Маскстрэумен або Москенстрэумен — сістэма прыліўных віроў, адных з самых моцных у свецеCraig Glenday (Ed.) Guinness World Records 2006, ISBN 1-904994-02-4 p. 76, якая фарміруецца паблізу Лафатэнскіх астравоў у Нарвежскім моры. Размешчаны недалёка ад невялікага вострава , прыкладна пасярэдзіне паміж Лафатэнскім мысам () камуны Москенес і востравам . Москенстрэумен незвычайны тым, што ўтвараецца ў адкрытым моры, а большасць іншых віроў бываюць у закрытых пратоках і рэках. Ён узнікае з-за спалучэння некалькіх фактараў, асноўнымі з якіх з’яўляюцца моцныя паўсутачныя прылівы і своеасаблівая форма марскога дна, а таксама дзякуючы наяўнасці дробнага хрыбта паміж астравамі Маскенесея і Вярой, які ўзмацняе і закручвае прыліўныя плыні.
Маскстрэўмен з’яўляўся ў шматлікіх гістарычных апісаннях, звычайна ў перабольшаным маштабе. Ён таксама шырока вядомы пад назвай Малстром — скандынаўскае слова, якое азначае «моцны вір» і паходзіць ад спалучэння галандскіх слоў мален (малаткі) і строом (паток). Гэты тэрмін быў уведзены ў англійскую мову Эдгарам Аланам По ў сваім апавяданні 1841 года «». По прыводзіць альтэрнатыўную назву віра ў радку: «А для нас, нарвежцаў, гэта Москестром - ад вострава Моске, які тырчыць пасярод той вадаверці»Edgar Allan Poe, «A Descent into the Maelström» , Graham’s Magazine, 1841.
Апісанне і механізм Москстраумен размешчаны паміж Лафатэнскім мысам () камуны Москенесея і востравам , каля невялікага вострава Москен. Ён прадстаўляе сабой магутныя прыліўныя плыні, якія праходзяць праз плыткаводдзе паміж гэтымі астравамі і Атлантычным акіянам, і глыбокі Вестфіёрд, ствараючы віхуры і віры, самы вялікі з якіх мае дыяметр 40-50 м і ўздымае на паверхні вады рабізну амплітудай да 1 метра.
Цячэнне шырынёй каля 8 км. Яно нясе розныя дробныя мікраарганізмы, тым самым прыцягваючы рыбу і рыбацкія лодкіTom Kopel Ebb and Flow: Tides and Life on Our Once and Future Planet, Dundurn Press, 2007. — Р. 78—79. — ISBN 1-55002-726-3.. Паток плыні самы моцны ў ліпені-жніўні. Яе добра відаць з самалёта або прылеглага Лафатодэн Хіл (601 м над узроўнем мора), што на востраве МоскенесеяJules Brown The Rough Guide to Barcelona, Rough Guides, 2004 ISBN 1-84353-218-2, p. 374. Ёсць рэгулярныя паездкі на лодцы паміж астравамі Москенесея і Вярой.
Спасылкі
Den Norske Los, Bind 5: Rørvik-Lødingen og Andenes — Norwegian pilot guide with information about Mokstraumen (pages 234—236) yr.no: Sea currents Edgar Allan Poe: A Descent Into the Maelstrom (1841) — complete text
Катэгорыя:Геаграфія Нарвегіі Катэгорыя:Нарвежскае мора