Міхаі́л Кандрацю́к (; ) — польскі мовазнавец, даследчык гаворак Беласточчыны, стваральнік і шматгадовы кіраўнік Кафедры беларускай філалогіі Беластоцкага ўніверсітэта. Доктар філалагічных навук (1984), прафесар (1997).

Біяграфія Нарадзіўся ў вёсцы Дубіны каля Гайнаўкі. Скончыў факультэты рускай (1958) і беларускай (1961) філалогіі Варшаўскага ўніверсітэта. Працоўную дзейнасць пачаў у 1953 годзе як настаўнік у школе ў Зубрах, дзе адпрацаваў пяць гадоў. Пазней настаўнічаў у пачатковай школе імя ў Беластоку, а таксама цягам дзесяці гадоў працаваў у мясцовым Комплексе харчовых школ.

З 1 лютага 1960 года па 31 сакавіка 1992 года быў супрацоўнікам Інстытута славяназнаўства Польскай акадэміі навук у Варшаве. У 1970 годзе абараніў там доктарскую дысертацыю, прысвечаную перакладам усходнеславянскай паэзіі, выкананым Казімірам Анджэем Яворскім (навуковы кіраўнік — прафесар Базыль Белаказовіч). У 1984 годзе ў Інстытуце русістыкі і прыкладной лінгвістыкі Варшаўскага ўніверсітэта атрымаў ступень доктара габілітаванага, з 1985 па 1992 год выконваў абавязкі загадчыка аддзела беларускай мовы Інстытута славяназнаўства ПАН.

Адначасова з працай у Варшаве, з кастрычніка 1985 года Міхаіл Кандрацюк пачаў выкладаць на палову стаўкі ў беластоцкім філіяле Варшаўскага ўніверсітэта. У 1992 годзе ён канчаткова перайшоў на працу ў Беласток на пасаду надзвычайнага прафесара. Ён стаў галоўным ініцыятарам утварэння ў Беластоку асобнага цэнтра беларусістыкі. Паслядоўна кіраваў Лабараторыяй беларусістыкі (з 1992), Аддзелам беларусістыкі (з 1996), а пасля ўтварэння самастойнага Беластоцкага ўніверсітэта стаў стваральнікам і першым кіраўніком (з 1999 па 2004 год) Кафедры беларускай філалогіі.

У 1997 годзе ва Універсітэце імя Адама Міцкевіча ў Познані яму было нададзена вучонае званне прафесара, з 2003 года ён з'яўляўся звычайным прафесарам Беластоцкага ўніверсітэта. Фармальна выйшаў на пенсію ў 2004 годзе, аднак працягваў працаваць на кафедры па штогадовых кантрактах да 2011 года.

Віцэ-прэзідэнт Міжнароднай асацыяцыі беларусістаў з 1991 года.

Навуковая дзейнасць Асноўныя кірункі даследаванняў Міхаіла Кандрацюка звязаны са славянскім і балцкім мовазнаўствам, вывучэннем усходнеславянскіх і польскіх гаворак, а таксама з гістарычнай і сучаснай анамастыкай (тапанімікай і антрапанімікай) на польска-беларуска-ўкраінскім і славяна-балцкім памежжы.

Яшчэ падчас працы ў Інстытуце славяназнаўства ПАН пад кіраўніцтвам Антаніны Абрэмбскай-Яблонскай ён прымаў актыўны ўдзел у палявых даследаваннях і ўпарадкаванні геаграфічных назваў на тэрыторыі Беласточчыны і Сувальшчыны на замову Камісіі па ўстанаўленні назваў мясцовасцей і фізіяграфічных аб'ектаў пры Савеце Міністраў ПНР. Вынікам яго шматгадовых даследаванняў стала суаўтарства ў фундаментальным шматтомным выданні «Атлас усходнеславянскіх гаворак Беласточчыны» (т. 1—2, 1980—1989).

Як выкладчык і кіраўнік кафедры падрыхтаваў больш за 50 магістраў, якія пад яго кіраўніцтвам даследавалі мясцовыя беларускія гаворкі Беласточчыны. Выступаў рэдактарам і суаўтарам шматлікіх навуковых зборнікаў, у тым ліку матэрыялаў міжнародных канферэнцый «Шлях да ўзаемнасці» (Droga ku wzajemności). У 2006 годзе ў гонар 45-годдзя яго навуковай працы быў выдадзены юбілейны зборнік «Гаворкі і анамастыка польска-ўсходнеславянскага і славяна-балцкага памежжа» (пад рэдакцыяй Л. Цытко і Б. Сегеня).

Заслугі навукоўца адзначаны ў лінгвістычных энцыклапедыях Польшчы, Беларусі, Літвы і Украіны.

Бібліяграфія Wokalizm białorusko-ukraińskich gwar powiatu hajnowskiego («Вакалізм беларуска-ўкраінскіх гаворак Гайнаўскага павета», 1964). Nazwy mieszkańców utworzone od nazw miejscowości w gwarach wschodniej Białostocczyzny («Назвы жыхароў, утвораныя ад назваў вёсак і гарадоў у гаворках усходняй Беласточчыны», 1972). Badania onomastyczne w regionie białostockim («Анамастычныя даследаванні ў беластоцкім рэгіёне», 1981). Białoruskie i litewskie elementy w systemie polskiej toponimii i mikrotoponimii o pochodzeniu apelatywnym («Беларускія і літоўскія элементы ў сістэме польскай тапаніміі і мікратапаніміі апелятыўнага паходжання», 1983). Elementy bałtyckie w toponimii i mikrotoponimii regionu białostockiego (Уроцлаў, 1985). Bibliografia onomastyki wschodniosłowiańskiej do roku 1965 włącznie (Беласток, 1997). Słownik historycznych nazw osobowych Białostocczyzny XV-XVII wieku (у суаўтарстве з З. Абрамовіч і Л. Дацэвіч, 1997—1998). Urzędowe i gwarowe nazwy miejscowości Białostocczyzny (Беласток, 2011). Gwarowe nazwy miejscowości Białostocczyzny w układzie alfabetycznym (Беласток, 2014). Nazwy geograficzne i osobowe Białostocczyzny (Беласток, 2016).

Крыніцы

Літаратура

Спасылкі

Катэгорыя:Беларусісты Польшчы Катэгорыя:Дактары філалагічных навук Катэгорыя:Мовазнаўцы Польшчы Катэгорыя:Выпускнікі Варшаўскага ўніверсітэта Катэгорыя:Выкладчыкі Беластоцкага ўніверсітэта Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гайнаўскім павеце