Vaginsko krvarenje ili vaginska hemoragija je svako izbacivanje krvi iz vagine. Ovo krvarenje može poticati iz maternice, vaginskog zida ili grlića maternice. Općenito, to je ili dio normalnog menstruacijskog ciklusa ili je uzrokovano hormonskim ili drugim problemima reproduktivnog sistema, kao što je abnormalno krvarenje iz maternice.
Redovno mjesečno vaginsko krvarenje tokom reproduktivnih godina, menstruacija, normalan je fiziološki proces. Tokom reproduktivnih godina, krvarenje koje je pretjerano obilno (menoragija ili obilno menstrucijsko krvarenje), koje se javlja između mjesečnih menstruacija (intermenstrualno krvarenje), koje se javlja češće od svakih 21 dan (abnormalno krvarenje iz maternice), koje se javlja prerijetko (oligomenoreja) ili se javlja nakon vaginskog odnosa (postkoitalno krvarenje) treba procijeniti. Uzroci abnormalnog vaginskog krvarenja variraju ovisno o dobi, i takvo krvarenje može biti znak specifičnih medicinskih stanja, od hormonskog disbalansa ili anovulacije do malignosti (rak grlića materice, rak vagine ili rak maternice). Kod male djece ili starijih osoba s kognitivnim oštećenjem, izvor krvarenja možda nije očigledan i može biti iz urinarnog trakta (hematurija) ili rektuma, a ne iz vagine, iako većina odraslih žena može identificirati mjesto krvarenja. Kada se pojavi vaginsko krvarenje kod prepubertetske djece ili kod postmenopauze, uvijek je potrebna medicinska pomoć.
Vaginsko krvarenje tokom trudnoće može biti normalno, posebno u u ranoj trudnoći. Međutim, krvarenje može ukazivati i na komplikacije u trudnoći koje je potrebno medicinski riješiti. Tokom trudnoće krvarenje je obično, ali ne uvijek, povezano sa samom trudnoćom.
Liječenje vaginsog krvarenja zavisi od specifičnog uzroka, koji se često može utvrditi detaljnom anamnezom, fizičkim pregledom i medicinskim testiranjem.
Etiologija Parametri za normalnu menstruaciju definirani su kao rezultat međunarodnog procesa osmišljenog da pojednostavi terminologiju i definicije za abnormalnosti menstrualnog krvarenja. Uzroci abnormalnog vaginalnog krvarenja variraju ovisno o dobi.
Prepubertet Krvarenje kod djece je zabrinjavajuće ako se pojavi prije očekivanog vremena menarhe i u odsustvu odgovarajućeg pubertetskog razvoja. Krvarenje prije početka pubertetskog razvoja zaslužuje procjenu. Može biti posljedica lokalnih uzroka ili hormonskih faktora. Kod djece može biti teško utvrditi izvor krvarenja, a "vaginalno" krvarenje zapravo može nastati iz mjehura ili mokraćovoda ili iz rektuma.
Vaginsko krvarenje u prvoj sedmici života nakon rođenja je česta pojava, a pedijatri obično o tome razgovaraju s novim majkama prilikom prijema u bolnicu. Tokom djetinjstva, jedan od najčešćih uzroka vaginskog krvarenja je prisustvo stranog tijela u vagini, što može biti uzrokovano normalnim samoistraživanjem ili može ukazivati na seksualno zlostavljanje. Ovo je često povezano s bolovima u zdjelici, neugodnim iscjetkom ili ponavljajućim genitourinarnim infekcijama. Otali uzroci uključuju traumu (slučajnu ili neslučajnu, tj. seksualno zlostavljanje djece ili zlostavljanje), prolaps mokraćovoda, vaginsku infekciju (vaginitis), ulvni ulkusi, stanja kože vulve kao što je lichen sclerosus i rijetko, tumor (benigni ili maligni vaginski tumori ili tumori jajnika koji proizvode hormone). Hormonski uzroci uključuju centralni preuranjeni pubertet ili periferni preuranjeni pubertet (McCune-Albrightov sindrom) ili primarni hipotireoidizam. Genitourinarne povrede su također čest uzrok i često su najčešći uzrok hospitalizacije ili posjeta hitnoj pomoći zbog prepubertetskog vaginskog krvarenja, čineći do 45% takvih slučajeva. Najčešća genitourinarna povreda je povreda pri savijanju, koja se često javlja tokom pada, često na oštroj ivici, i može uzrokovati laceracije između labijskih nabora.
