Вітальд Рудзінскі (27 сакавіка 1913, Себеж - 29 лютага 2004, Варшава) — польскі кампазітар, дырыжор, гісторык музыкі, педагог.Рудзінскі Вітальд // Беларуская энцыклапедыя. Т. 13. С. 428.
Біяграфія Сын Генрыка. Вучыўся ва ўніверсітэце Стэфана Баторыя ў Вільні (да 1936 года) і ў музычнай кансерваторыі імя Карловіча ў Вільні. Вучыўся кампазіцыі ў Тадэвуша Шалігоўскага. У 1936 годзе атрымаў ступень магістра славянскай філалогіі ў Віленскім універсітэце.
Затым вучыўся ў Грыгарыянскім інстытуце ў Парыжы (1938–1939 гг. вучыўся кампазіцыі ў Н. Буланжэ і Ш. Кёхліна).
У 1937–1938 гадах ён узначальваў музычную школу ў Свянцянах, у 1939–1941 гадах выкладаў у кансерваторыі і музычнай школе ў Вільні; пад пагрозай арышту ён уцёк з Вільні і паўтары гады працаваў арганістам у гарадку Немянчын каля Вільні. Восенню 1943 года ён разам з жонкай Ганнай дабраўся да Варшавы і прыняў удзел у Варшаўскім паўстанні.
Пасля вайны прафесар Лодзкай кансерваторыі; з 1947 года зноў пасяліўся ў Варшаве. Затым дырэктар Дэпартамента музыкі Міністэрства культуры і мастацтва і мастацкі кіраўнік філармоніі «Рома» і Сталічнай оперы ў Варшаве. Рэдагаваў штомесячнік «Музыка» і сшыткі «Śpiewamy i tańczymy»; з 1957 года быў выкладчыкам Дзяржаўнай вышэйшай школы музыкі (у 1979 годзе яна была перайменавана ў Акадэмію музыкі) у Варшаве, з 1964 года — прафесар гэтага ўніверсітэта ў галіне кампазіцыі і тэорыі музыкі і кіраўнік дактарантуры.
Выйшаў на пенсію ў 1983 годзе; у 1998 годзе Варшаўскай акадэміяй музыкі яму была прысуджана ганаровая доктарская ступень.
Некаторы час быў прэзідэнтам галоўнага праўлення Саюза польскіх кампазітараў (шмат гадоў узначальваў Варшаўскае аддзяленне). Лаўрэат дзяржаўных прэмій, а таксама прэмій за кампазіцыю (у тым ліку спецыяльнай адзнакі на конкурсе імя прынца Рэнье ў Манака, 1963 г., за оперу «Адпраўленне грэчаскіх паслоў" ).
Яго творчасці уласціва выкарыстанне польскага музычнага фальклору, вобразнасць музычнай мовы. У 1956 годзе апублікаваў музыку для "Чатырох літоўскіх і беларускіх народных песняў для хора а-капэла".
Сярод твораў - оперы, у т.л. «Адпраўленне грэчаскіх паслоў» (1962), «Сяляне» (1972), араторыі, аркестральныя творы, камерна-інструментальныя ансамблі, музыка для драматычнага тэатра і кіно і інш.
Памёр у Варшаве і пахаваны на Павонзкіх могілках (участак 334-5-28).
Навуковыя публікацыі Навуковыя інтарэсы Рудзінскага былі сканцэнтраваны на жыцці і творчасці Станіслава Манюшкі і тэорыі музычнага рытму. Яго аб'ёмная праца з дзвюх частак «Станіслаў Манюшка: даследаванні і матэрыялы» з'яўляецца каштоўнай крыніцай для разумення біяграфіі Манюшкі, асяроддзя кампазітара і ўспрымання яго музыкі. Крытычнае выданне лістоў Манюшкі, рэдагаванне поўнага збору твораў Станіслава Манюшкі і шматлікія публікацыі ўмацавалі пазіцыю Рудзінскага як выдатнага даследчыка мастацтва Манюшкі.
Рудзінскі разглядаў тэарэтычныя пытанні ў сваёй працы «Кампазітарская майстэрня Белы Бартока», з аналізам асобных твораў кампазітара.
Вынікам шматгадовых даследаванняў стала стварэнне «Навукі пра музычны рытм» (1987), дзе аўтар дае ўсебаковы агляд тэарэтычнай канцэпцыі музычнага рытму з XVIII стагоддзя да нашых дзён.
Для папулярызацыі музыкі Рудзінскі таксама пісаў творы для шырокай публікі і для дзяцей («Манюшка і яго музыка»).
Сярод выбраных прац:
Stanisław Moniuszko, Kraków 1954 (шмат разоў перавыдавалася і перакладалася)
Stanisław Moniuszko. Studia i materiały, 2 części, Kraków 1955–61
Warsztat kompozytorski Béli Bartóka, Kraków 1964
Stanisław Moniuszko. Listy zebrane, z M. Stokowską, Kraków 1969
Moniuszko i jego muzyka, Warszawa 1970
Nauka o rytmie muzycznym, 2 części, Kraków 1987
Спасылкі
Крыніцы
Катэгорыя:Памерлі ў 2004 годзе Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1913 годзе Катэгорыя:Оперныя кампазітары Польшчы Катэгорыя:Дырыжоры Польшчы Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём «10-годдзе Народнай Польшчы»