Srčani blok (HB) je poremećaj u ritmu srca zbog kvara u prirodnom srčanom pejsmejkeru. Ovo je uzrokovano opstrukcijom – blokom – u sistemu električne provodljivosti srca. Ponekad poremećaj može biti nasljedan. Uprkos nazivu koji zvuči ozbiljno, srčani blok može uzrokovati nikakve simptome ili samo povremene izostanke otkucaja i posljedične vrtoglavice, sinkopa (nesvjestica) i palpitacije. Međutim, ovisno o tome gdje je tačno u srcu provodljivost oštećena i koliko značajno, poremećaj može zahtijevati implantaciju umjetnog pacemakera, medicinskog uređaja koji daje ispravne električne impulse za pokretanje otkucaja srca, kompenzirajući nepouzdanost prirodnog pacemakera, što čini srčani blok obično izlječivim u ozbiljnijim slučajevima.
Srčani blok ne treba miješati s drugim stanjima, koja mogu, ali i ne moraju biti istovremeno prisutna, a koja se odnose na srce i/ili druge obližnje organe, a koja su ili mogu biti ozbiljna, uključujući anginu pektoris (bol u prsima povezan sa srcem), srčani udar (infarkt miokarda), bilo koju vrstu zatajenja srca, kardiogeni šok ili druge vrste šoka, različite vrste abnormalnih srčanih ritmova (aritmije), srčani zastoj ili respiratorni zastoj.
Ljudsko srce koristi električne signale za održavanje i pokretanje redovnog otkucaja srca kod žive osobe. Provođenje signala inicira sinoatrijski čvor ("sinusni čvor" ili "SA čvor"), a zatim putuje do atrioventrikularnog čvora ("AV čvor") koji također sadrži sekundarni "pacemaker" koji djeluje kao rezerva za SA čvorove, zatim do Hisovog snopa i potom preko grana snopa do vrha fascikulnih grana. Blokade se stoga klasificiraju na osnovu mjesta gdje se blokada javlja - naime, SA čvor ("sinoatrijski blok"), AV čvor ("AV blok" ili AVB), i na ili ispod Hisovog snopa ("intra-Hisov" ili "infra-Hisov blok" respektivno). Infra-Hisovi blokovi mogu se pojaviti na lijevoj ili desnoj grani snopa ("blok grane snopa") ili u fascikulima lijeve grane snopa ("fascikularni blok" ili "hemiblok"). Blokovi SA i AV čvora podijeljeni su u tri stepena, a blokovi drugog stepena podijeljeni su u dva tipa (označavaju se kao "tip I" ili "II" ili "tip 1" ili "2"). Termin "blok" se također koristi za blokove drugog stepena tipa 1 bilo SA ili AV čvora; osim toga, blokovi drugog stepena tipa 1 i 2 ponekad se nazivaju i "Mobitz 1" i "Mobitz 2".
Klinički gledano, blokovi imaju tendenciju da imaju ozbiljniji potencijal što su bliže "kraju" električnog puta (srčani mišići regulisani su otkucajima), a manje ozbiljne efekte što su bliže "početku" (na SA čvoru), jer potencijalni poremećaj postaje veći kako je veći dio "puta" "blokiran" od svoje "krajnje" tačke. Stoga su većina važnih srčanih blokova AV čvorni blokovi i infra-Hisovi blokovi. SA blokovi obično imaju manji klinički značaj, jer u slučaju bloka SA čvora, AV čvor sadrži sekundarni pejsmejker koji bi i dalje održavao srčanu frekvenciju od oko 40–60 otkucaja u minuti, što je dovoljno za svijest i veći dio svakodnevnog života u većini slučajeva.
