Криза со водата во Гостивар — масовна еколошка и јавноздравствена криза предизвикана од тешко загадување на градскиот водоснабдителен систем со фекални материи и бактерии. Кризата започнала во средината на месец јули 2026 г., водејќи до масовно труење на илјадници граѓани, прогласување на епидемија и воведување на 30-дневна државна кризна состојба на територијата на Општина Гостивар.
Хронологија на настаните
Почеток на симптомите и откривање на загадувањето Првите пациенти со симптоми на остро труење, стомачни тегоби и гастроентеритис започнале да се јавуваат на лекарска помош во текот на 14 јули 2026 г. Бројот на заболени вртоглаво растел во наредните денови, достигнувајќи над 3.850 регистрирани лица што побарале медицинска помош во здравствените установи.
Институтот за јавно здравје и Центарот за јавно здравје од Тетово извршиле вонредни лабораторски испитувања на мостри од водата за пиење, при што било утврдено присуство на колиформни бактерии од фекално потекло, чија концентрација била повеќекратно над дозволените законски граници (резултати со над 2.400 cfu/100 мл). Агенцијата за храна и ветеринарство (АХВ) вовела целосна забрана за употреба на водата за пиење и домаќинство во Гостивар.
Извор на загадувањето и истрага Вонредните инспекциски надзори спроведени од страна на полицијата, обвинителството и надлежните инспекторати откриле шокантни подробности за причините за загадувањето. Утврдено било дека во селото Вруток, во непосредна близина на каптажата, биле незаконски поставени пумпи што директно повлекувале вода од фекалниот канал и реката Вардар и ја впуштале во главниот систем за водоснабдување на градот. Пумпите биле поставени без никаква дозвола, стручен надзор или заштита.
Основното јавно обвинителство отворило истрага против три лица (в.д. директорката на ЈП „Комуналец“, техничкиот раководител и раководителот на одделението за водовод), а истите биле уведени под сомнение за сторено тешко дело против општата сигурност и животната средина.
Институционална реакција и мерки
Прогласување епидемија: Центарот за јавно здравје — Тетово официјално прогласил епидемија на територијата на Општина Гостивар поради наглото зголемување на цревни заболувања. Прогласување кризна состојба: Владата на Република Македонија на седница одржана на 21 јули 2026 г., по предлог на Управувачкиот комитет, прогласила 30-дневна кризна состојба во Општина Гостивар со цел координација на установите, чистење на системот и обезбедување здрава вода за граѓаните. Распределба на вода: Владата организирала секојдневна испорака на цистерни и флаширана вода, а поддршка со донации пружиле и голем број приватни компании отворајќи солидарни испораки како што е донацијата од 23 тони вода од компанијата „Витаминка“. Чистење и хиперхлорирање: Под раководство на Кризниот штаб и МВР, започнало целосно прочистување на главната водоводна мрежа и процесот на хиперхлорирање на водата на изворите.
Политички и општествени реакции
Кризата предизвикала остри политички реакции и барања за утврдување на целосна морална и кривична одговорност од страна на надлежните органи и локалните власти во Гостивар поради пропуштените контроли и доцните реакции. На настанот големо експозе имале и меѓународните медиуми (над 30 светски медиуми како Le Parisien, Sky TG24, n-tv и други), претворајќи ја месната еколошка хаварија во тема од светски интерес.
Поврзано Гостивар Вруток Река Вардар Гастроентеритис
Наводи
Надворешни врски Категорија:Гостивар Категорија:Македонија во 2026 година Категорија:Здравствени кризи Категорија:Еколошки катастрофи