Iako je vaginsko krvarenje kod djece obično alarmantno za roditelje, većina uzroka je benigna, iako je posebno važno isključiti seksualno zlostavljanje ili tumor. Pregled pod anestezijom (EUA) može biti potreban kako bi se isključilo strano tijelo ili tumor vagine, iako se instrumenti dizajnirani za ordinacijsku histeroskopiju ponekad mogu koristiti kod djece s lokalnom anestezijom za ordinacijsku vaginoskopiju, što isključuje potrebu za sedacijom ili općom anestezijom i vremenom provedenim u operacijskoj sali.
Premenopauzno
Pozadina Kod žena u premenopauzi, krvarenje može biti iz maternice, iz vulvinih ili vaginskih lezija ili iz grlića maternice. Ginekološki pregled se može obaviti kako bi se utvrdio izvor krvarenja. Krvarenje se također može javiti kao posljedica komplikacija u trudnoći, kao što je spontani pobačaj (pobačaj), ektopična trudnoća ili abnormalni rast posteljice, čak i ako žena nije svjesna trudnoće. Ovu mogućnost treba imati na umu prilikom dijagnoze i liječenja. Općenito, uzroci abnormalnog krvarenja iz maternice kod žena u premenopauzi koje nisu trudne uključuju fibroide, polipe, hormonske poremećaje kao što su sindrom policističnih jajnika (PCOS), poremećaji zgrušavanja krvi i rak.. Infekcije poput cervicitisa ili upalna bolest karlice (PID) također mogu rezultirati vaginalnim krvarenjem. Postkoitalno krvarenje je krvarenje koje se javlja nakon spolnog odnosa. Konačno, normalna i uobičajena nuspojava kontracepcije uključuje vaginsko mrljavo krvarenje ili hemoraguhu.
Kliničke smjernice (FIGO klasifikacija) FIGO (Međunarodna federacija za ginekologiju i akušerstvo) razvila je specifičniju kliničku smjernicu, nazvanu PALM-COEIN sistem, kako bi se klasificirali uzroci abnormalnog krvarenja iz maternice. Ova skraćenica označava polip, adenomiozu, leomiom, malignost i hiperplaziju, koagulopatiju, ovulacijske poremećaje, endometrijske poremećaje, letrogene uzroke i nije klasifikovano. FIGO grupa za menstruacijske poremećaje, uz doprinos međunarodnih stručnjaka, preporučila je pojednostavljeni opis abnormalnog krvarenja kojim su odbačeni neprecizni termini kao što su menoragija, metroragija, hipermenoreja i disfunkcionalno krvarenje iz maternice (DUB) u korist jednostavnih engleskih opisa krvarenja koji opisuju vaginsko krvarenje u smislu redovnosti ciklusa, učestalosti, trajanja i volumena. Uzroci PALM-a povezani su sa strukturnim, anatomskim i histolopatološkim uzrocima maternice, koji se mogu procijeniti tehnikama snimanja poput ultrazvuka ili biopsija, kako bi se prikazala histologija lezije. COEIN uzroci abnormalnog krvarenja nisu povezani sa strukturnim uzrocima.
PALM - Strukturni uzroci krvarenja iz maternice
Polipi: Endometrijski polipi su benigne izrasline koje se obično otkrivaju tokom ginekološkog ultrasonografije i potvrđuju se pomoću sonografije infuzijom fiziološkig rastvora ili histeroskopije, često u kombinaciji s biopsijom endometrija, koja pruža histopatološku potvrdu. Endocerviksni polipi su vidljivi u vrijeme ginekološkog pregleda pomoću vaginaskog spekuluma i često se mogu ukloniti manjim ordinacijskim zahvatom. Adenomioza: Adenomioza je stanje u kojem su endometrijske žlijezde prisutne unutar mišića maternice (miometrija), a patogeneza i mehanizam kojim uzrokuju abnormalno krvarenje su predmet rasprave. Leiomiom (fibroidi) : Leiomiom maternice, obično nazvan fibroidi maternice, česti su i većina fibroida je asimptomska. Prisustvo leiomioma ne mora biti uzrok abnormalnog krvarenja, iako fibroidi koji su submukozno smješteni najvjerovatnije uzrokuju abnormalno krvarenje. Malignosti (prekancerogene i kancerogene): Kategorija malignosti i hiperplazije PALM-COEIN sistema uključuje malignosti genitalnog trakta, uključujući karcinome vulve, vagine, cerviksa i maternice. Hiperplazija endometrija, uključena u ovu PALM kategoriju abnormalnog krvarenja, češća je kod žena koje su gojazne ili koje imaju historiju hronične anovulacije. Kada je hiperplazija endometrija povezana s atipičnim ćelijama, može napredovati u rak ili se javiti istovremeno s njim. Dok se hiperplazija endometrija i rak endometrija najčešće javljaju među ženama postmenopauznim godinama, većina pacijenatica s rakom endometrija ima abnormalno krvarenje, te se stoga dijagnoza mora uzeti u obzir kod žena tokom reproduktivnih godina.
