мини|Оглас за продажба на двајца робови во „Горна Канада Газета“, 10 февруари 1806 година Ропството во Канада вклучува историски практики на ропство практикувани и од Првите народи до втората половина на 19 век, и од колонистите за време на периодот на европската колонизација.
Практиката на ропството во Канада од страна на колонистите ефикасно завршила кон почетокот на 19 век, преку локални статути и судски одлуки што произлегле од судски спорови во име на поробени лица кои барале ослободување. Судовите, во различен степен, го направиле ропството неприменливо и во Долна Канада и во Нова Шкотска . На пример, во Долна Канада, по судските одлуки кон крајот на 1790-тите, „робовите не можеле да бидат принудени да служат подолго отколку што би работеле и... можеле да го напуштат својот господар по своја волја“. Горна Канада го донела Законот против ропството во 1793 година, еден од најраните закони против ропството во светот. Овие случувања во Канада ѝ претходеле на одлуката на Британија да го забрани ропството низ поголемиот дел од Британското Царство со донесување на Законот за укинување на ропството од 1833 година.
Бидејќи ропството во Соединетите Американски Држави продолжило сè до усвојувањето на Тринаесеттиот амандман во 1865 година, црнците (слободни и поробени) започнале да се преселуваат во Канада од Соединетите Американски Држави по Американската револуција и повторно по војната од 1812 година, а подоцна многумина преку подземната железница.
Бидејќи улогата на Канада во атлантската трговија со робови била релативно ограничена, историјата на црното ропство во Канада често е засенета од побурното ропство што се практикувало на други места во Америка.
Под домородна власт
Носители на робови на територијата на она што подоцна станало Канада биле, на пример, рибарските општества како Јуроките, кои живееле долж пацифичкиот брег од Алјаска до Калифорнија, на она што понекогаш се опишува како пацифички или северозападен брег. Некои од домородните народи на северозападниот брег на Пацификот, како Хаида и Тлингитите, традиционално биле познати како жестоки воини и трговци со робови, вршејќи напади сè до Калифорнија. Ропството било наследно, а робовите биле воени заробеници, додека нивните потомци исто така биле робови. На територијата на денешна Британска Колумбија, ропството било во подем во 1830-тите, а постепено опаѓало во текот на векот. Во 1870-тите, надзорникот за домородни прашања, Израел Вуд Пауел, ги ослободувал робовите кои му се обраќале за помош за време на неговите патувања по западниот брег на Остров Ванкувер. Ропството речиси целосно престанало во 1880-тите и 1890-тите. Некои Први народи во Британска Колумбија продолжиле да ги одвојуваат и општествено да ги исклучуваат потомците на робовите дури и во 1970-тите. Кај неколку народи од Северозападен Пацифик, околу една четвртина од населението биле робови.
Еден робовски наратив бил составен од Англичанецот Џон Р. Џуит. Тој бил заробен жив кога неговиот брод бил заземен во 1802 година од народот Нутки, поради тоа што капетанот на бродот го навредил нивниот поглавар Макина, како и поради други навреди што американски и европски капетани им ги нанесувале на нивниот народ. Мемоарите на Џуит даваат детален приказ на животот на еден роб.
Под европска колонизација Поморските Покраини забележале пристигнување на меѓу 1.200 и 2.000 робови пред укинувањето на ропството, од кои околу 300 биле евидентирани во Долна Канада, а меѓу 500 и 700 во Горна Канада. Мал дел од денешните Црни Канаѓани потекнуваат од овие робови.
Африканците биле насилно заробувани од локални поглавари и владетели како робови и биле продавани на трговци кои се упатувале кон јужните делови на Америка. Оние што пристигнувале на територијата на денешна Канада обично доаѓале од американските колонии, бидејќи немало бродови што директно превезувале робови од Африка во Канада. Во Канада немало големи плантажи, па затоа немало ниту потреба од голема робовска работна сила од видот што постоела во повеќето европски колонии во Америка.
