Меѓународна готска уметност во Италија

Меѓународна готска уметност во Италија (или доцна готика) — стил на фигуративна уметност кој се датира во периодот меѓу околу 1370 година и – во Италија – првата половина на XV век.

Како што нагласува името, оваа стилска фаза имала меѓународен опсег, со заеднички карактеристики, како и многу местни варијабли. Стилот не се проширил од некој центар, како што бил случајот, на пример, со готската уметност и Ил-де Франс, туку бил резултат на дијалог меѓу европските дворови, поттикнат од бројните меѓусебни размени. . Меѓу овие дворови, папскиот двор одиграл истакната улога, особено Авињонскиот двор, вистински центар за собирање и размена на уметници од целиот континент. .

Италија, политички поделена, била преплавена од уметници кои го ширеле овој стил, постојано се менувајќи (особено Пизанело, Микелино да Бесоцо и Џентиле да Фабријано), а исто така создавајќи бројни регионални варијации. „Меѓународниот“ готски стил значел подмладување на готската традиција (сè уште поврзана на крајот на 14 век со стилот на Џото), но само некои области нуделе оригинални и „водечки“ придонеси на европската сцена, додека други само делумно и површно стекнале индивидуални стилски карактеристики. Меѓу областите истакнати биле Ломбардија и, во различен степен, Венеција и Верона. Во Фиренца, меѓународната готска уметност рано се натпреварувала со новородениот ренесансен стил, но сепак наишла на наклонетост кај богатата и културна клиентела, и религиозна и приватна. .

Ломбардија

Под водство на Џан Галеацо Висконти (на власт од 1374 до 1402 година) започнала политичка програма насочена кон обединување на северна Италија во монархија. Во 1386 година започнала изградбата на Миланската катедрала, за која Висконти повикал француски и германски работници, додека во 1396 година истиот владетел го поставил камен-темелникот на Чертоза ди Павија.

Ателјето на висконтиските минијатуристи било главно активно во Павија (во чиј замок се наоѓал дворот на Џан Галеацо) и до околу 1370 година веќе разработило префинет споја на џотескниот хроматизам и дворските и витешките теми. Протагонисти од овој ран период биле анонимниот минијатурист автор на „Гуирон ле Кутоа“ и „ Ланселот ди Лак“, кои денес се наоѓаат во Националната библиотека на Франција во Париз, и Џованино де Граси, кој го илустрирал молитвеникот познат како „Часословот на Џан Галеацо Висконти“, со претстави на голема линеарна елеганција, натуралистичка точност и украсна скапоценост. Следната генерација, особено во личноста на Микелино да Бесоцо, го разработила ова наследство уште послободно, имагинативно и меѓународно. Во „Официоло Бодмер“ тој употребил течна линија, меки бои и скапоцен ритам во цртањето на фигурите, кои рамнодушно ги занемарувале просторните прашања; сите биле збогатени со многу свежи натуралистички детали, земени од директно набљудување.

Грациозниот стил на Микелино станал успешен и широко распространет долго време. На пример, сè уште во 1444 година, фреските во капелата Теодолинда во катедралата во Монца од браќата Заватари се карактеризираат со пригушени нијанси, зачудени и бестежински ликови земени од дворскиот свет; други примери може да се набројат и за втората половина на 15 век. .

Другата нишка покрај нежниот стил на Микелино бил гротескниот стил, за кој сведочат делата на Франко и Филиполо де Верис на фреската „Страшниот суд“ во црквата Санта Марија деи Гирли во Кампионе д'Италија (1400), или експресивните минијатури на Белбело да Павија. На пример, во Библијата на Николо д’Есте, осветлена од Белбело во 1431-1434 година, се употребуваат флуидни, деформирачки линии, физички импозантни фигури, прекумерни гестови и светли, преливачки бои. Тој останал верен на овој лексикон во текот на целата своја долга кариера, сè до околу 1470 година.