COEIN - Nestrukturni uzroci krvarenja iz maternice Koagulopatije (poremećaji zgrušavanja krvi) : Obilno menstruacijsko krvarenje može biti povezano s koagulopatijama. Von Willebrandova bolest je najčešća koagulopatija, a većina žena s von Willebrandovom bolešću ima obilna menstrucijska krvarenja. Od žena s obilnim menstruacijskim krvarenjem, do 20% će imati poremećaj krvarenja. Obilno menstruacijsko krvarenje od prve menstruacije čest je simptom kod žena s poremećajima krvarenja, a u retrospektivnim studijama poremećaji krvarenja pronađeni su kod čak 62% adolescenatica s obilnim menstruacijsikim krvarenjem. Ovulacujska disfunkcija: Ovulacujsjka disfunkcija ili anovulacija je čest uzrok abnormalnog krvarenja koje može dovesti do nepravilnog i nepredvidivog krvarenja, kao i varijacija u količini protoka, uključujući obilno krvarenje. Endokrini, ili hormonski, uzroci ovulacijskih poremećaja uključuju sindrom policistastih jajnika (PCOS), poremećaj štitnjače, hiperprolaktinemiju, gojaznost, poremećaje u ishrani uključujući anoreksiju nervozu ili bulimiju, ili do neravnoteže između vježbanja i unosa kalorija. Endometrij : Endometrijski uzroci abnormalnog krvarenja uključuju infekciju endometrija, endometritis, koji se može javiti nakon pobačaja (spontanog abortusa) ili porođaja, ili može biti povezan sa spolno prenosivom infekcijom maternice, jajovoda ili karlice, općenito nazvanom karlična upalna bolest (PID). Drugi endometrijski uzroci abnormalnog krvarenja mogu se odnositi na načine na koje se endometrij sam zacjeljuje ili razvija krvne sudove. Jatrogeno (uzrokovano medicinskim tretmanom ili postupcima) : Najčešći Iatrogeni uzrok abnormalnog krvarenja povezan je s liječenjem hormonskim lijekovima kao što su kontracepcijske pilule, flasteri, prstenovi, injekcije, implantati i intrauterusni ulošci (IUD). Hormonska terapija za liječenje simptoma menopauze također može uzrokovati abnormalno krvarenje. Neplanirano krvarenje koje se javlja tokom takvog hormonskog tretmana naziva se "probojno krvarenje" (BTB). Probojno krvarenje može biti rezultat nedosljedne upotrebe hormonskog tretmana, iako se u prvim mjesecima nakon početka metode može javiti čak i uz savršenu upotrebu i na kraju može uticati na pridržavanje režima uzimanja lijekova. Rizik od probojnog krvarenja kod oralnih kontraceptiva je veći ako se tablete propuste. Neklasificirano: Kategorija neklasificirano u PALM-COEIN sistemu uključuje stanja koja mogu biti rijetka ili čiji doprinos abnormalnom krvarenju nije dobro utvrđen ili shvaćen.
Trudnoća Vaginasko krvarenje se javlja tokom 15–25% prvog tromjesečja trudnoće. Od njih, polovina doživi spontani pobačaj, a polovina dovede fetus do termina. Postoji niz uzroka, uključujući komplikacije posteljice, kao što su abrupcija posteljice i placenta praevia. Ostali uzroci uključuju pobačaj, vanmaterničnu trudnoću, molarnu trudnoću, insuficijenciju grlića maternice, rupturu maternice i prijevremeni porođaj. Krvarenje u ranoj trudnoći može biti znak prijetećeg pobačaja ili nepotpunog pobačaja. U drugom ili trećem tromjesečju, placenta previa'' (placenta koja djelimično ili potpuno prekriva grlić maternice) može prilično ozbiljno krvariti. Abrupcija placente je često povezana s krvarenjem iz maternice, kao i s bolovima u maternici.