thumb|240px|Grób Aleksandra Fogla na cmentarzu komunalnym na Dołach w Łodzi, 21 maja 2007 Aleksander Fogiel (ur. 26 lutego 1910 w Siedlcach, zm. 17 stycznia 1996 w Łodzi) – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser, dyrektor teatrów, scenograf, dekorator teatralny.

Wczesne lata i wojna Urodził się w rodzinie kolejarskiej. Ukończył Technikum Kolejowe w Siedlcach oraz kurs Miejskiej Szkoły Rysunku i Zdobnictwa w Warszawie. Przez dwa lata pracował jako dekorator teatralny. Debiutował w teatrach Wojska Polskiego, w których występował aż do zakończenia II wojny światowej, pracując w nich jednocześnie jako aktor, scenograf i autor sztuk. Pracę w teatrze godził z pracą na kolei. W czasie wojny na polecenie gen. Karola Świerczewskiego zakładał Frontowy Teatr Artylerii 2 Armii Wojska Polskiego.

Po wojnie Po wojnie wiązał się kolejno z wieloma teatrami m.in. we Wrocławiu, Poznaniu i Łodzi. W Szczecinie zakładał i kierował Teatrem Lalki i Aktora „Pleciuga”. Podczas pracy w szczecińskim teatrze projektował scenografie do spektakli i wyreżyserował kilka sztukTeatry dramatyczne w Szczecinie 1945–1965, pod red. Danuty Piotrowskiej, Poznań 1965, str. 47-53. W filmie debiutował w 1958 rolą Apostoła w filmie Czesława Petelskiego Baza ludzi umarłych. Miał w dorobku ponad sto ról filmowych. Do najbardziej znanych można zaliczyć m.in. rolę Maćka z Bogdańca w polskim filmie historycznym Aleksandra Forda Krzyżacy z 1960 oraz rolę Sołtysa w trylogii komediowej Sylwestra Chęcińskiego Sami swoi, Nie ma mocnych i Kochaj albo rzuć.

Życie prywatne Był żonaty z Celiną z Dąbrowskich. Jego bratem stryjecznym był piosenkarz Mieczysław Fogiel, występujący pod pseudonimem Mieczysław FoggŚpiewająca mrówa, Rzeczpospolita. Dwaj synowie aktora, Andrzej (ur. 1941) i Tomasz (ur. 1953) są aktorami-śpiewakami (Andrzej występuje w Teatrze Muzycznym w Łodzi a Tomasz w Teatrze Muzycznym w Gdyni), trzeci syn Waldemar (1943–1976) był tancerzem i choreografem. Jego wnuk, aktor dziecięcy Krzysztof Fogiel, zagrał w serialu Jerzego Gruzy Czterdziestolatek. 20 lat później rolę Borysa, wnuka Stefana Karwowskiego.

Zmarł w wieku 86 lat w Łodzi i został pochowany na tamtejszym cmentarzu komunalnym na Dołach (kwatera XXV, rząd 18, grób 21).

Teatr Teatr Wojska Polskiego na Pradze w Warszawie Teatr Garnizonowy w Siedlcach Frontowy Teatr Artylerii II Armii Wojska Polskiego (1945) Teatr Polski we Wrocławiu (1947–1949) Teatr Dramatyczny w Częstochowie (1949–1951) Teatr Dramatyczny w Szczecinie (1951–1959)Teatry dramatyczne w Szczecinie 1945–1965, pod red. Danuty Piotrowskiej, Poznań 1965, str. 34 i 38Encyklopedia Szczecina, t. 1 A-O, pod red. Tadeusza Białeckiego, autor hasła Ryszard Markow, Szczecin 1999, , str. 252 Teatr Powszechny w Łodzi (1959–1961) Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi (1961–1963) Teatr Powszechny w Łodzi (1963–1979) Teatr im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim (1979–1981)

