A autoxestión socialista foi o marco socioeconómico descentralizado adoptado por Iugoslavia tras a súa expulsión do Kominform en 1948, polo cal os consellos de traballadores e as organizacións básicas de traballo asociado administraban directamente as empresas baixo réxime de propiedade social, coa mira posta en encarnar un control participativo sobre a produción e a distribución dos excedentes, en contraste coa planificación xerárquica soviética.
Formalizado a través da Lei de Xestión de Empresas Económicas polos Colectivos de Traballo de 1950, e refinado nas reformas de 1965-1967, o sistema outorgaba a autoridade de toma de decisións a órganos de traballadores electos, responsables do investimento, dos prezos e do emprego, incorporando ao mesmo tempo sinais de mercado para a asignación.
Estes mecanismos impulsaron un dinamismo económico inicial, xerando un crecemento industrial acumulado do 53% entre 1954 e 1963, e permitindo unha dispoñibilidade de bens de consumo que superaba a de moitos dos seus homólogos do bloque do leste, xunto cunhas taxas elevadas de participación obreira que se achegaban ao 20% da forza laboral.
Con todo, xurdiron con forza deficiencias empíricas: os consellos de traballadores priorizaban a distribución de ingresos a curto prazo por riba da eficiencia a longo prazo, o que alimentou unha inflación salarial que superaba a produtividade, favorecendo a colusión entre empresas, un exceso de emprego e unha escala subóptima que dificultaba a capacidade de adaptación e que contribuíu á inestabilidade macroeconómica, á acumulación de débeda externa e ás rixideces sistémicas que agravaron a desintegración de Iugoslavia.
Implementacións e casos de estudo O socialismo de autoxestión xorde como alternativa ás experiencias de socialismo real na URSS e así será revindicado por socialistas e comunistas non aliñados á URSS, como a República Federal Socialista de Iugoslavia. Para algúns a experiencia iugoslava baixo Tito foi paradigmática respecto da autoxestión.A autoxestión iugoslava: Unha visión dentro do seu cadro ideolóxico-político marxista (en castelán) Os principios do socialismo autoxestionario como ideoloxía do titoísmo foron sintetizados no Programa de Liubliana, de 1958 (ou Program Saveza Komunista Jugoslavije), que afirmaba que: "o socialismo é un sistema social baseado na socialización dos medios de produción, en que a produción social é dirixida polos produtores directos asociados"; e que "o desenvolvemento, mesmo baixo o socialismo, debe proceder a través da superación de conflitos socioeconómicos endóxenos".Por unha comunicación autoxestionaria (en castelán)
Neste sistema de socialismo autoxestionario, denominado tamén Samoupravljanje, permitíase a propiedade privada dos medios de produción e en servizos, en certos sectores económicos secundarios, e baixo certos límites que varían segundo o país (en Iugoslavia podían existir empresas de até cinco traballadores en certas ramas). O resto de empresas eran públicas, e controladas polos propios traballadores de cada empresa, quen decidían como organizarse e investir, e entre quen se repartían os beneficios e perdas. Os produtos das empresas eran posteriormente vendidos no mercado privado, o cal levou en ocasións á competencia entre empresas.Lloyd G. Reynolds, Los tres mundos de la economía: capitalismo, socialismo y países menos desarrollados, Alianza Editorial: 1975, ISBN 8420615692 e 9788420615691 (capítulo III: Economías Socialistas, páx. 81) (en castelán)Autoxestión de traballadores en Yugoslavia , por O. Ressler (en castelán)
Tamén Alxeria en 1963 tentou a experiencia autoxestionaria, durante o goberno presidido por Ahmed Ben Bela. En Libia, empezouse a construír dende 1969 a 2011, durante a Gran Yamahiriya Árabe Libia Popular Socialista dirixida por Crnel. Muammar Gadafi, baseado na Terceira teoría universal. Dalgunha maneira atópase unha tendencia similar nos Kibutzim de Israel, especialmente é as súas orixes.
En España o socialismo de autoxestión é reivindicado por grupos de esquerdas como o Partido Carlista (despois da morte de Franco), anticapitalistas e algúns sectores do Partido Comunista de España.A práctica do socialismo autoxestionario en Iugoslavia e a súa influencia no carlismo contemporáneo, por Javier Onrubia (en castelán)¿Socialdemocracia ou socialismo autoxestionario?, por Carlos Hugo de Borbón Parma. El País, 1975 (en castelán) Sindicatos como a Fronte Auténtica do Traballo en México dende os anos 1970 promoven tamén esta proposta.
Notas
Véxase tamén Outros artigos Anarcosindicalismo Josip Broz Tito
Categoría:Socialismo Categoría:Federalismo