Под француска власт
Под француска власт, робовите од Првите народи биле побројни од робовите со африканско потекло. Според Афуа Купер, авторка на The Hanging of Angélique: The Untold Story of Canadian Slavery and the Burning of Old Montréal, ова било резултат на релативната леснотија со која Нова Франција можела да набавува робови од Првите народи. Таа забележала дека смртноста меѓу робовите била висока, при што просечната возраст на домородните робови била само 17 години, а просечната возраст на робовите со африканско потекло 25 години. Еден од првите забележани црни робови во Канада бил донесен од британски конвој во Нова Франција во 1628 година. Оливје ле Жен било името што му било дадено на момчето, кое првично потекнувало од Мадагаскар.
До 1688 година, населението на Нова Франција изнесувало 11.562 жители, составено главно од трговци со крзно, мисионери и земјоделци населени во долината на реката Свети Лоренс. За да се надмине сериозниот недостиг од слуги и работници, кралот Луј XIV го одобрил барањето на Нова Франција за увоз на црни робови од Западна Африка. Иако ниту една пратка никогаш не пристигнала директно од Африка, колонистите сепак набавувале црни робови од други француски и британски колонии. Од крајот на XVII век тие исто така набавувале домородни робови, претежно од подрачјата на денешниот американски Среден Запад, преку нивните западни трговски мрежи за крзно. Робовите од домородно потекло биле нарекувани „Паниси“, иако мал број од нив навистина потекнувале од племето Пауни. Почесто биле од потекло на Фокси, Дакоти, Ајови и Апачи, заробеници фатени во војни од домородни сојузници и трговски партнери на Французите.
Иако ропството било забрането во Франција, тоа било дозволено во нејзините колонии како средство за обезбедување на големата работна сила потребна за расчистување на земјиште, изградба на објекти и (во карипските колонии) работа на плантажи со шеќер, индиго и тутун. Црниот кодекс од 1685 година го воспоставил моделот за регулирање на ропството во Западна Индија. Тој барал сите робови да бидат поучувани како католици, а не како протестанти. Се сосредоточил на дефинирање на статусот на ропството и воспоставил строги ограничувања. Робовите практично немале права, иако Кодексот им наложувал на господарите да се грижат за болните и старите. Изгледа дека „Црниот кодекс“ не се применувал во Канада, па затоа во 1709 година интендантот Жак Родо издал уредба со која официјално го признал ропството во Нова Франција; ропството постоело и пред тој датум, но дури од 1709 година било законски регулирано.
Вкупно, според пресметките на Марсел Тридел, во записите од периодот на француската власт биле забележани 1.685 домородни американски робови и 402 црни робови, односно вкупно 2.087 робови. По освојувањето на Нова Франција од страна на Британците, сопственоста на робови останала претежно во француски раце. Тридел идентификувал 1.509 сопственици на робови, од кои само 181 биле Англичани. Тридел исто така забележал дека бил склучен 31 брак помеѓу француски колонисти и домородни робови.
Под британска власт
Првите народи поседувале или тргувале со робови, институција што постоела со векови или подолго кај одредени групи. Шони, Потаватоми и други западни племиња увезувале робови од Охајо и Кентаки и ги продавале или подарувале на сојузниците и на канадските доселеници. Поглаварот на Мохавците Тајенденага (Џозеф Брант) користел црни луѓе што ги заробил за време на Американската револуција за да ја изгради Куќата на Брант на плажата Берлингтон и втор дом во близина на Брантфорд. Вкупно, Брант поседувал околу четириесет црни робови.
