Littorinidae – zróżnicowana rodzina grupująca ponad 200 gatunków niewielkich i średniej wielkości ślimaków słono- i słonawowodnych (oraz jeden rodzaj ślimaków słodkowodnych). Jej przedstawiciele są szeroko rozprzestrzenieni w litoralu i strefie pływów mórz na całym świecie.
Etymologia nazwy Nazwa rodzaju typowego i rodziny pochodzi od siedliska, w którym występują (litoralis łac. – nadbrzeżnyKumaniecki K. 1975. Słownik łacińsko-polski. PWN Warszawa, s. 546.).
Cechy morfologiczne Gatunki małe lub średniej wielkości. muszle stożkowate, stożkowato-kuliste, kuliste. Zewnętrzna powierzchnia muszli gładka lub ze spiralnymi liniami, żebrami, guzkami lub kolcami. Wieczko konchiolinowe, ciemnobrązowe, o spiralnej budowie. Ujście muszli jajowate, wyłożone warstwą porcelanową. Wrzeciono gładkie, spłaszczone. Dołek osiowy występuje u niektórych gatunków. Jedna para czułków, oczy położone u ich podstawy.
Występowanie Przedstawiciele rodziny występują pospolicie w morzach na całym świecie.
Biologia i ekologia Zajmowane siedliska Żyją w litoralu, w strefie pływów a także w strefie oprysku. Wytrzymują okresowe, zmniejszone zasolenie wody, pozostają aktywne również w czasie odpływu, gdy są wynurzone, o ile tylko przybój zapewnia zraszanie wodą.
Odżywianie Roślinożercy, zdrapywacze, rozdrabniacze – żywią się trawami morskimi, glonami, peryfitonem.
Rozmnażanie Rozdzielnopłciowe, jajorodne. Jaja w galaretowatej otoczce przytwierdzane do roślin wodnych lub uwalniane wprost do wody. Rozwój złożony, z larwą swobodnie pływającą.
Podział taksonomiczny W rodzinie Littorinidae wyróżnia się następujące podrodziny i rodzaje: Lacuninae Gray, 1857 – synonimy: Risellidae Kesteven, 1903; Cremnoconchinae Preston, 1915; Bembiciidae Finlay, 1928. Bembicium R.A. Philippi, 1846 Cremnoconchus W.T. Blanford, 1869 – gatunki słodkowodne Dissochilus Cossmann, 1888 † Lacuna W. Turton, 1827 – synonim: Aquilonaria Dall, 1886 Pellilitorina Pfeffer, 1886 Risellopsis Kesteven, 1902
Laevilitorininae Reid, 1989 Laevilacunaria A.W.B. Powell, 1951 Laevilitorina Pfeiffer, 1886
Littorininae Children, 1834 – synonimy: Echinininae Rosewater, 1972; Tectariinae Rosewater, 1972; Melaraphidae Starobogatov & Sitnikova, 1983 Afrolittorina Williams, Reid & Littlewood, 2003 Austrolittorina Rosewater, 1970 Cenchritis E. von Martens, 1900 Echinolittorina Habe, 1956 – synonimy: Amerolittorina Reid, 2009; Fossarilittorina Rosewater, 1981; Granulilittorina Habe & Kosuge, 1966; Lineolittorina Reid, 2009 streszczenie Littoraria Gray, 1833 Littorina Férussac, 1822 – rodzaj typowy Mainwaringia G. Nevill, 1885 Melarhaphe Menke, 1828 Nodilittorina E. von Martens, 1897 Peasiella G. Nevill, 1885 Prosthenodon Cossmann, 1888 † Tectarius Valenciennes, 1832, synonim: Echininus Clench & Abbott, 1942.
incertae sedis Mirolacuna Wenz, 1939 Poroa Marwick, 1953 † Procancellaria Wilckens, 1922 †
Ciekawostki liczne gatunki z tej rodziny wchodzą w skład diety ludzi.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Littorinidae w bazie AnimalBase Uniwersytet w Getyndze, dostęp: 5 kwietnia 2014. Littorinidae w bazie NCBI dostęp: 5 kwietnia 2014