Tipovi thumb|280px| Provodni sistem srca thumb|Sinusni ritam s akutnim donjim infarktom, kompliciranim atrioventrikularnim blokom drugog stepena tipa I AV blokom koji se manifestuje u obliku 5:4 Wenckebachovih perioda; R-P/P-R reciprocitet. thumb| Sinusni ritam (frekvencija = 100/min) sa AV blokom tipa II 3:2 i 2:1; blok desne grane snopa thumb|Sinusna tahikardija sa potpunim AV blokom i rezultirajućim bijegom spojnice Prateći putanju električnih signala, mjesta gdje provođenje može biti blokirano dovode do različitih vrsta srčanih blokova: Lokacija Naziv Unutar sinoatrijasog čvora (SA čvor ili sinusni čvor), odakle potiču signali srca Sinoatrijski nodusni blok (često skraćeno "SA nodusni blok" ili "SA blok", ponekad se piše "Sinuatrijski blok") Unutar atrioventrikulsog čvora (AV čvor) Atrioventrikularni blok (često skraćeno "AV nodalni blok", "AV blok" ili AVB). Na i ispod Hisovog snopa Intra-Hisovog bloka, odmosno Infra-Hisovog bloka. Unutar lijeve ili desne grane snopa Blok grane snopa Unutar snopova lijeve grane snopa "Fascikulski blok" ili hemiblokade. Blokovi SA i AV čvora podijeljeni su u tri stepena, pri čemu se blokovi drugog stepena dijele na dva tipa (označeni kao "tip I ili II" ili "tip 1 ili 2"). Kod SA bloka, električni impuls je odgođen ili blokiran na putu do pretkomora, čime se odgađa atrijalna depolarizacija. Nasuprot tome, AV blok se javlja u AV čvoru i odgađa komorsku depolarizaciju. Termin "Wenckebachov blok" se također koristi za neke srčane blokove i može se odnositi na blok tipa I drugog stepena u "ili SA čvoru ili AV čvoru"; međutim, karakteristike EKG-a ova dva su prilično različite..
Blokovi SA čvora SA blokovi rijetko daju ozbiljne simptome, jer čak i ako osoba ima potpuni blok na ovom nivou provodnog sistema (što je neuobičajeno), sekundarni pacemaker srca bi bio u AV čvoru, koji bi se aktivirao brzinom od 40 do 60 otkucaja u minuti, što je dovoljno da se održi svijest u stanju mirovanja. Međutim, SA blok je sposoban izazvati problematične simptome čak i tada, a može ukazivati i na probleme s provodljivošću u drugim dijelovima srca, te su stoga SA blokovi - uprkos nižem nivou rizika po život - i dalje "najčešća indikacija za implantaciju pismejkera u SAD-u".Electrophysiology: A Companion Guide, Steinberg (ed.), p. 142
Tipovi SA noduanih blokova uključuju: SA čvor Wenckebach (Mobitz I) SA čvor Mobitz II Izlazni blok SA čvora
Pored gore navedenih blokova, SA čvor može biti suprimiran bilo kojom drugom aritmijom koja ga dosegne. To uključuje retrogradno provođenje iz ventrikula, ektopijski pretkomorski otkucaji, pretkomorska fibrilacija i pretkomorsko treperenje.
Razlika između bloka SA čvora i supresije SA čvora je u tome što kod bloka SA čvora, SA čvor generira električni impuls koji ne uzrokuje kontrakciju pretkomora. S druge strane, kod supresije SA čvora, SA čvor ne generira električni impuls jer ga resetuje električni impuls koji ulazi u SA čvor.
AV čvorni blokovi Postoje tri osnovna tipa AV čvprni blok: AV blok prvog stepena AV blok drugog stepena AV blok drugog stepena tipa 1 (Mobitz I), također poznat kao Wenckebachov blok AV blok drugog stepena tipa 2 (Mobitz II), poznat i kao Hay blok – zbog bloka u ili ispod Hisovog snopa AV blok trećeg stepena (potpuni srčani blok)
Infra-Hisov blok Infra-Hisov blok je blok distalnog provodnog sistema. Tipovi infra-Hisovog bloka uključuju: Srčani blok drugog stepena tipa 2 (Mobitz II) – tip AV bloka zbog bloka unutar ili ispod Hisovog snopa Lijevi prednji fascikulski blok Lijevi stražnji fascikulski blok Blok desne grane snopa Blok lijeve grane snopa
Od ovih tipova infra-Hisovog bloka, srčani blok Mobitz II se smatra najvažnijim zbog mogućeg napredovanja do potpunog srčanog bloka.
Epidemiologija Podaci o incidenciji i prevalenciji srčanog bloka su relativno oskudni. Nedavna studija iz Ujedinjenog Kraljevstva izvijestila je da se incidencija srčanog bloka približno udvostručila u posljednje dvije decenije, sada iznosi 149 na 100 000 osoba-godina. U istoj dobi, muškarci imaju otprilike dva puta veću vjerovatnoću da razviju srčani blok. Srednja dob pri dijagnozi srčanog bloka je 75 godina kod muškaraca i 78 godina kod žena.
Reference
Vanjski linkovi
Kategorija: Srčana aritmija Kategorija:Kardiologija