Црни робови живееле во британските делови на Канада во XVIII век — 104 биле евидентирани на пописот во Нова Шкотска од 1767 година, но нивниот број бил мал сè до протерувањето на лојалистите. Како што белите лојалисти бегале од новата Американска Република, тие со себе однеле повеќе од 2.000 црни робови: најмалку 1.500 во Поморските Покраини (Нова Шкотска, Њу Бранзвик и Остров Принц Едвард), 300 во Долна Канада (Квебек) и 500 во Горна Канада (Онтарио). Во Онтарио, Империјалниот закон на Парламентот од 1790 година им гарантирал на идните доселеници дека нивните робови ќе останат нивна сопственост. Како и под француска власт, лојалистичките робови биле држени во мал број и биле користени како домашни слуги, земјоделски работници и квалификувани занаетчии, откако биле образувани и обучени од нивните господари.
По битката кај Абрахамовите Рамнини и британското освојување на Нова Франција, прашањето за ропството во Канада не било спомнато — ниту забрането ниту дозволено — ниту во Парискиот договор од 1763 година, ниту во Квебечки акт од 1774 година, ниту во Парискиот договор од 1783 година.
Системот на групна работна сила и придружните институции на контрола и суровост не се развиле во Канада како што се развиле во некои делови на Соединетите Американски Држави. Бидејќи не изгледало дека претставуваат закана за своите господари, на робовите им било дозволено да научат да читаат и пишуваат, се поттикнувало нивното преобраќање во христијанство, а нивните бракови биле признаени со закон.
Долна Канада
Крајот на ропството во Долна Канада не може прецизно да се датира, бидејќи тоа било постепен процес. Уште во 1787 година, сопствениците на робови станале загрижени поради повеќе или помалку непосредното укинување на ропството.
Весниците почнале да објавуваат написи за ропството од јули 1790 година, а кампањата против ропството добила на сила во летото 1791 година. Сепак, ова известување било привремено и главно се сосредоточувало на ропството како странски феномен.
На 28 јануари 1793 година, прашањето дали ропството треба да биде укинато или задржано било покренато во Законодавното собрание од страна на Пјер-Луј Пане (како „предлог-закон [...] за укинување на ропството“). На 8 март се одржало првото читање на предлог-законот; на 19 април се одржало второто читање, а Пане предложил на 25 април да се формира Комитет на целото собрание за разгледување на предлог-законот. Сепак, Пјер-Амабл де Бон предложил расправата да биде одложена преку амандман што практично ја уништил иницијативата, а бил поддржан од Џорџ Мекбит; амандманот бил усвоен со големо мнозинство (31 наспроти 3). Овој неуспешен предлог-закон ги открил противниците на ропството во Собранието: Пјер-Луј Пане, Бонавентир Пане, Амабл Бертело и Луј Диниер.
Во 1794 година бил создаден преседан кога еден судија ослободил роб изведен пред суд, тврдејќи дека ропството не било познато во англиското право (тврдење што е предмет на големи расправи). Главниот судија Вилијам Осгуд, назначен во 1794 година, не го признавал ропството и систематски ги ослободувал сите робови што се појавувале пред суд во постапки во кои биле тужени како робови. Одбивањето на главниот судија да го признае ропството, заедно со одбивањето на Законодавното собрание да заземе јасен став, довело до масовни бегства на робови. Неодлучноста на Законодавното собрание, исто така, довела до бегство на робови од други покраини и од Соединетите Американски Држави, уште пред законодавството во Горна Канада да преземе мерки за ограничување на ропството. Откако еден роб бил ослободен на ваков начин во 1798 година, робовското население наводно се заканувало со општ бунт.
Главниот судија сер Џејмс Монк, не признавајќи ја законитоста на ропството поради техничка причина поврзана со отсуството на поправни домови, донел низа одлуки кон крајот на 1790-тите што ја поткопале можноста робовите да бидат принудени да им служат на своите господари: робот повеќе не морал да му се покорува на својот господар и можел да замине кога сакал. Тој систематски ги отфрлал тужбите на сопствениците против избеганите робови. Толкувањето на Монк останало на сила дури и откако биле основани поправни домови.