wymiary 15–27 × 4,5–8 µm. Epibazydia: prawie cylindryczne, średnica 2–3 µm, długość 25–30 µm. Bazydiospory niemal kuliste do elipsoidalnych, z wyraźnym wyrostkiem wnęki, 6–8 × 5,5–7,5 µm. Anamorfa w starszych owocnikach tworzy liczne, czteroramienne asterokonidia o średnicy 8–11 µm; poszczególne ramiona mają długość 2,5–5 µm. Komórki konidiotwórcze nieregularnie cylindryczne, z kilkoma krótkimi (długości 1–4 µm) rozgałęzieniami w pobliżu wierzchołka, 18–28 × 2,5–3,5 µm. Czasami tworzą się w łańcuszkach konidia 3–4 × 2,5–3 µm.
Występowanie i siedlisko Występuje w Ameryce Północnej i w Europie. Brak tego gatunku w opracowanym w 2003 r. przez Władysława Wojewodę wykazie wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, ale w późniejszych latach podano jego stanowiska. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów.
Grzyb naporostowy pasożytujący na porostach z rodzaju Phaeophyscia (orzast).
Przypisy
Kategoria:Grzyby naporostowe Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Trzęsakowate