Charles „Charley” Havlat (ur. 10 listopada 1910 w hrabstwie Saline w stanie Nebraska, zm. 7 maja 1945 k. Volar w Czechosłowacji) – amerykański wojskowy, uznawany za ostatniego żołnierza Armii Stanów Zjednoczonych, który zginął w walce na europejskim teatrze działań wojennych II wojny światowej.
7 maja 1945 roku był członkiem patrolu rozpoznawczego 803. batalionu niszczycieli czołgów działającego w pobliżu Volar w zachodnich Czechach. Patrol wpadł w zasadzkę niemieckich żołnierzy, a Havlat zginął od strzału w głowę z broni ręcznej ok. 10 minut przed dotarciem do jego jednostki wiadomości o obowiązku przestrzegania zawieszenia broni przez wszystkie niemieckie wojska w Europie i ok. 6 godzin przed kapitulacją wojsk niemieckich na froncie zachodnim.
Życiorys Wczesne lata Urodził się 10 listopada 1910 roku w hrabstwie Saline w Nebrasce, jako syn Antona M. i Antonii (z domu Nemec) Havlat. Rodzice Charleya wyemigrowali oddzielnie z terenów obecnych Czech. Anton, pochodzący z Ronova (dziś powiat Zdziar nad Sazawą), przybył do Stanów Zjednoczonych 12 listopada 1903 roku i najpierw zamieszkał w Omaha w Nebrasce. Antonia pochodziła ze wsi Ondrušky położonej w tym samym powiecie. Anton i Antonia pobrali się w marcu 1909 roku, a później przeprowadzili się na farmę w hrabstwie Saline. Charley był najstarszym z ich sześciorga dzieci. Pracował jako parobek i wraz z bratem Lumirem założył firmę przewozową, transportując zboże, kamienie i sól między Dorchester a Crete we wschodniej Nebrasce. Nigdy się nie ożenił.
Służba wojskowa i śmierć W 1940 roku Havlat mieszkał w Dorchester w Nebrasce. W lutym 1942 roku został powołany do Armii Stanów Zjednoczonych. Jego bracia, Adolph, Lumir i Rudolf, również służyli w wojsku podczas II wojny światowej. Havlat został przydzielony do kompanii rozpoznawczej 803. batalionu niszczycieli czołgów w Fort Lewis w stanie Waszyngton; jego brat Rudolf również służył w tym samym batalionie. Jednostka szkoliła się w stanach Waszyngton i Oregon, kompletując stan etatowy i w sierpniu 1942 roku przeniosła się do Camp Hood w Teksasie. W grudniu 1942 roku 803. batalion przeniósł się do Fort Dix w stanie New Jersey, a następnie w marcu 1943 roku do Pine Camp w stanie Nowy Jork. W czerwcu 1943 roku 803. batalion został postawiony w stan gotowości do działań bojowych poza granicami USA i stacjonował w Camp Kilmer w stanie New Jersey do 22 czerwca 1943 roku, kiedy to wyruszył do Greenock w Szkocji, gdzie dotarł 29 czerwca 1943 roku.
13 czerwca 1944 roku 803. batalion niszczycieli czołgów przybył do Francji przez plażę Omaha i wszedł do walki w bocage Normandii wyposażony w niszczyciele czołgów M10 Wolverine. W sierpniu 1944 roku, po przełamaniu frontu w Normandii, batalion przemierzył północno-wschodnią Francję, docierając do Belgii i Holandii. W październiku i listopadzie 1944 roku 803. batalion walczył w bitwie o Akwizgran i bitwie o las Hürtgen. W grudniu 1944 roku jednostka Havlata brała udział w bitwie o Ardeny. Kompania C otrzymała Distinguished Unit Citation za działania bojowe od 16 listopada do 4 grudnia 1944 roku. W lutym 1945 roku 803. batalion został przezbrojony z M10 na M36 Jackson. Po przekroczeniu Renu 23 marca 1945 roku jednostka wzięła udział w eliminacji kotła w Zagłębiu Ruhry, a następnie ruszyła na południowy wschód w kierunku Austrii i Czechosłowacji.
Rankiem 7 maja 1945 roku Havlat brał udział w patrolu kompanii rozpoznawczej, który poszukiwał pozycji wojsk niemieckich w pobliżu miasta Volary w zachodnich Czechach, w celu wsparcia ataku 2 Pułku 5 Dywizji Piechoty. Tego dnia Wilhelm Keitel i Alfred Jodl wydali rozkaz, aby wszystkie niemieckie siły zbrojne podporządkowały się deklaracji zawieszenia broni przed podpisaniem bezwarunkowej kapitulacji. Jednak rozkaz ten dotarł do wszystkich jednostek dopiero po pewnym czasie. Około godz. 8:20 rano amerykański patrol napotkał na drodze oddziały niemieckiej 11 Dywizji Pancernej i został ostrzelany z broni ręcznej i Panzerfaustów z obrzeży lasu. Kilku amerykańskich żołnierzy zostało rannych, a starszy szeregowy Havlat, ukrywając się za jeepem, uniósł głowę, by rozeznać się w sytuacji i wtedy został trafiony kulą, ginąc na miejscu. Komunikat o zawarciu zawieszenia broni przez wojska niemieckie dotarł do patrolu Havlata zaledwie 10 minut później. Niemiecki oficer dowodzący oddziałami, które ostrzelały patrol Havlata, nie wiedząc o zawieszeniu broni, później przeprosił za swoje czyny. Charley Havlat został pochowany na amerykańskim cmentarzu wojennym w Saint-Avold we Francji, w kwaterze C, rząd 5, grób 75. Rodzina Havlatów nie została poinformowana o tym, że Charley był ostatnim amerykańskim żołnierzem, który zginął w Europie podczas II wojny światowej.
Pamięć thumb|Pomnik Charleya Havlata przy drodze krajowej nr 39 w Czechach 4 maja 2002 roku przy drodze krajowej nr 39 pomiędzy Lenorą i Volarami odsłonięto pomnik z tablicą pamiątkową poświęconą Charleyowi Havlatowi.
Od 2007 roku placówka Legionu Amerykańskiego w Dorchester i Fundacja Społeczności Regionu Dorchester z powodzeniem zebrały 5000 dolarów na budowę tablicy upamiętniającej Havlata, która miała zostać umieszczona w Muzeum Hrabstwa Saline. Tablica została odsłonięta 30 maja 2010 roku.
7 maja 2015 roku, w 70. rocznicę zakończenia II wojny światowej w Europie, gubernator Nebraski Pete Ricketts odwiedził pomnik upamiętniający Charleya Havlata w Muzeum Hrabstwa Saline i ogłosił „Dzień Charleya Havlata”.
Przypisy
Kategoria:Amerykańscy wojskowi Kategoria:Ofiary II wojny światowej Kategoria:Odznaczeni Purpurowym Sercem Kategoria:Amerykanie pochodzenia czeskiego Kategoria:Urodzeni w 1910 Kategoria:Zmarli w 1945