Romski centar za žene i decu „Daje” (osnovan u Beogradu, 2001. godine) je nevladina, neprofitna organizacija sa sedištem u beogradskoj opštini Voždovac, koja pruža podršku romskim ženama i deci žrtvama nasilja i diskriminacije. Centar je specijalizovan za rad sa Romkinjama koje su izložene rodno zasnovanom nasilju.
Istorija i osnivanje Centar su 2001. godine osnovale žene iz romskog naselja u Zemun Polju, u cilju traženja od gradskih vlasti da se uvede javni prevoz na deonici koja je povezivala naselje sa urbanim delom opštine, u kome su se nalazile škola, dom zdravlja i druge ustanove. Nakon što je ova organizovana inicijativa dovela do rezultata, žene okupljene oko Centra Daje nastavile su rad na širem unapređenju položaja Romkinja. Suosnivačica centra Nada Đurović je ima lično iskustvo nasilja kao jedan od motiva za udruživanje romskih žena i pravljenja sistemskog pristupa podršci i pomoći.
Delatnost Osnovni cilj organizacije je unapređenje položaja Romkinja u svim sferama života od prava na obrazovanje, zapošljavanje i zdravstvenu zaštitu do slobodnog izbora partnera i planiranje porodice, kao i suzbijanje seksualnog, ekonomskog i drugih oblika nasilja i diskriminacije nad ženama i decom romske nacionalnosti. Romski centar Daje je 2009. godine ustanovio jedini SOS telefon za žrtve nasilja na romskom jeziku na teritoriji Beograda.
U okviru redovnog rada, Centar pruža:
besplatne telefonske konsultacije ženama sa iskustvom nasilja putem licencirane SOS linije individualne konsultacije, pravno informisanje i pravnu pomoć ženama žrtvama rodno zasnovanog nasilja zastupanje interesa korisnica pred nadležnim institucijama terenski rad direktno u neformalnim romskim naseljima
Centar redovno sprovodi i istraživanja o položaju Romkinja. Istraživanje iz 2019. godine pokazalo je da je više od dve trećine ispitanih Romkinja bilo izloženo psihičkom, a isti procenat i fizičkom nasilju, dok je svaka četvrta ispitanica navela da je bila prinuđena na seksualni odnos, a 40 odsto njih izjavilo je da je bilo izloženo ekonomskom nasilju od strane partnera. U saradnji sa Misijom OEBS u Srbiji, Centar je sproveo i istraživanje o bezbednosnoj situaciji u neformalnim romskim naseljima opštine Zemun, koje je pokazalo da četvrtina domaćinstava u tim naseljima nema pristup pijaćoj vodi, kao i da stanovnici najmanje poverenja imaju u rad centara za socijalni rad, u poređenju sa drugim institucijama.
Organizacija je jedna od osnivačica i članica neformalne mreže Ujedinjene Romkinje protiv nasilja, koja okuplja romske ženske organizacije iz više gradova Srbije, kao i članica šire mreže Žene protiv nasilja i Mreže Žene u crnom Srbije.
Reference
Videti još
https://www.romskimediji.rs/osnazene-da-menjamo https://autonomija.info/romski-centar-daje-pozvao-rome-da-se-na-popisu-stanovnistva-izjasne-o-svom-nacionalnom-poreklu/ https://www.youtube.com/watch?v=tuCsU44uAp0