Кукурек (науч. Helleborus) ― род на приближно 20 видови тревни или зимзелени повеќегодишни цветни растенија во семејството лутичиња (Ranunculaceae). Многу видови се отровни.
Опис Цветовите имаат пет во форма на чашкини ливчиња кои опкружуваат прстен од мали, чашки нектариуми, кои всушност се венечни ливчиња модифицирани да држат нектар. Листовите не паѓаат како што би паѓале ливчињата, туку остануваат на растението, понекогаш и со месеци. Упорноста на ливчињата може да придонесе за развојот на семето.
Таксономија Родот е основан од Карл Линеј во првиот том од неговата книга „Species Plantarum“ во 1753 година.
Видови и подвидови Дваесет и два вида се препознаени и поделени во шест дела. Табелата подолу ги прикажува видовите од родот Helleborus со слика доколку е достапна. Кладограмот ја покажува врската помеѓу различните видови утврдена со микробиолошки методи од Мајнерс и др. (2011). Име Слика Subgenus Helleborus I. sect. Griphopus Spach em. Schiffner Helleborus foetidus L. 1753 II. sect. Chenopus SchiffnerHelleborus lividus Aiton 1789Helleborus argutifolius Viv. 1824 III. sect. Helleborus[sect. Chionorhodon Spach] Helleborus niger L. 1753 subsp. macranthussubsp. niger L. Subgenus Helleborastrum (Spach) IV. sect. Syncarpus Schiffer Helleborus vesicarius Aucher ex Boiss. 1841 V. sect. Dicarpon Ulbrich Helleborus thibetanus Franch. 1885 VI. sect. Helleborastrum Spach Helleborus abruzzicus M.Thomsen, McLewin & B.Mathew Helleborus atrorubens Waldst. & Kit. 1812 Helleborus bocconei Ten. 1823 Helleborus croaticus Martinis 1973 Helleborus cyclophyllus (A.Braun) Boiss. 1867 Helleborus dumetorum Waldst. & Kit. ex Willd. 1809 Helleborus liguricus M.Thomsen, McLewin & B.Mathew Helleborus multifidus Vis. subsp. hercegovinus subsp. istriacussubsp. multifidus Helleborus odorus Waldst. & Kit. ex Willd. 1809 subsp. odorus L. Helleborus orientalis Lam. 1789 subsp. abchasicus (A. Braun) Mathew subsp. guttatus (A. Braun & Sauer) Mathew subsp. orientalis Helleborus purpurascens Waldst. & Kit. 1802 Helleborus torquatus Archer-Hind 1884 Helleborus viridis L. 1753subsp. occidentalis 1869
Калесцентни видови мини|Helleborus orientalis Овие четири вида имаат лисја на нивните цветни стебла:
Helleborus argutifolius Helleborus foetidus Helleborus lividus Helleborus vesicarius
Акулесцентни (без стеблести) видови Овие видови имаат базални лисја. Тие немаат вистински лисја на цветните стебла (иако постојат лиснати бракти каде што цветните стебла се разгрануваат).
Helleborus atrorubens Helleborus croaticus Helleborus cyclophyllus Helleborus dumetorum Helleborus abruzzicus Helleborus liguricus Helleborus bocconei Helleborus multifidus Helleborus multifidus subsp. hercegovinus Helleborus multifidus subsp. istriacus Helleborus multifidus subsp. multifidus Helleborus niger Helleborus niger subsp. macranthus (syn. H. niger major) Helleborus niger subsp. niger Helleborus odorus Helleborus odorus subsp. laxus Helleborus odorus subsp. odorus Helleborus orientalis Helleborus orientalis subsp. abchasicus (syn. H. abchasicus) Helleborus orientalis subsp. guttatus Helleborus orientalis subsp. orientalis (syn. H. caucasicus, H. kochii) Helleborus purpurascens Helleborus thibetanus (syn. H. chinensis) Helleborus torquatus Helleborus viridis Helleborus occidentalis (порано H. viridis subsp. occidentalis)
Хибриди
H. argutifolius H. foetidus H. lividus H. niger H. × sternii
Распространетост Различни видови од овој род потекнуваат од Европа и Азија. Најголемата концентрација на видови се јавува на Балканот. Еден нетипичен вид (Helleborus thibetanus) доаѓа од западна Кина, друг нетипичен вид (Helleborus vesicarius) живее на мала област на границата помеѓу Турција и Сирија.
Во Македонија расте само видот Helleborus odorus.Кирил Мицевски: Флора на СР Македонија, том 1, св. 1, стр. 93, МАНУ, Скопје, 1985
Хортикултура мини|Видови и хибриди: Helleborus viridis (горе лево); Helleborus foetidus (горе десно) со пресек; цветови од разни примероци на Helleborus × hybridus, вклучувајќи и двобојни цветови Овие растенија се широко одгледувани во градините на Министерството за земјоделство на САД за декоративни цели. Тие се особено ценети од градинарите за нивниот зимски и ранопролетен период на цветање. Растенијата се изненадувачки отпорни на слана, а многу од нив се зимзелени. Многу видови имаат зелени или зеленикаво-виолетови цветови, и се од ограничена градинарска вредност, иако корзиканскиот кукурек (Helleborus argutifolius), робусно растение со бледо зелени цветови во форма на чаша и привлечно кожесто зеленило, е широко одгледувано. Исто така се одгледува и Helleborus foetidus, кој има овенати гроздови од мали, бледозелени, ѕвончести цветови, често обрабени со костенлива боја, што е во контраст со неговите темни зимзелени лисја.
Таканаречената божиќна роза (Helleborus niger) ги раѓа своите чисто бели цветови (кои често созреваат до розова боја) во зима, а достапни се сорти со големи цветови, како и селекции со розови и двојни цветови.
Токсичност Сите растенија од видот Helleborus се токсични, и сите делови од растението се токсични. Труењето е ретко, но сепак се случува.
Галерија
Видови
Хибриди
Наводи
Надворешни врски
A French hellebore enthusiast's non-commercial site The National Collection of Hellebore species and hybrids, Hazles Cross Farm Nursery (Staffordshire, UK) contains all known species plus hundreds of garden hybrids Flora Europaea: Helleborus Hellebores.org: A comprehensive online resource on the genus Helleborus National collection of Hellebores RHS plant pathology report on 'Hellebore Black Death' disease (pdf) Growing Guide
Категорија:Градинарски растенија Категорија:Страници со повеќеделни слики во автоматски размер Категорија:Лутичиња