Женевската конвенција за подобрување на положбата на ранетите и болните во вооружените сили во војна (), почесто нарекувана Прва Женевска конвенција или Женевска конвенција I и скратено како ЖКI — првиот од четирите договори на Женевските конвенции од 1949 година. Првично одржан на 22 август 1864 година, тој ја дефинира „основата врз која почиваат правилата на меѓународното право за заштита на жртвите од вооружени судири“.

Откако првиот договор бил усвоен во 1864 година, тој бил значително ревидиран и заменет во 1906, 1929 и конечно во 1949 година. Женевската конвенција I е неразделно поврзана со Меѓународниот комитет на Црвениот крст, кој е и иницијатор за донесување и спроведување на членовите во овие конвенции.

Историја мини|Анри Динан, коосновач на Црвениот крст Женевската конвенција од 1864 година била воведена во критичен период од европската политичка и воена историја. Американската граѓанска војна била во полн тек и на други места уште од 1861 година и на крајот одзела помеѓу 750.000 и 900.000 животи. Помеѓу падот на Наполеон во битката кај Ватерло во 1815 година и подемот на неговиот внук во италијанската кампања во 1859 година, силите го одржувале мирот во Западна Европа.

Сепак, со Кримската војна од 1853–1856 година, војната се вратила во Европа, и додека тие проблеми биле „во далечен и недостапен регион“, војната во северна Италија била „толку достапна од сите делови на Западна Европа што веднаш се исполни со љубопитни набљудувачи“; иако крвопролевањето не било прекумерно, неговата глетка била непозната и шокантна. И покрај нејзината намера да ги ублажи штетите од војната, почетокот на Женевската конвенција од 1864 година инаугурирала „обновување на воената активност во голем обем, на која народите од Западна Европа... не беа навикнати откако беше елиминиран првиот Наполеон“.

Движењето за меѓународен збир закони што го регулираат третманот и грижата за ранетите и воените заробеници започнала кога активистот Анри Динан станал сведок на битката кај Солферино во 1859 година, водена помеѓу француско-пиедмонтските и австриските сили во Северна Италија. Последователните страдања на 40.000 ранети војници оставени на бојното поле поради недостаток на објекти, персонал и примирја за да им се пружи медицинска помош го натерале Динан да дејствува. По враќањето во Женева, Динан го објавил својот извештај „Un Souvenir de Solferino“ . See . Тој повикал на свикување меѓународна конференција и наскоро го ко-основал, заедно со швајцарскиот адвокат Густав Мојние, Меѓународниот комитет на Црвениот крст во 1863 година. мини|Потпишувањето на првата Женевска конвенција од страна на некои од големите европски сили во 1864 година Меѓународниот комитет на Црвениот крст (МКЦК), иако признава дека „првенствено должност и одговорност на една нација е да го заштити здравјето и физичката благосостојба на својот народ“, знаело дека секогаш, особено во време на вооружен судир, ќе има „потреба од доброволни агенции да ги надополнат… официјалните агенции задолжени за овие одговорности во секоја земја“. За да се осигури дека неговата мисија станала широко прифатена, потребен му бил збир на правила што ќе ги регулираат неговите активности и активностите на вклучените завојувани страни.

Само една година подоцна, швајцарската влада ги поканила владите на сите европски земји и САД, Бразил и Мексико да присуствуваат на официјална дипломатска конференција. Шеснаесет земји испратиле вкупно дваесет и шест делегати во Женева. Состанокот го водел генералот Гијом Анри Дуфур. Конференцијата се одржала во собата Алабама во хотелот „Вил“ (градска куќа) во Женева на 22 август 1864 година. Конференцијата ја усвоила првата Женевска конвенција „за подобрување на положбата на ранетите и болните во вооружените сили во војна“. Претставници на 12 држави ја потпишале конвенцијата:

Унијата на Норвешка и Шведска ги потпишале во декември. Обединетото Кралство потпишала една година подоцна, во 1865 година. Отоманската влада го ратификувала овој договор на 5 јули 1865 година Големото Војводство Хесен, Кралството Баварија и Австрија потпишале во 1866 година по завршувањето на Австро-пруската војна . Соединетите Американски Држави потпишале во 1882 година.

Оригиналниот документ е зачуван во Швајцарскиот федерален архив во Берн. Во минатото бил позајмен на Меѓународниот музеј на Црвениот крст и Црвената полумесечина во Женева.

