Барыс Усеваладавіч Ігнатовіч () — савецкі фатограф, майстар дакументальнай фатаграфіі, рэпарцёр, кінааператар і журналіст. Піянер савецкай авангарднай фатаграфіі 1920-1930-х гадоў, заснавальнік фотажурналізму, педагог, мастак-«фармаліст».
Біяграфія Нарадзіліся ў Слуцку ў сям’і настаўніка матэматыкі старэйшых класаў гімназіі. Бацька — Усевалад Яўстаф’евіч Ігнатовіч (1864—1904), ураджэнец Віцебска з сям’і дваранскага саслоўя. Маці — Марыя Міхайлаўна (1875—1942), ураджэнка сяла Красны Кут Кацярынаслаўскай губерні (цяпер Луганскай вобласці) з сям’і батракоў.
У 1908—1914 гадах вучыўся ў гімназіі ў Лодзі (Польшча) да першых месяцаў Першай сусветнай вайны і бітвы за Лодзь паміж нямецкай і расійскай арміямі, а затым у 1914—1917 гадах — у гімназіі ў Луганску. У 1912—1918 гадах даваў прыватныя ўрокі для аплаты падручнікаў і падтрымкі маці, якая пасля раптоўнай смерці бацькі засталася без сродкаў да існавання з чатырма дзецьміИгнатович Мария Михайловна. Моя родословная, моя исповедь. — Рукописные мемуары. — Москва, СССР, 26 ноября 1939..
У сакавіку 1917 года, за два месяцы да атрымання атэстата, выключаны з Луганскай гімназіі за выданне рукапіснага часопіса «Шантрапа» і ўдзел у рэвалюцыйных беспарадках: гімназісты арганізавалі страйк, сарвалі заняткі і зладзілі масавыя вулічныя пратэсты, Ігнатовіч ішоў наперадзе старэйшых класаў і нёс чырвоны сцяг. Барыс Ігнатовіч з’ехаў у Петраград, да старэйшага брата Мсціслава, які вучыўся ў Марскім інжынерным вучылішчы. У 1918 годзе скончыў з сярэбраным медалём Выбаргскую гімназію і вярнуўся ў Луганск, дзе паступіў журналістам у газету «Северо-донецкий Коммунист».
У 1919—1920 годзе ўступіў у РКП(б), працаваў літаратурным супрацоўнікам харкаўскай газеты «Красная Звезда» і кіеўскай «Всеиздат», адказным рэдактарам уфімскай газеты «Красная Башкирия», загадваў абласным аддзелам РАСТА ў Стэрлітамаку. Як адзін з першых членаў, створанага расійскага Саюза савецкіх журналістаў, удзельнічаў у 1918 годзе ў першым Усесаюзным з’ездзе журналістаў. У 1921—1922 гадах працаваў намеснікам рэдактара, а затым рэдактарам маскоўскай газеты «Горняк», за публікацыю нібыта неправераных «рабкораўскіх лістоў» чытачоў з правінцыі быў пераведзены з членаў РКП(б) у кандыдаты і адхілены ад пасады рэдактара.
У 1921—1922 гадах загадваў рэдакцыямі петраградскіх гумарыстычных часопісаў «Дрезина», «Смехач» і «Бузотёр». Там сустрэўся з мастаком і фатографам Уладзімірам Лебедзевым і сур’ёзнага захапіўся фатаграфіяй. Ігнатовіч практыкаваўся падораным рэдакцыі складаным кішэнным фотаапаратам «Кодаку». Увесну 1923 года, у разгар НЭПа, зрабіў свой першы рэпартажны кадр — пісьменніка Міхаіла Зошчанка за купляй яблык у рэдакцыі часопіса «Смехач», папрасіўшы пісьменніка і сябра пазіраваць.
У 1925 годзе Ігнатовіч адноўлены ў РКП(б) і вярнуўся ў Маскву, працаваў загадчыкам рэдакцыі часопіса «Рабочая неделя», ілюстрацыйным дадатку да газеты «Труд». У 1926 годзе набыў першыя прафесійныя фотакамеры: люстраны «Нетэль» 9х12 і велізарны металічны «Фогтлендер» 10х15. Удзельнічаў у выставе фотарэпартажу, арганізаванай Асацыяцыяй маскоўскіх фотарэпарцёраў пры Доме друку ў Маскве.
