Рэктар — галоўная пасадовая асоба вышэйшай навучальнай установы, галоўным чынам універсітэта, акадэміі або інстытута, якая адказвае за агульнае кіраванне ўстановай, яе адміністрацыйную, навуковую і фінансавую дзейнасць.
Гісторыя Тэрмін «рэктар» паходзіць з лацінскай мовы (), дзе азначае «кіраўнік». Пасада рэктара мае даўнюю гісторыю і ўзыходзіць да Сярэднявечча, калі першыя ўніверсітэты Еўропы (напрыклад, Балонскі і Парыжскі ўніверсітэты) засноўвалі гэтую пасаду для арганізацыі навучальнага працэсу і абароны інтарэсаў студэнтаў і выкладчыкаў.
Паўнамоцтвы і абавязкі Паўнамоцтвы рэктара залежаць ад заканадаўства краіны і статута канкрэтнай навучальнай установы. Аднак у большасці выпадкаў рэктар: вызначае стратэгію развіцця адукацыйнай установы; кіруе навуковай і адукацыйнай дзейнасцю; прадстаўляе ўніверсітэт у дзяржаўных і міжнародных арганізацыях; кіруе фінансавымі і кадравымі пытаннямі; падпісвае дакументы, звязаныя з адукацыйным працэсам і адміністрацыйнай дзейнасцю; нясе адказнасць за выкананне акадэмічных стандартаў і законаў.
Абранне і прызначэнне У розных краінах і ВНУ рэктар можа прызначацца дзяржаўнымі органамі, абірацца прафесарска-выкладчыцкім складам або зацвярджацца апякунскай радай.
Тэрмін паўнамоцтваў адрозніваецца, звычайна складае ад 3 да 5 гадоў.
Умовай прызначэння на пасаду рэктара з'яўляецца наяўнасць у прэтэндэнта навуковай ступені як мінімум кандыдата навук або эквівалентнай.
Рэктар у розных краінах: Беларусь — рэктары дзяржаўных ВНУ прызначаюцца Прэзідэнтам, а прыватных — уласнікамі па ўзгадненні з міністэрствам адукацыі. Германія — рэктар абіраецца ўніверсітэцкім сенатам і зацвярджаецца ўладамі адпаведнай федэральнай зямлі. ЗША — ва ўніверсітэтах функцыі рэктара часта выконвае прэзідэнт (), а ў некаторых навучальных установах — канцлер (), якіх прызначае апякунская рада () у прыватных ВНУ ці рада кіруючых () у дзяржаўных ВНУ. Польшча — рэктар дзяржаўнага ўніверсітэта абіраецца калегіяй выбаршчыкаў, якая складаецца з выкладчыкаў і працаўнікоў, дэлегатаў ад студэнтаў і аспірантаў, а рэктары прыватных ВНУ прызначаюцца ўласнікамі. Расія — рэктар абіраецца вучонай радай універсітэта, затым зацвярджаецца Міністэрствам навукі і вышэйшай адукацыі Расійскай Федэрацыі.
Сімволіка і атрыбуты У некаторых краінах і ўніверсітэтах рэктар мае адпаведны цырыманіяльны строй і традыцыйныя рэгаліі: мантыю, ланцуг і жазло. Гэтыя рэгаліі выкарыстоўваюцца ва ўрачыстых выпадках, напрыклад на цырымоніях уручэння дыпломаў і афіцыйных пасяджэннях.
Гл. таксама Дэкан Прарэктар Універсітэт
Літаратура Кваліфікацыйны даведнік «Пасады служачых устаноў адукацыі ўсіх тыпаў» // Дадатак да Пастановы Міністэрства працы Рэспублікі Беларусь № 53 ад 28.04.2001 г.
Катэгорыя:Адукацыя Катэгорыя:Пасады