Pomoc wojskowa Polski dla Ukrainy – wsparcie wojskowe i zbrojeniowe udzielane Ukrainie przez Polskę w związku z wojną rosyjsko-ukraińską, obejmujące nieodpłatne przekazywanie uzbrojenia, amunicji i wyposażenia wojskowego, dostawy handlowe i eksport uzbrojenia, szkolenia żołnierzy, wsparcie logistyczne, serwis sprzętu oraz organizację tranzytu pomocy międzynarodowej.

Po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę 24 lutego 2022 roku Polska należała do najważniejszych państw przekazujących Ukrainie uzbrojenie i sprzęt wojskowy. Według SIPRI w latach 2021–2025 Polska była trzecim źródłem transferów głównych systemów uzbrojenia do Ukrainy, po Stanach Zjednoczonych i Niemczech, odpowiadając za 9,4% ukraińskiego importu takich systemów. Ośrodek Studiów Wschodnich wskazywał w 2023 roku, że Polska, obok Wielkiej Brytanii, państw bałtyckich i Czech, należała do europejskich liderów dostaw uzbrojenia dla Ukrainy, a jako jedno z pierwszych państw przekazała Ukrainie dużą liczbę czołgów T-72.

mały|AHS Krab w służbie ukraińskiej

Według raportu KPRM do marca 2025 roku Polska przekazała Ukrainie 46 pakietów uzbrojenia i amunicji, a kolejny pakiet był w przygotowaniu. Łączna wartość tych pakietów oraz innych form wsparcia dla Sił Zbrojnych Ukrainy, w tym szkoleń, logistyki, dostaw, utrzymania, napraw i pomocy medycznej, przekroczyła 18 mld zł. Według tego samego raportu wartość sprzętu wojskowego przekazanego nieodpłatnie, bez uwzględniania innych form wsparcia militarnego, wyniosła 7,23 mld zł w 2022 roku oraz 5,63 mld zł w latach 2023–2024.

Dane publiczne dotyczące polskiej pomocy wojskowej są niepełne. Raport Ministerstwa Spraw Zagranicznych za 2024 rok wskazuje, że z powodu klauzul tajności dane o eksporcie i transferach nie obejmują informacji o uzbrojeniu, sprzęcie wojskowym i amunicji przekazywanych przez polskie władze w ramach donacji na rzecz Ukrainy. Na ograniczoną przejrzystość danych dotyczących dostaw wojskowych do Ukrainy, w tym w przypadku Polski, zwracał uwagę także Ukraine Support Tracker prowadzony przez Kiel Institute for the World Economy.

Okres przed 2022 rokiem Przed pełnoskalową inwazją Rosji na Ukrainę współpraca wojskowa Polski i Ukrainy miała przede wszystkim charakter instytucjonalny, szkoleniowy i ekspercki. Jednym z jej elementów była Brygada litewsko-polsko-ukraińska (LITPOLUKRBRIG), której umowę o utworzeniu ministrowie obrony Polski, Litwy i Ukrainy podpisali we wrześniu 2014 roku w Warszawie; dowództwo brygady ulokowano w Lublinie, a jej zadaniem był udział w operacjach pokojowych oraz wspieranie regionalnej współpracy wojskowej i reformowania sił zbrojnych Ukrainy.

mały|Żołnierze Litewsko-Polsko-Ukraińskiej Brygady podczas ćwiczenia Anakonda 2016

W dostępnych publicznie źródłach okres przed 2022 rokiem jest udokumentowany głównie przez informacje o współpracy wojskowej, szkoleniach, przedsięwzięciach wielonarodowych oraz komercyjnym obrocie uzbrojeniem, a nie przez pełne zestawienia nieodpłatnych donacji ciężkiego sprzętu wojskowego. W 2016 roku Ministerstwo Obrony Narodowej wskazywało, że LITPOLUKRBRIG tworzą dwa państwa członkowskie NATO oraz Ukraina pozostająca pod presją rosyjskiej agresji, a brygada miała liczyć około 4000 żołnierzy i osiągnąć gotowość bojową w styczniu 2017 roku. Według OSW dostawy uzbrojenia i sprzętu wojskowego dla Ukrainy zaczęły się po aneksji Krymu w 2014 roku, lecz początkowo miały ograniczony zakres, a ich wartość wzrosła bezpośrednio przed pełnoskalową inwazją w lutym 2022 roku.