Примена Конвенцијата „ја добила својата задолжителна сила од имплицитната согласност на државите кои ја прифатиле и ја применувале во спроведувањето на нивните воени операции“. И покрај нејзините основни мандати, наведени подолу, таа станала успешна во спроведувањето на значајни и брзи реформи. Овој прв обид обезбедил само:

имунитет од заробување и уништување на сите установи за лекување на ранети и болни војници, непристрасен прием и третман на сите борци, заштита на цивилите кои им помагаат на ранетите, и препознавањето на симболот на Црвениот крст како средство за распознавање на лицата и опремата опфатени со договорот.

Резиме на одредбите и измените Оригиналните десет члена од договорот од 1864 година се проширени на сегашните 64 члена. Овој долг договор ги штити војниците кои се надвор од битката (надвор од битката поради болест или повреда), како и медицинскиот и религиозниот персонал и цивилите во зоната на битката. Меѓу неговите главни одредби:

Член 12 налага ранетите и болните војници кои не се во битка да уживаат почитување и заштита во секоја прилика, а особено не треба да бидат убивани, повредувани, мачени или подложени на биолошки експерименти. Овој член е камен-темелник на договорот и ги дефинира принципите од кои произлегува поголемиот дел од договорот, вклучувајќи ја обврската за почитување на медицинските единици и установи (Глава III), персоналот на кој му е доверена грижата за ранетите (Глава IV), зградите и материјалите (Глава V), медицинските транспорти (Глава VI) и заштитниот знак (Глава VII). Член 15 налага дека ранетите и болните војници треба да бидат собрани, згрижени и заштитени, иако тие исто така можат да станат воени заробеници. Член 16 наложува страните во воениот судир да го евидентираат идентитетот на загинатите и ранетите и да ги достават овие информации до спротивната страна. Член 9 му дозволува на Меѓународниот Црвен крст „или која било друга непристрасна хуманитарна организација“ да обезбеди заштита и помош на ранети и болни војници, како и медицински и верски персонал.

Поради значителни двосмислености во членовите со одредени термини и концепти, а уште повеќе поради брзо развивачката природа на војната и воената технологија, оригиналните членови морале да бидат ревидирани и проширени, главно на Втората Женевска конференција во 1906 година и Хашките конвенции од 1899 и 1907 година, кои ги прошириле членовите на поморското војување. Верзијата од 1906 година била ажурирана и заменета со верзијата од 1929 година, кога биле направени мали измени во неа. Таа повторно била дополнета и заменета со верзијата од 1949 година, попозната како Завршен акт од Женевската конференција, 1949 година.

Сепак, како што забележал Жан С. Пиктет, директор на Меѓународниот комитет на Црвениот крст, во 1951 година, „меѓутоа, законот секогаш заостанува зад добротворноста; доцни во прилагодувањето кон животните реалности и потребите на човештвото“, како такво, должност на Црвениот крст е „да помогне во проширувањето на опсегот на правото, врз основа на претпоставката дека… правото ќе ја задржи својата вредност“, главно преку ревизија и проширување на овие основни принципи на оригиналната Женевска конвенција.

За детална дискусија за секој член од договорот, погледнете го оригиналниот текст и коментарот. Моментално има 196 земји кои се потписнички на Женевските конвенции од 1949 година, вклучувајќи го и овој прв договор, но и другите три.

Наводи

Дополнително читање Chandler P. Anderson, "International Red Cross Organization", The American Journal of International Law, 1920 Richard Baxter, "Human Rights in War", Bulletin of the American Academy of Arts and Sciences, 1977 Bennett, Angela, "The Geneva Convention, the Hidden Origins of the Red Cross", Sutton Publishing, 2005 George B. Davis, "The Geneva Convention", The American Journal of International Law, 1907 Jean S. Pictet, "The New Geneva Conventions for the Protection of War Victims", The American Journal of International Law, 1951 Francis Lieber, "Instructions for the Government of Armies of the United States in the Field", Lincoln General Orders, 24 April 1863

Надворешни врски

Facsimile of the original document 150 years of the 1864 Geneva Convention – 150 years of humanitarian action

Категорија:Договори на Југославија Категорија:Договори на САД Категорија:Договори на Обединетото Кралство Категорија:Договори на Турција Категорија:Договори на Шведска Категорија:Договори на Шпанија Категорија:Договори на Советскиот Сојуз Категорија:Договори на Норвешка Категорија:Договори на Холандија Категорија:Договори на Македонија Категорија:Договори на Луксембург Категорија:Договори на Јапонија Категорија:Договори на Италија Категорија:Договори на Грузија Категорија:Договори на Данска Категорија:Договори на Белгија Категорија:Договори на Австрија Категорија:Договори на Ерменија 1