Рига Велестински или Рига од Фере ( или Ρήγας Φεραίος), понекогаш познат и како Константин Рига () (Велестино, 1757 – Белград, 24 јуни 1798) — грчки писател, политички мислител, просветител и револуционер од влашко потекло, еден од најзначајните предвесници на Грчката војна за независност во 1821 година.

Рига се смета за национален херој во Грција и симбол на борбата против османлиското владеење на Балканот. Тој бил и еден од првите претставници на новогрчката преродба и идеен претходник на организацијата Филики Етерија.

Животопис

Рано живеење Роден е како Антониос Ригас Велестинлис во 1757 година во богато семејство во селото Велестино (близу античкиот град Фере) во Тесалија, тогаш дел од Отоманската империја (денес Грција). Неговото потекло често се поврзува со хеленизирани Власи (Цинцари). Добил солидно образование, студирал во Загорa и Амбелакија, а подоцна предавал во селото Кисос.

На околу 20 години го напушта родното место. Поминува низ Света Гора (Атос), потоа отишол во Цариград, каде работел како секретар кај грчки фанариотски великодостојници, како Александар Ипсилантис. Подоцна се преселил во Влашка (Влахија) и Молдавија, каде станал секретар на кнезот Николај Маврогени. Овие искуства му овозможиле да го запознае османлискиот административен систем одвнатре и да се запознае со европските просветителски идеи.

Просветителска и револуционерна дејност Рига бил длабоко влијаен од Француската револуција и идеите на Просветителството. Се преселил во Виена (тогаш важен центар за грчката дијаспора), каде што се занимавал со издавачка дејност. Таму објавил повеќе значајни дела. Неговата визија не била тесно националистичка, туку поширока балканска револуција за создавање на слободна, демократска држава инспирирана од античка Грција и современа Франција. Тој се смета за основоположник на балканскиот радикализам.

Смрт и наследство Во 1797 година Рига и неговите соработници биле уапсени во Виена од австриските власти (сојузници на Османлиите). Биле предадени на отоманските власти во Белград. На 24 јуни 1798 година (според некои извори 12 јуни) бил удавен во затвор во Белград, заедно со соработниците, а телата им биле фрлени во Дунав. Имал само 40–41 година.

И покрај тоа што не доживеал да ја види револуцијата, Рига Велестински е нарекуван „првомаченик“ (протомартирас) на грчката независност. Неговите идеи и химни силно влијаеле врз подоцнежните револуционери од „Филики Етерија“. Денес постојат споменици посветени на него во Атина, Тесалија и други места, а неговото дело се изучува како важен дел од модерното грчко просветителство.

Наводи

Категорија:Грчки револуционери