Donacje sprzętu wojskowego po 2022 roku Według raportu KPRM po 24 lutego 2022 roku polskie donacje objęły przede wszystkim sprzęt pochodzący z zasobów Wojska Polskiego, a także amunicję i wyposażenie organizowane w ramach kolejnych pakietów pomocy. W początkowych miesiącach wojny dostawy składały się głównie ze sprzętu pancernego, w tym czołgów T-72 i bojowych wozów piechoty BWP-1, artylerii 2S1 Goździk, amunicji oraz materiałów eksploatacyjnych, takich jak części zamienne, smary i paliwo.

mały|PT-91 Twardy, jeden z typów czołgów wskazanych w publicznych zestawieniach pomocy pancernej dla Ukrainy

Według raportu KPRM, opartego na danych Ministerstwa Obrony Narodowej, w latach 2022–2024 Polska przekazała Ukrainie nieodpłatnie 318 czołgów, 586 pojazdów opancerzonych, 137 systemów artyleryjskich, 10 samolotów i 10 śmigłowców. W 2022 roku przekazano 240 czołgów, 82 systemy artyleryjskie, 287 przenośnych przeciwlotniczych zestawów rakietowych oraz około 70 mln sztuk amunicji. W latach 2023–2024 przekazano 78 czołgów, 502 pojazdy opancerzone, 55 systemów artyleryjskich, 10 śmigłowców Mi-24, 10 myśliwców MiG-29, 118 przenośnych przeciwlotniczych zestawów rakietowych, ponad 31 mln sztuk amunicji, 44 pociski powietrze–powietrze oraz ponad 16 000 części zamiennych do różnych systemów.

Poniższa tabela ma dwie części: najpierw podaje zagregowane dane publicznie ujawnione, a następnie wskazane w źródłach typy i modele sprzętu. Część modelowa nie stanowi pełnego zestawienia według typów i nie powinna być sumowana z danymi zagregowanymi. Zestawienie nie jest pełną listą polskich donacji wojskowych dla Ukrainy, ponieważ część informacji o przekazywanym uzbrojeniu, sprzęcie wojskowym i amunicji pozostaje niejawna.

Pozycja Ilość publicznie podana Okres Charakter danych Źródło Dane zagregowane – ogólne wg kategorii Czołgi 318 2022–2024 łączna liczba czołgów przekazanych nieodpłatnie Pojazdy opancerzone 586 2022–2024 łączna liczba pojazdów opancerzonych przekazanych nieodpłatnie Systemy artyleryjskie 137 2022–2024 łączna liczba systemów artyleryjskich przekazanych nieodpłatnie Samoloty myśliwskie 10 2023–2024 samoloty przekazane Ukrainie; w publicznym zestawieniu wskazano myśliwce MiG-29 Śmigłowce szturmowe 10 2023–2024 śmigłowce przekazane Ukrainie; w publicznym zestawieniu wskazano śmigłowce Mi-24 Przenośne przeciwlotnicze zestawy rakietowe 405 2022–2024 287 zestawów w 2022 roku oraz 118 zestawów w latach 2023–2024; publiczne zestawienie nie rozdziela tej liczby według modeli Amunicja ponad 101 mln sztuk 2022–2024 około 70 mln sztuk w 2022 roku oraz ponad 31 mln sztuk w latach 2023–2024 Pociski powietrze–powietrze 44 2023–2024 pociski przekazane wraz ze wsparciem lotniczym Części zamienne ponad 16 000 2023–2024 części do różnych systemów uzbrojenia Wybrane szczegółowe pozycje wg modelu T-72M/M1 i T-72M1R ponad 240 2022 publicznie wskazana część dostaw czołgów z pierwszej połowy 2022 roku; liczba mieści się w zagregowanej pozycji „czołgi” PT-91 Twardy brak pełnej jawnej liczby 2023 typ wskazany w grupie kolejnych 60 czołgów przekazanych w pierwszych miesiącach 2023 roku; nie jest to osobna wartość do sumowania z pozycją „czołgi” Leopard 2A4 14 2023 kompania czołgów przekazana Ukrainie; liczba mieści się w zagregowanej pozycji „czołgi”; Polska prowadziła także szkolenie ukraińskich załóg BWP-1 42 2023 bojowe wozy piechoty przekazane w ramach dostaw sprzętu pancernego; liczba mieści się w zagregowanej pozycji „pojazdy opancerzone” 2S1 Goździk brak jawnego wyodrębnienia w donacjach 2022 typ artylerii wymieniony w opisie początkowych donacji; osobne liczby w źródłach dotyczą dostaw handlowych MiG-29 10 2023–2024 samoloty myśliwskie przekazane Ukrainie; liczba odpowiada zagregowanej pozycji „samoloty myśliwskie” Mi-24 10 2023–2024 śmigłowce szturmowe przekazane Ukrainie; liczba odpowiada zagregowanej pozycji „śmigłowce szturmowe”

Według raportu KPRM Polska zakupiła i przekazała Ukrainie także ponad 19 500 terminali Starlink. Zestawienie rządowe wskazuje, że trafiły one do ukraińskich użytkowników wojskowych i cywilnych, dlatego nie ujęto ich w powyższej tabeli jako sprzętu wojskowego.

mały|PPZR Piorun; publiczne zestawienia ilościowe podają łączną liczbę przenośnych zestawów przeciwlotniczych, bez pełnego rozdzielenia według modeli

Polska uczestniczyła również w tworzeniu tzw. koalicji czołgowej dotyczącej przekazania Ukrainie czołgów Leopard 2. W lutym 2023 roku w Ośrodku Szkolenia Leopard w Świętoszowie polscy instruktorzy prowadzili szkolenie ukraińskich załóg czołgów Leopard, a prezydent RP Andrzej Duda wskazał, że Polska zdecydowała się przekazać Ukrainie kompanię czołgów Leopard 2A4.