Во секуларната област, главните сликовни циклуси зачувани денес, со елегантни сцени што ги прикажуваат забавите на дворскиот живот, се фреско-циклусот на таканаречените Боромеови игри во палатата Боромео во Милано, украсите на Сала на разонодите и Сала на пороците и доблестите во замокот Маснаго, чии автори сè уште не се идентификувани и дамите нарачани од Џан Галеацо во 1393 година за да бидат фреско-сликовани во „женската соба“ на замокот Висконти, неодамна припишани на Џентиле да Фабријано.

Венеција

Во првите две децении од 15 век, Венеција започнала значаен политички пресврт, концентрирајќи ги своите интереси кон копното, поактивно вметнувајќи се во западната рамка и постепено одвојувајќи се од византиското влијание. Во сликарството, скулптурата и архитектурата постоело современо калемење на доцноготски мотиви, споени со византискиот супстрат: линеарната и хроматската финеса на готската уметност всушност биле многу слични на раскошните апстракции на ориенталниот печат. Реновирањето било потпомогнато и од приливот на уметници однадвор, ангажирани во базиликата „Свети Марко“ и во Дуждовата палата. .

Базиликата била опкружена со куполи, а во 1422 година било одлучено да се прошири Дуждовата палата од страната на плоштадот до црквата Свети Марко, продолжувајќи го стилот на претходниот дел од 14 век. Така бил осветен „венецијански“ архитектонски стил, ослободен од европските трендови од тоа време, кој бил повторно употребуван во следните векови. На овој стил припаѓаат елегантните полифори со фино украсени лакови на Ка' Фоскари, Палацо Џустинијан и Ка' д'Оро, каде што едно време фасадата била украсена и со блескаво позлата и полихромни ефекти. Овие палати се карактеризираат со трем на приземјето отворен кон водата за пристанување на бродови, додека горниот кат е осветлен со големи полифори, обично во средишната сала, до која се стигнува преку големо скалиште кое ги опслужува и другите простории. Малите лакови создаваат густи и модуларни украси, кои ги множат отворите и создаваат ритми на чипкасто кијароскуро. .

Дуждовата палата била покриена со фрески во периодот помеѓу 1409 и 1414 година, на кои се претставени познати уметници како Пизанело, Микелино да Бесоцо и Џентиле да Фабријано, дела кои денес се речиси целосно изгубени поради различни причини. Венецијанското влијание се гледа во некои од делата на Џентиле, како што е „Крунисувањето на Богородица“ во полиптихот „Вале Ромита“ (1400-1410), насликан за пустиник во близина на Фабријано.

Истра Во Истра, венецијанска територија, Јован Каставски работел во црквата „Света Троица“ во Храстовље, а Винченцо ди Кастуа во светилиштето Санта Марија але Ластре во Берам.

Верона

Верона, иако била потчинета на Венеција од 1406 година, долго време ја одржувала својата уметничка школа, поблиска до ломбардскиот стил донесен од претходната доминација на Висконти и престојот на уметници како што е Микелино да Бесоцо (Мадона од градината со рози, околу 1435 година). .

Во овој период истакнат бил сликарот Стефано да Верона, син на француски сликар (Жан д’Арбоа, кој претходно бил во служба на Филип II Бургундија и Џан Галеацо Висконти). Во „Поклонението на мудреците“ (потпишано и датирано 1435 година), тој со меки потези и кривулести линии изградил едно од најфините дела на меѓународната готска уметност, обрнувајќи големо внимание на деталите, на изведбата на скапоцени материјали и ткаенини и на калибрирањето на збиената композиција, со претежно линеарен стил.

Сепак, најважниот уметник активен во Верона бил Пизанело, кој ја довел северната фигуративна уметност до својот врв. Во капелата Пелегрини во црквата Санта Анастасија се наоѓа неговото најпознато дело, „Свети Ѓорѓи и принцезата“, каде што на целосно личен начин ја мешал елеганцијата на деталите и напнатоста на наративот, достигнувајќи височини на „идеализиран реализам“. Денес сликите не се во најдобра состојба на зачуваност, со многу измени на површината на бојата и губење на целата лева страна. Пизанело подоцна се преселил на други италијански дворови (Павија, Ферара, Мантова, Рим), каде што ги проширил своите уметнички достигнувања, а за возврат бил под влијание на местните училишта, со посебен осврт на повторното откривање на античкиот свет што веќе го промовирал Петрарка, на кое се посветил копирајќи бројни римски релјефи во цртежи кои делумно се зачувани до нас. Исто така, извонредно е и неговото создавање цртежи и вистински проучувања од животот, меѓу првите во историјата на уметноста кои добиле вредност независно од завршената работа на панели. .