У 1927 годзе паступіў у рэдакцыю знакамітай у тыя гады маскоўскай газеты «Беднота» на пасаду більд-рэдактара, здымаў рэпартажы пра сельскае жыццё, пра Волхаўбуд, першыя турбіны. У 1928 годзе па заданні рэдакцыі здымаў Лударвайскі працэс над кулакамі ў Удмуртыі.
З 1929 года — прафесійны фотарэпарцёр часопісаў «Современная архитектура», авангарднага па дызайне «Даёшь», у якім былі апублікаваны 13 аўтарскіх фотанарысаў, «Радиослушатель» і «Иллюстрированной рабочей газеты». Адным з першых у Савецкім Саюзе стаў здымаць нямецкай малафарматнай камерай «Лейкай». Серыя кадраў, знятых гэтай камерай, апублікавана на старонках часопісаў «Советское фото» («З новым ураджаем», «Чырвонаармеец», «Групавы партрэт», «На жывёльным двары») і ў часопісе «Даёшь». У 1929 годзе толькі ў часопісе «Советское фото» двойчы надрукаваны яго фота на вокладках і яшчэ 16 кадраў у дзесяці нумарах. У 1929 годзе ўдзельнічаў у фотавыставе Таварыства сяброў савецкага кіно у Маскве, на якой падчас развескі экспазіцыі пазнаёміўся з Аляксандрам Родчанкам. Удзельнічаў у выставе мастацкай фатаграфіі ў Вене (Аўстрыя) і мадэрнісцкай выставе «Фільм і Фота» ў Штутгарце (Германія).
У 1930 годзе па сцэнарыі Эсфіры Шуб зняў на кінастудыі «Саюзкінахроніка» кінанарыс «Сёння», частка кадраў якога была апублікавана ў часопісе «Кино і жизнь» (1930, № 21), а таксама ўдзельнічаў у стварэнні аднаго з першых гукавых фільмаў «Алімпіяда мастацтваў». У 1931 годзе працаваў фотарэпарцёрам выдавецтва «Изогиз», у якім для спецыяльнага выпуску часопіса «СССР на стройке» № 11 1931, разам з фатографам Мікалаем Штэрцэрам, зрабіў вялікую фотасерыю аэраздымкі Ленінграда з самалёта-разведчыка Р-5.
Разам з Аляксандрам Родчанкам з 1930 года кіраваў фотасекцыяй групы «Октябрь», якая ўзнікла на аснове аднайменнага аб’яднання прадстаўнікоў розных жанраў і відаў мастацтваў і стала самастойным творчым фатаграфічным аб’яднаннем. У 1931 годзе ўдзельнічаў у выставе групы ў маскоўскім Доме друку. На старонках галоўнага фатаграфічнага часопіса краіны «Пролетарское фото» была разгорнута лютая кампанія супраць наватараў, так званыя «водгукі шырокай грамадскасці» з нумара ў нумар таўравалі «фармалістычныя прыёмы» акцябраўцаў, і ў пачатку наступнага, 1932 года прапрацоўка адступнікаў ад пралетарскага метаду ў фотамастацтве дасягнула свайго апагею да роспуску групы ў красавіку 1932 года.
У 1932 годзе Ігнатовіч абраны старшынёй Маскоўскай асацыяцыі фотакарэспандэнтаў.
У 1933 годзе, працуючы аператарам на «Союзкинохронике», зняў дакументальны нарыс пра Кукрыніксах. У 1934—1935 гадах загадваў аддзелам ілюстрацый газеты «Вячэрняя Масква», супрацоўнічаў з газетамі «Праўда», «Рабочая газета», «Труд», «Камсамольская праўда», часопісамі «Нарпит», «Пражэктар», «Чырвоная ніва», «Огонёк», «Смена», «Савецкае фота». У сярэдзіне 1930-х гадоў вядома была так званая брыгада Ігнатовіча, якая здымала для газет «Вячэрняя Масква» «Строим», «Наши достижения», «Строительство Москвы» і агенцтва фотаінфармацыі Саюзфота, у якую, у 1937 годзе, уваходзілі Е. Лангман, Я. Бродскі, Л. Баць, В. Ігнатовіч і Л. Ігнатовіч, агулам 41 штатны карэспандэнт.