Dostawy handlowe i eksport uzbrojenia Oprócz nieodpłatnych donacji polskich władz Ukraina kupowała w Polsce sprzęt wojskowy, a polskie podmioty realizowały eksport uzbrojenia i sprzętu wojskowego na Ukrainę. Raport KPRM wskazuje, że z raportów Ministerstwa Spraw Zagranicznych za lata 2022 i 2023 wynikał eksport sprzętu na Ukrainę o łącznej wartości 2,216 mld euro, z czego około 0,5 mld euro dotyczyło częściowego wykonania kontraktu na 54 armatohaubice AHS Krab, obejmującego dostawę 36 pojazdów. Według tego raportu wśród zakupów ukraińskich w Polsce wymieniono także 60 transporterów opancerzonych MT-LB, 92 armatohaubice 2S1 Goździk, 89 moździerzy kalibru 82 mm, 22 moździerze M74 kalibru 120 mm, 4 wyrzutnie BM-21 Grad, 19 samochodów opancerzonych AMZ Dzik i 1 pojazd BRDM-2.

Poniższa tabela obejmuje publiczne dane o zakupach, eksporcie lub transferach sprzętu bojowego i nie obejmuje niejawnych donacji przekazywanych przez polskie władze na rzecz Ukrainy.

Sprzęt kupowany lub eksportowany Ilość publicznie podana Okres lub raport Charakter dostawy Źródło AHS Krab 54 zakontraktowane, 36 dostarczonych do końca 2023 roku; osobno raport MSZ za 2024 rok odnotowuje 18 systemów HS Krab 155 mm 2022–2024 dane z dwóch różnych zestawień publicznych; wartości nie powinny być automatycznie sumowane; dane z raportu MSZ nie obejmują tajnych donacji władz RP MT-LB 60 2022–2023 zakup ukraiński w Polsce 2S1 Goździk 92 2022–2023 zakup ukraiński w Polsce Moździerze kalibru 82 mm 89 2022–2023 zakup ukraiński w Polsce Moździerze M74 kalibru 120 mm 22 2022–2023 zakup ukraiński w Polsce BM-21 Grad 4 2022–2023 zakup ukraiński w Polsce AMZ Dzik 19 2022–2023 zakup ukraiński w Polsce BRDM-2 1 2022–2023 zakup ukraiński w Polsce Różne bojowe pojazdy opancerzone 295 raport MSZ za 2024 rok eksport lub transfer sprzętu bojowego; dane nie obejmują tajnych donacji władz RP Moździerz M74 kalibru 120 mm 78 raport MSZ za 2024 rok eksport lub transfer sprzętu bojowego; dane nie obejmują tajnych donacji władz RP armata D-44M kalibru 85 mm 10 raport MSZ za 2024 rok eksport lub transfer sprzętu bojowego; dane nie obejmują tajnych donacji władz RP

Szkolenia i serwis Polska uczestniczyła w szkoleniu ukraińskich żołnierzy, w tym załóg czołgów Leopard oraz personelu objętego unijną misją szkoleniową . Według raportu KPRM do połowy 2024 roku misja wyszkoliła prawie 60 tys. ukraińskich żołnierzy, a polscy oficerowie i instruktorzy przeszkolili około jednej trzeciej uczestników tej misji.

Współpraca obejmowała także serwis i utrzymanie sprzętu. Raport KPRM zaliczał utrzymanie i naprawy do form wsparcia ujętych w łącznej wartości polskiej pomocy wojskowej dla Sił Zbrojnych Ukrainy. Według OSW od wiosny 2022 roku kontynuowanie przez Ukrainę działań obronnych było możliwe dzięki kompleksowej pomocy państw zachodnich, obejmującej nie tylko dostawy uzbrojenia, sprzętu wojskowego i amunicji, lecz także organizację remontu i serwisowania wyposażenia oraz szkolenia wojskowych.

Według opracowania Fundacji im. Stefana Batorego z 2025 roku kompleksowa współpraca wojskowa i obronna Polski z Ukrainą obejmowała przekazywanie sprzętu i uzbrojenia, zapewnianie wsparcia logistycznego dla państw wspierających Ukrainę, szkolenie wojsk i wymianę doświadczeń. W opracowaniu tym wskazano również, że utworzone w Bydgoszczy Połączone Centrum Analiz, Szkolenia i Edukacji NATO–Ukraina miało służyć wymianie praktycznych doświadczeń między Siłami Zbrojnymi Ukrainy i NATO oraz opracowywaniu bieżących wniosków z wojny.

Logistyka, tranzyt i ramy prawne