Коптската уметност — христијанска уметност на византиско-грчкоримскиот Египет и на коптските христијански цркви. Коптската уметност е најпозната по своите ѕидни слики, текстил, илуминирани ракописи и метални изработки, од кои голем дел се зачувани во манастири и цркви. Уметничкото дело е често функционално, бидејќи малку се прави разлика помеѓу уметноста и занаетчиството, и вклучува туники и надгробни споменици, како и портрети на светци. Коптскиот музеј во коптско Каиро ги содржи некои од најважните примери на коптска уметност во светот.

Потекло Коптската уметност прикажува мешавина од египетски и старогрчки влијанија. Influence on Coptic Art . eternalegypt.org. Retrieved on 2013-08-23. Предметите и симболите биле земени и од грчката и од египетската митологија, понекогаш изменети за да одговараат на христијанските верувања. Персија и Сирија, исто така, влијаеле врз коптската и хеленистичката уметност, иако во помала мера, оставајќи слики како што се паунот и грифонот.

Иконопис Коптските икони потекнуваат од грчко-римската уметност на доцната антика на Египет, како што е прикажано на Фајумските портрети. Лицата на Ел Фајум се примери на коптската уметност во 2 век од н.е., покажувајќи го грчкото и римското влијание врз коптската уметност, но со некои посебни карактеристики поврзани со египетската уметност.

Муслиманското освојување на Египет ѝ овозможило на тогашната коптска уметност да влијае врз тогашната исламска уметност и египетска архитектура со многу карактеристики кои денес се составен дел од многу египетски градби.

Почнувајќи од 4 век, црквите започнале да ги бојадисуваат своите ѕидови и правеле икони за да одразат автентичен израз на нивната вера.

Фигурите на светците прикажуваат очи и уши поголеми пропорционално на остатокот од лицето и помала уста, како и зголемени глави, што означува духовен однос со Бога и посветеност на молитвата. Лицата на мачениците се во мирна положба.

Голем број на коптски иконописци не се потпишувале со своите имиња, но меѓу нив се истакнуваат Свети Лука (традиционално се верува дека е првиот иконописец) и двајца коптски папи, папата Макариј I и папата Гавриел III

Започнувајќи од средината на 18 век, иконописот доживеал преродба во Египет и повторно станал популарен. Еден од најпознатите уметници бил Јухана ел-Армани чии дела биле познати по употребата на поразвиени техники и понова конструкција (на пр. користење на сет икони за раскажување на една приказна).

Влијание Влијанието на коптската уметност и архитектура врз исламската архитектура и вклучувањето на некои коптски карактеристики во исламските објекти започнало уште во 7 век од н.е. Islamic art . Tiscali. Retrieved on 2013-08-23.

Бидејќи Александриската црква била првата црква во Африка, влијанието на коптската уметност се проширило и во соседните Судан и Етиопија. Некои форми на коптскиот крст се познати како етиопски крст, а голем број на цркви во Етиопија го покажуваат влијанието на коптската уметност.

Ковчезите од Менас се многу евтини теракотни шишиња што ги купувале аџиите во Абу Мина, светилиштето на Свети Менас, во 4 и 5 век. Глината била втисната пред печење со блокови со слики од светецот. Тие се пронајдени речиси низ целиот христијански свет, а голем број научници го пронаоѓаат влијанието од нивните прилично груби слики во новата иконографија на западната средновековна уметност, меѓу другите коптски влијанија.

Текстил

Значаен број коптски текстил е зачуван денес, поради коптскиот обичај да се погребуваат со мртвите и поради сувоста на египетските гробови. Текстилот е најчесто лен или волна и ги употребува црвената, сината, жолтата, зелената, виолетовата, црната и кафеавата. Боите биле добиени од брош, индиго, вула, шафран, школка од мурекс и инсектот кермес. Првите што се користеле биле хоризонтални разбои со ниска основа, додека вертикалните разбои со висока основа биле воведени подоцна. Основната облека била туниката, која подоцна станала далматинската. Некои туники биле ткаени во едно парче. Тие биле украсени со клави, стилски увоз од Рим.

Некои одлични примери на коптски текстил се прикажани во музеи низ целиот свет, а голема колекција е во Коптскиот музеј во коптско Каиро Десетици илјади обоени фрагменти го пронашле својот пат до музеите во светот, особено по 1889 година, кога францускиот археолог Алберт Гаје објавил каталог на коптска уметност и, во Музејот Булак, ја поставил првата изложба на коптски споменици. Раните коптски текстили сè уште произведувале слики и декорации што вклучувале египетски и грчки мотиви. На пример, покровите можеби содржат класични елементи, биле насликани во форма на египетски саркофаг и вклучувале претстави на египетски богови за заштита на мртвите. Подоцнежните коптски текстили го покажале влијанието на Византија, а подоцна и на исламската уметност.

Современа коптска уметност Денешната современа коптска уметност е позната и како неокоптско училиште. Во последните векови иконите претставуваат главно средство за изразување, задржувајќи ги повеќето традиционални аспекти. Коптските икони се повеќе загрижени за религиозната вистина и убавина отколку за реализмот, прикажувањето на длабочината или перспективата. Како и во византиската и сродните традиции, фигурите се прикажани фронтално, гледајќи право кон гледачот. Денес, коптските икони се наоѓаат не само во црквите, туку и во домовите и олтарите за молитва. Тие исто така може да се купат од коптски продавници за подароци низ целиот Египет и коптската дијаспора.

За време на папството на коптскиот папа Кирил VI, појавата на коптски сликари како Исак Фанус Јусеф, заедно со оживувањето на коптската уметност, довело до создавање на Современата или неокоптска школа за иконографија.

Во 1952 година, архитектот и коптски христијанин Рамзес Виса Васеф го основал Центарот за уметност „Рамзес Виса Васеф“ во Гиза, Египет. Тој побарал од 14 деца, претежно Копти, да развијат нова уметничка форма со оживување на древниот коптски метод на ткаење. Коптската ткајачка Марјам Хермина (родена 1932 година) ги научила децата на техниката. Уметничкиот центар има значаен музеј на таписерии од 20 век.

Галерија

Наводи

Надворешни врски Claremont Coptic Encyclopedia Coptic Icons Introduction to Coptic art, from Coptic-net The Coptic Art Studio Coptic Icons Coptic net links to photos and resources Coptic textiles from Indiana University Art Museum Coptic Textile calacademy Coptic textiles – Virtual Museum of Textile Arts Coptic textiles from Moscow Pushkin State Museum of Fine Art Online gallery of rare Coptic icons Gallery of ancient and contemporary Coptic icons and art Ramses Wissa Wassef Art Center

Категорија:Римски Египет Категорија:Византиски Египет Категорија:Коптска православна црква