У 1935—1936 гадах стварыў серыю пра стаханаўскі руху і фотасерыю «Казакі». У 1936—1937 гадах працаваў фотарэпарцёрам газеты «Комсомольская правда». У 1937—1938 гадах удзельнічаў у першай Усесаюзнай выставе фотамастацтва, якая прайшла ў маскоўскім Дзяржаўным музеі выяўленчага мастацтва імя А. С. Пушкіна, ленінградскім Дзяржаўным Рускім музеі і кіеўскім Дзяржаўны музей выяўленчага мастацтва. У 1937—1941 гадах працаваў штатным фотарэпарцёрам часопіса «Будаўніцтва Масквы», працягваючы супрацоўнічаць з часопісам «СССР на будоўлі». У 1938 годзе ўдзельнічаў у выставе савецкага фотамастацтва ў Каўнасе (Літва), а ў 1938—1939 гадах — у міжнароднай фотавыставе ў Вялікабрытаніі.
У 1941 годзе, з першых дзён Вялікай Айчыннай вайны, неадступна ішоў з баявымі часцямі, як ваенны фотакарэспандэнт газеты «Боевое Знамя» 30-й арміі на Калінінскім фронце. У сваіх фотарэпартажах адлюстраваў «жывыя» хронікі і твары вайны: сапёрныя роты і палявыя кухні, эскадронных кавалерыстаў, бранскіх партызан, снайпераў, разведчыкаў і франтавых цырульнікаў. Гэта былі батальныя сцэны на перадавой, замалёўкі побыту, групавыя і персанальныя партрэты.
У 1943—1944 гадах Ігнатовіч быў камандзіраваны Студыяй ваенных мастакоў імя М. Б. Грэкава на Заходні і Бранскі франты, працаваў у партызанскіх атрадах Браншчыны. У кастрычніку 1944 года Ігнатовіч зняў «другі візіт» Уінстана Чэрчыля да Іосіфа Сталіна ў Маскву. У 1945 годзе фатаграфаваў маршала Георгія Жукава на канферэнцыі ў Патсдаме пры падпісанні Патсдамскай Дэкларацыі.
У 1945—1950 гадах працягваў працаваць у студыі імя М. Б. Грэкава ваенным фатографам. У 1950 годзе дэмабілізаваўся ў званні капітана, да гэтага часу адносяцца першыя вопыты Ігнатовіча ў каляровай фатаграфіі. Здымаў пейзажы, шмат часу прысвяціў партрэтнай фатаграфіі. У пасляваенныя гады зняў вялікія фотасерыі партрэтаў творчай інтэлігенцыі, навукоўцаў, акадэмікаў, пісьменнікаў, паэтаў, мастакоў, скульптараў, артыстаў, лаўрэатаў Сталінскіх прэмій, ваеннай эліты: маршалаў і Герояў Савецкага Саюза.
У 1950—1951 гадах працаваў фотакарэспандэнтам выдавецтва «Праўда» і часопіса «Огонёк» і фотамастаком вытворча-тэхнічных майстэрняў Усесаюзнай сельскагаспадарчай выставы (УСГВ), дзе ў 1952 годзе арганізаваў лабараторыю каляровай фатаграфіі, удзельнічаў у некалькіх выставах каляровай фатаграфіі.
У 1953—1954 гадах працаваў фотамастаком выдавецтва «Изогиз», удзельнічаў у маскоўскай выставе «Фотамастацтва СССР за 40 гадоў». Працаваў фатографам-мастаком у «Журнале Мод» у 1954—1955 гадах, у «Строиздате» ў 1955—1956 гадах, загадваў аддзелам у выдавецтве «Искусство». У 1957 годзе, калі было адноўлена выданне часопіса «Савецкае фота», каля года працаваў у ім літаратурным супрацоўнікам. У 1959—1965 гадах кіраваў фотастудыяй на заводзе «Серп і молат», кансультаваў у фотастудыі клуба «Працоўныя рэзервы», вёў секцыю фотарэпартажу ў найбуйнейшым фотаклубе СССР — легендарным маскоўскім «Наватары», удзельнічаў ва ўсіх справаздачных выставах клуба.