Трентино Алто Адиџе

Трентино бил поврзан надвор од алпскиот венец со германските говорни земји и земјите од Средна Европа. Целата област е богата со секуларни циклуси, меѓу кои и делото на мајсторот Вацлав, од боемско потекло, кој ја украсил Орловата кула во замокот Буонконсиљо во Трент со Циклус на месеците, нарачано од Ѓорѓи Лихтенштајнски. Делото се издвојува по своето богатство и квалитет. Сцените се богати со детали извлечени од иконографиите на Tacuina sanitatis, со густо преплетување на витешкиот и секојдневниот свет, но сепак лишени од гротескни призвуци. .

Друг интересен доказ, во алпската област, е фреската на Сибила, пронајдена во Кортина д'Ампецо. Фреската е зачувана во фрагменти: сцената веројатно споредува шест или повеќе сибили во парови, држејќи свитоци. Остануваат пет: од лево, се препознава „Сибил Валуенсис“, симбол на правдата. Втората, која држи палма, може да биде „Сибил Никаулија“ или „Тибуртина“. Средишната сибила со три лава, според свитокот што го држи, е „Сибила Портуенсис“; но може да биде и „Сибила Либика“, поради присуството на лавовите. Четвртата, најдобро зачувана, ссе претпоставува дека е „Еритрејската сибила“, која покажува кон зраците на Сонцето со десната рака. Петтата сибила носи различна круна и гледа нанадвор.

Јоханес Хиндербах, епископ од Трент, го проширил својот дом, замокот Буонконсиљо во Трент, правејќи, меѓу другото, венецијанска лоѓија со коринтски капители во готски стил во 15 век.

Во Јужен Тирол, фреските со витешки и профано-дворски циклуси во замокот Рункелштајн и замокот Роденго се релевантни и вредни, додека во Трентино оние во замокот Авио се вредни за споменување.

Савоја, Пиемонт и долината Аоста

Целиот алпски венец отсекогаш бил поминуван низ превоите од страна на разни текови патници, поради што претставувал место на непречена културна размена.

Во Пиемонт, Амадеј VIII го поврзал своето војводство преку блиски дипломатски односи со Бери и Бургундија, отишол дотаму што се оженил со Марија Бургундска, ќерка на војводата од Бургундија Филип Смелиот. Уметноста создадена на неговиот двор ја одразувало оваа космополитска клима, со уметници како Џакомо Жакерио.

Тој ја зел бургундската скулптура како свој модел, но наскоро развил подобар стил, каде што опстојувале најфините стилски нежности и најострите експресивни прикази, како на пример во трогателната фреска „Искачување на Голгота“ во поранешната ризница на црквата Свети Антониј во Ранверсо (околу 1430 година). Во големата разновидност на човечки типови во поворката околу Христос, преовладува линеарно чувство поради изразената црна линија на границите, но сепак секој субјект експресивно се одвојува од неутралната позадина и групата, создавајќи драматична визија лишена од сентименталност.

Мајсторот на Кастело дела Манта, порано распознаен како Жакерио, а денес се смета за посебна личност, насликал околу 1420 година циклус на убави фрески во замокот во близина на Салуцо, голем број богати со дворски елементи на светла, нс рамна, бела позадина. Во сцени како што е „Фонтаната на младоста“, бајковитиот свет на кривулести линии, извлечени од приватни минијатури, е префрлен во монументална скала, со големо внимание на деталите и бројни жанровски сцени: тешкото одење на старите лица, мажите како се соблекуваат, старицата како служи како скала за нејзиниот болен врсник, сцените на љубов и радост во рамките на елаборираната готска чудотворна фонтана. .

Во Аостинската Долина, фреските во замокот Фенис и замокот Исоње припаѓаат на меѓународната готика.

Марке и Умбрија