Іван Карнілавіч (Карлавіч) Падабедаў (1799, Шклоў —, Санкт-Пецярбург) - прыгонны музыкант аркестра Шклоўскага кадэцкага корпуса, выдатны расійскі віяланчэліст, педагог.

Біяграфія Нарадзіўся ў 1799 годзе ў Шклове Магілёўскай губерні ў сям'і прыгоннага музыканта Карнілы (Карла ) ПадабедаваКапилов А. Л. Скрипка белорусская. — , 1982. — С. 34., які граў у прыгонным тэатры Сямёна Зорыча і займаўся музыкай з выхаванцамі Шклоўскага кадэцкага корпуса . Пасля смерці Зорыча ў 1799 годзе і падзелу яго маёнтка паміж спадчыннікамі корпусныя музыкі перайшлі да брата Зорыча Давіда Неранчыча, а іх сем'і перайшлі да пляменніка Зорыча венгерскага шляхціча Арсенія Чарнаевіча. Фінансавыя справы Зорыча ў апошнія гады яго жыцця знаходзіліся ў поўным расстройстве, з прычыны чаго пасля яго смерці над яго маёнткам была ўстаноўлена апека, а кадэцкі корпус разам з музыкантамі быў узяты ў казну і пераведзены спачатку ў Гродна, а затым у Маскву. Большасць музыкаў пры гэтым была пераўтворана ў прыслугу. Захаваўся ліст Неранчыча да Гаўрылы Дзяржавіна, які кіраваў маёнткам Зорыча ў перыяд апякунства, з просьбай не аддаваць былых музыкаў у рэкруты, але далейшы лёс шклоўскіх музыкаў не вядомы.

У выніку гэтых падзей Іван Падабедаў яшчэ ў маленстве разам са старэйшым братам Міхаілам быў разлучаны з бацькам і перайшоў у спадчыну да Арсенія Чарнаевіча, які, заўважыўшы музычныя здольнасці братоў, распарадзіўся навучаць іх гульні на музычных інструментах: Міхаіла - на скрыпцы, а Івана - на віяланчэлі. У 1824 годзе Міхаіл атрымаў вольную і пераехаў у Санкт-Пецярбург, дзе стаў адным з лепшых скрыпачоў прыдворнага аркестра, але да 1835 года цалкам страціўшы зрок, быў змушаны пакінуць службу і ў 1837 году сканаў.

У сакавіку 1827 года ўслед за старэйшым братам атрымаў вольную і Іван Падабедаў. Ён таксама пераехаў у Санкт-Пецярбург і ў чэрвені 1827 года паступіў музыкам у Дырэкцыю імператарскіх тэатраў на службу, якая доўжылася на працягу 33 гадоў, амаль да самай смерці. У 1828 годзе Падабедаў ажаніўся з Кацярынай Гаўрылаўнай Шувалавай, сястрой вядомага ў той час артыста і спевака Мацвея Гаўрылавіча Шувалава. У шлюбе нарадзіліся дзве дачкі і два сыны.

Аб высокім узроўні выканальніцкага майстэрства Падабедава да моманту яго прыезду ў Пецярбург кажа той факт, што ён выконваў першыя партыі віяланчэлі ўжо з пачатку сваёй службы ў аркестры. У 1831 годзе ён і афіцыйна атрымаў прызначэнне на пасаду 1-га віяланчэліста-саліста, а ў 1833 годзе быў зацверджаны на гэтай пасадзе «з вызваленнем ад абрання іншага роду жыцця». З 1843 гуляў таксама першым альтыстам у аркестры пецярбургскай нямецкай драматычнай трупы. Адначасова выкладаў музыку ў Санкт-Пецярбургскім Тэатральным вучылішчы (1836—1849 гг.), Другім (1839—1858 гг.) і Паўлоўскім (1849—1860 гг.) кадэцкіх карпусах . Шэраг вучняў Падабедава (Ф. Русо, П. Пясоцкі, В. Зайцаў) у далейшым таксама гралі ў Імператарскім аркестры. У Падабедава з 12 гадоў пачаў вучыцца ігры на скрыпцы і віяланчэлі Г. П. Кандрацьеў. Некаторай папулярнасцю карысталася танцавальная музыка, якую Падабедаў складаў для фартэпіяна.