У 1969 годзе Барыс Ігнатовіч атрымаў «права» на вялікую персанальную выстаўку ў Маскве, пасля 46 гадоў «краінавага прызнання», цэнзуры, забарон і ідэалагічнай крытыкі, эксперыментавання і настаўніцтва, бесперапынных публікацый ва ўсёй мэйнстрымавай прэсе, удзелу практычна ва ўсіх групавых фотавыставах унутры СССР і за яго межамі, у тым ліку персанальных (Германія 1929, Аўстрыя 1929, Вялікабрытанія 1939, Чэхаславакія 1947 і Югаславія 1949, 1958). Фотавыстава стала юбілейнай, да 70-годдзя Ігнатовіча, і была арганізавана Маскоўскай арганізацыяй Саюза журналістаў СССР у красавіку 1969 года ў Цэнтральным Доме журналіста. У яе ўвайшлі шматлікія знакавыя працы Ігнатовіча, якія ўдалося адстаяць у мастацкага савета і арганізатараў, унікальныя для таго часу, па якасці аўтарскага друку і памеры адбіткаў. Выстаўка 1969 года стала самай буйной і апошняй прыжыццёвай персанальнай выстаўкай мастака ў Маскве.
У 1972 годзе адбылася персанальная выстаўка Ігнатовіча ў Вільнюсе, арганізаваная першым у рэспубліцы Таварыствам фотамастацтва Літоўскай ССР, пад эгідай якога быў створаны першы Музей фатаграфіі ў Шаўляі. У 1975 годзе Ігнатовіч удзельнічаў у двух юбілейных выставачных экспазіцыях, прымеркаваных да 30-годдзя Вялікай Перамогі і 60-годдзя Кастрычніцкай Рэвалюцыі у Маскве.
Памёр 4 красавіка 1976 года. Пахаваны на Рагожскіх могілках у Маскве.
Сям’я
старэйшы брат — Мсціслаў Усеваладавіч Ігнатовіч, вучыўся ў Марскім інжынерным вучылішчы ў Петраградзе; малодшая сястра — Вольга Усеваладаўна Ігнатовіч (1905—1984), фатограф, удзельніца групы «Октябрь», працавала ў агенцтве АДН і ў выдавецтве «Савецкі мастак»; сястра — Лізавета Усеваладаўна Ігнатовіч, удзельніца «брыгады Ігнатовіча» ў Саюзфота; сястра — Аркадзія Усеваладаўна Ігнатовіч, удзельніца групы «Октябрь»; сястра — Алена Усеваладаўна Ігнатовіч, удзельніца групы «Октябрь»; жонка — Клаўдзія Мікалаеўна Ігнатовіч (1921—2015), захавальніца і архівістка спадчыны мужа.
Фільмаграфія
— Сегодня (кінанарыс) — Олимпиада искусств народов СССР (разам з Б. Небыліцкім, Д. Дэбабавым) — Как работают Кукрыниксы (кінанарыс) — Электрификация СССР
У зборах
Музей выяўленчых мастацтваў імя А. С. Пушкіна. Масква, Расія Museum Ludwig Collection: Boris Ignatovich. Sammlung Ludwig, Aachen: Ignatowitsch, Boris Wsewolodowitsch. Cologne, Germany Чыкагскі інстытут мастацтваў. Illinois, USA The Museum of Fine Arts. Houston, Texas, USA Дзяржаўны музей РАСФОТА. Санкт-Пецярбург, Расія Museum Folkwang. Essen, Germany The Currier Museum of Art. Manchester, New Hampshire, USA Spencer Museum of Art [The University of Kansas]. Lawrence, Kansas, USA Pérez Art Museum Miami (PAMM). Miami, Florida, USA Richard and Ronay Menschel Library/Collection. Rochester, New York, USA Princeton University Art Museum. Princeton, New Jersey, USA