Filmografia Piękne dzieci (1993), etiuda szkolna, reż. J. Polkki Przypadek Pekosińskiego (1993), reż. G. Królikiewicz – profesor Jutro (1990), etiuda szkolna, reż. D. Gajewski Magnat (1986), reż. F. Bajon – kucharz Alojzy Kobieta z prowincji (1984), reż. A. Barański – ojciec Andzi Marynia (1983), reż. J. Rybkowski – Jan, woźny w firmie Połanieckiego Popielec 1982 – Gabor Niech cię odleci mara (1982), reż. A. Barański – ksiądz Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy (1981) – obrońca Wolfgang Arendt Konopielka (1981), reż. W. Leszczyński – wójt Klejnot wolnego sumienia (1981), reż. G. Królikiewicz – Jan Firlej Rodzina Połanieckich (1978), reż. J. Rybkowski – Jan, woźny w firmie Połanieckiego Znak orła (1977), reż. H. Drapella – Stańko Kochaj albo rzuć (1977), reż. S. Chęciński – sołtys Lalka (serial telewizyjny), reż. R. Ber – sędzia pokoju w procesach między Krzeszowską a studentami oraz Krzeszowską a Stawską Beniamiszek (1976), reż. W. Olszewski – naczelnik Nie ma mocnych (1974), reż. S. Chęciński – sołtys Kopernik (1972) – złotnik, ojciec Anny (odc. 3) Kopernik 1972, reż. E. Petelska i Cz. Petelski – złotnik, ojciec Anny Chłopi (1972), reż. J. Rybkowski – Balcerek Antek (1971), reż. W. Fiwek – kowal Akcja Brutus (1970), reż. J. Passendorfer – profesor Ramuz Rzeczpospolita babska (1969), reż. H. Przybył – starosta Do przerwy 0:1 (1969) – Łopotek Jak rozpętałem II wojnę światową (1969) – Jóźwiak Przygody pana Michała (1969) – szlachcic w karczmie Lalka (1968), reż. W.J. Has – Szprot Z przygodą na ty (1968), reż. W. Berestowski – leśniczy (odc. 2) Stawka większa niż życie (1968), reż. Andrzej Konic – pułkownik LWP (odc. 17) Żywot Mateusza (1967), reż. W. Leszczyński – gospodarz Sami swoi (1967), reż. S. Chęciński – sołtys Jowita (1967), reż. J. Morgenstern – prezes klubu Piekło i niebo 1966, reż. Stanisław Różewicz – mieszkaniec nieba Niewiarygodne przygody Marka Piegusa − Bolesław Puchatek, sierżant MO (odc. 9) Don Gabriel 1966, reż. Ewa i Czesław Petelscy – Taborek, sąsiad Tomickiego Wyspa złoczyńców (1965), reż. S. Jędryka – komendant MO Kapitan Sowa na tropie (1965) – „Bongo” (odc. 2) Rękopis znaleziony w Saragossie (1965), reż. Wojciech Jerzy Has – szlachcic walczący z ojcem Alfonsa van Wordena Sobótki (1965) – radziecki oficer Agnieszka 46 (1964), reż. S. Chęciński – Paszczuk Skąpani w ogniu (1963), reż. J. Passendorfer – porucznik Milutin Naganiacz (1963), reż. E. Petelska i Cz. Petelski – Budyta Ogniomistrz Kaleń (1961), reż. E. Petelska i Cz. Petelski – karczmarz Szponderski Złoto (1961), reż. W.J. Has – Stary Historia żółtej ciżemki (1961), reż. S. Chęciński – starszy strażnik grodu w Myślenicach Szklana góra (1960), reż. P. Komorowski – ojciec Szatan z siódmej klasy (1960), reż. M. Kaniewska – ksiądz Krzyżacy (1960), reż. A. Ford – Maćko z Bogdańca Historia współczesna (1960), reż. W. Jakubowska – Antoni Wesołek Krzyż Walecznych (1958), reż. K. Kutz – Buśko Baza ludzi umarłych (1958), reż. Cz. Petelski – „Apostoł”

Podłożony głos 1972: Gruby – sierżant

Polski dubbing 1962: Pinokio – Woźnica 1966: 101 dalmatyńczyków – Pułkownik (pierwsza wersja dubbingowa) 1969: Miecz w kamieniu – Ector (pierwsza wersja dubbingowa)

Odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi (1973) Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Odznaka Honorowa miasta Łodzi (1966) Medal 200-lecia Stanów Zjednoczonych

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Aleksander Fogiel w bazie Akademia Polskiego Filmu

Kategoria:Aktorzy filmowi związani z Łodzią Kategoria:Aktorzy teatralni związani z Łodzią Kategoria:Aktorzy i aktorki teatrów poznańskich Kategoria:Aktorzy i aktorki Teatru Dramatycznego w Szczecinie Kategoria:Aktorzy i aktorki Teatru Polskiego we Wrocławiu Kategoria:Aktorzy związani ze Szczecinem Kategoria:Dyrektorzy teatrów w Polsce Kategoria:Ludzie urodzeni w Siedlcach Kategoria:Odznaczeni Honorową Odznaką Miasta Łodzi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Doły w Łodzi Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni Kategoria:Polscy scenografowie teatralni Kategoria:Reżyserzy teatralni związani z Łodzią Kategoria:Urodzeni w 1910 Kategoria:Zmarli w 1996