Разнастайнасць музычнай дзейнасці Падабедава шмат у чым тлумачыцца яго пошукамі дадатковых заробкаў з мэтай даць добрую адукацыю дзецям. І гэта яму ўдалося. У 1857 годзе старэйшы з яго сыноў Іван скончыў юрыдычны факультэт Імператарскага Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта па разрадзе камеральных навук, а ў 1859 іншы яго сын Мікалай скончыў Медыка-хірургічную акадэмію . Абедзве дачкі Івана Карніловіча скончылі тэатральную вучэльню і сталі досыць вядомымі акторкамі.

З 1840 года Іван Карніловіч быў правадзейным членам, а затым і адным з дырэктараў Санкт-Пецярбургскага філарманічнага таварыства . У 1849 годзе Іван Карніловіч быў узведзены ў патомнае ганаровае грамадзянства.

У ліпені 1860 года з-за цяжкай хваробы (рак) быў вымушаны пакінуць службу ў аркестры і сканаў.

Падрабязныя звесткі аб асаблівасцях гульні Івана Падабедава не дайшлі да нашага часу, але захаваліся пахвальныя водгукі аб яго выканальніцкім майстэрстве і таленце.

Сям'я Ажаніўся з Кацярынай Гаўрылаўнай Шувалавай (1807—18.11.1888) — харыстка пецярбургскай опернай трупы, сястра акцёра Мацвея Шувалава Іх дзеці:

Падабедава, Надзея Іванаўна (Падабедава 1-я; 1830—1893) — актрыса Александрынскага тэатра Падабедаў, Іван Іванавіч (1835—25.11.1907) — у 1857 годзе кандыдатам скончыў юрыдычны факультэт Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта па разрадзе камеральных навук ; з 12 красавіка 1881 года — сапраўдны стацкі саветнік, чыноўнік Міністэрства ўнутраных спраў Падабедаў, Мікалай Іванавіч' (1836-12.07.1899) - ваенны ўрач; у 1859 годзе скончыў Медыка-хірургічную акадэмію ; з 12 красавіка 1881 года — сапраўдны стацкі саветнік , удзельнік руска-турэцкай вайны 1877—1878 гадоў , старшы ўрач Лейб-гвардыі Маскоўскага палка ; 1865 года калежскі асэсар Н. І. Падабедаў ажаніўся з дачкой купца 1-й гільдыі, Ганнай Анісімаўнай Какушкінай Іх старэйшы сын: Веньямін (07.10.1866 —1905) — ваенны ўрач, калежскі саветнік, удзельнік руска-японскай вайны 1904—1905 гг. , старэйшы лекар на браняносцы « Сісой Вялікі», загінуў у Цусімскай бітве . Нільская, Кацярына Іванаўна (Падабедава 2-я; 1839—1883) — актрыса Александрынскага тэатра.

Літаратура Гинзбург Л. С. История виолончельного искусства. — : Музгиз, 1957. — Кн. 2. — С. 144—147. Александров К. Белорусская артистическая династия // Неман. — 1981. — № 5. Капилов А. Л. Скрипка белорусская. — Минск, 1982. — С. 33—36. Іван Карнілавіч Падабедаў // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5т. — , 1987. — Т. 4. — С. 132. Падабедаў Іван Карнілавіч // Мысліцелі і асветнікі Беларусі: Энцыклапедычны даведнік / Гал. рэд. Б. I. Сачанка. — : БелЭн, 1995. — С. 486. Капилов А. Л., Ахвердова Е. И. Музыкальная культура Беларуси XIX — начала XX веков. — Минск: Институт современных знаний, 2000. — С. 26—29. Петровская И. Ф. Музыкальный Петербург, 1801—1917: Энциклопедический словарь-исследование. — : Композитор, 2010. — Кн. 2. — Т. 11. — С. 223.

Крыніцы

Катэгорыя:Вікіпедыя:Шаблон «Вонкавыя спасылкі» пусты Катэгорыя:Музычныя педагогі XIX стагоддзя Катэгорыя:Музычныя педагогі Расіі Катэгорыя:Музычныя педагогі Расійскай імперыі Катэгорыя:Кампазітары XIX стагоддзя Катэгорыя:Кампазітары Расіі Катэгорыя:Кампазітары Расійскай імперыі Катэгорыя:Кампазітары паводле алфавіта Катэгорыя:Альтысты Расіі Катэгорыя:Альтысты паводле алфавіта Катэгорыя:Музыканты паводле алфавіта Катэгорыя:Памерлі ў Санкт-Пецярбургу Катэгорыя:Памерлі ў 1860 годзе Катэгорыя:Памерлі 11 снежня Катэгорыя:Нарадзіліся ў Шклове Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1799 годзе