мини|Митрополит Авксентиј Митрополит Авксентиј Велешки и Пелагониски (световно име: Христо Захариев Големинов) е висок бугарски православен духовник од Бугарската егзархија, кој последователно бил митрополит на Велешката и Пелагониската (Битолска) епархија.
Живот и образование Роден е околу 1 март 1850 година (според некои извори 1850 или 1852) во Самоков (денешна Бугарија), во семејството на Захари Големинов и Марија Попстанкова. Неговиот дедо по мајчина линија, поп Станко, бил меѓу водачите на бугарското црковно движење против грчкиот владика во Самоков.
Основно образование добил во родниот град, а потоа учел кај Неофит Рилски во Рилскиот манастир, каде во 1869 година се замонашил со името Авксентиј. Во 1870 година бил ракоположен за ѓакон од митрополитот Партениј Нишавски. Учествувал во софискиот револуционерен комитет, а по неговото откривање избегал во Цариград и потоа во Браила, каде бил под заштита на Васил Друмев (идниот митрополит Климент). Подоцна студирал во Пловдивската гимназија и, благодарение на стипендија преку рускиот амбасадор гроф Игнатиев, завршил Киевската духовна академија во 1881 година.
Црковна кариера По враќањето работел како учител-инспектор во Одринското духовно училиште, предавал во Самоковската семинарија (од 1884) и во Петропавловската семинарија во Љасковец. Во 1891 година егзархот Јосиф I го назначил за чиновник за посебни задачи, го ракоположил за јеромонах и го поставил за претседател на Солунската бугарска црковна општина. Таму се истакнал како способен администратор и патриот, особено во борбата против валијата Зихни-паша, поради што во 1893 година бил произведен во архимандрит.
Во април 1894 година, по добивањето на султански берат за бугарски егзархиски владици во Велес и Неврокоп, бил едногласно избран и ракоположен за Велешки митрополит на Ѓурѓовден 1894 година. Неговото доаѓање во Велес било свечено прославено. Главна задача му била да го зајакне бугарското просветно дело и да ги спречи српските пропагандни обиди (особено во Башино село). Успеал да ја врати црквата на бугарското население и да го отстрани српскиот свештеник. Се соочувал со обиди за атентат и притисоци од грчката и турската страна, но ја стекнал поддршката на Хилми-паша, кој го сметал за „добар чиновник и добар Бугарин“.
По смртта на Григориј Пелагониски во есента 1906 година, Авксентиј го презел привремено, а потоа и постојано управувањето со Пелагониската (Битолска) епархија. Егзархот брзал со назначувањето за да спречи грчки или патријаршиски влијанија. Успеал да издејствува значителни средства (околу 160.000 гроша) за бугарските училишта. Во 1908 година, додека егзархот Јосиф бил болен, го заменувал; по Младотурската револуција бил назначен за сенатор во османлискиот парламент (единствен бугарски митрополит со таа функција, додека ниеден грчки не бил). Имал и обиди за атентат од грчки активисти.
Подоцнежни години и смрт По Балканските војни, кога Битола паднала под српска власт, на 17 јуни 1913 година бил уапсен заедно со протосингелот архимандрит Горазд и истеран преку Солун во Цариград. По влегувањето на Бугарија во Првата светска војна и ослободувањето на Вардарска Македонија, кон крајот на 1915 година се вратил во Битола и ја презел епархијата. По заземањето на Битола од силите на Антантата во 1916 година, го преместил седиштето во Прилеп, каде останал до крајот на војната.
По поразот на Бугарија се повлекол во Софија, каде починал на 24 февруари 1919 година. Опелото го извршил митрополитот Борис Охридски во присуство на високи државни претставници (вклучувајќи го премиерот Теодор Теодоров). Погребан бил во дворот на црквата „Свети Спас“ во Софија (подоцна разрушена).
Категорија:Бугарска егзархија