Архіві́ст, архіва́рыус (ад , якое паходзіць ад ) — спецыяліст па архіўнай справе, супрацоўнік архіва, хавальнік архіўных дакументаў. Спецыяліст, які ацэньвае, збірае, арганізуе, захоўвае, падтрымлівае кантроль і забяспечвае доступ да запісаў і архіваў, што маюць доўгатэрміновую каштоўнасцьPearce-Moses, Richard. "Identity and Diversity: What Is an Archivist?" Archival Outlook, March/April 2006..
Адукацыя і падрыхтоўка Прафесія архівіста звычайна патрабуе вышэйшай адукацыі па спецыяльнасці «архівазнаўства» альбо «гісторыя» з адпаведнай спецыялізацыяй. Таксама ў прафесію прыходзяць выпускнікі сярэдніх спецыяльных навучальных устаноў або пасля праходжання адпаведных курсаў.
У некаторых краінах дзейнічаюць спецыялізаваныя архіўныя школы, напрыклад, Нацыянальная школа хартый () у Францыі або Марбургская архіўная школа () у Германіі. У ЗША найбольш распаўсюджанымі з'яўляюцца ступені ў галіне архівазнаўства, публічнай гісторыі або бібліятэказнаўства.
Абавязкі і спецыфіка працы Архівіст займаецца захаваннем дакументаў, якія з'яўляюцца надзейнымі сведчаннямі мінулага, і дапамагае людзям знаходзіць і разумець інфармацыю, якая ў іх змяшчаецца.
Асноўныя кірункі дзейнасці: Камплектаванне і ацэнка: вызначэнне таго, якія дакументы маюць дастатковую каштоўнасць (гістарычную, навуковую, прававую), каб апраўдаць выдаткі на іх захоўванне і апрацоўку. Гэта ўключае падзел спраў на тыя, што захоўваюцца пастаянна, і тыя, што падлягаюць знішчэнню праз пэўны час. Улік і парадкаванне: сістэматызацыя дакументаў згодна з прынцыпамі паходжання (захаванне дакументаў аднаго стваральніка разам) і першапачатковага парадку (захаванне парадку, усталяванага стваральнікам). Забеспячэнне захаванасці: кантроль умоў захоўвання (тэмпература, вільготнасць), прадухіленне пашкоджанняў носьбітаў інфармацыі (папера, электронныя файлы, аўдыёвізуальныя матэрыялы). Стварэнне даведкавага апарата: складанне вопісаў, каталогаў, баз даных і індэксаў для палягчэння пошуку. Выкарыстанне: прадастаўленне доступу да матэрыялаў даследчыкам, адказы на запыты, правядзенне выстаў і папулярызацыя дакументаў.
Архівісты кіруюцца ў сваёй працы этычнымі кодэксамі, якія рэгулююць пытанні заканадаўства, прафесійных стандартаў і адказнасці перад грамадствамDanielson, Elena S. (2010). The Ethical Archivist. Chicago: The Society of American Archivists. pp. 22–26, 46..
Адрозненне ад сумежных прафесій Прафесія архівіста адрозніваецца ад прафесій бібліятэкара, музейнага работніка і спецыяліста па кіраванні дакументамі: Ад бібліятэкараў: Бібліятэкары звычайна працуюць з апублікаванымі матэрыяламі (кнігі, часопісы), якія не з'яўляюцца ўнікальнымі і маюць стандартызаваныя метаданыя. Архівісты працуюць з неапублікаванымі, часта ўнікальнымі дакументамі, кантэкст якіх залежыць ад паходжання. Ад музейных работнікаў: Музейшчыкі часцей збіраюць і інтэрпрэтуюць трохмерныя аб'екты, у той час як архівісты маюць справу пераважна з папяровымі, электроннымі або аўдыёвізуальнымі запісамі, хоць іх функцыі могуць перасякацца. Ад спецыялістаў па кіраванні дакументамі: Архівісты заклапочаны захаваннем дакументаў, якія маюць пастаянную каштоўнасць (гістарычную), тады як спецыялісты па кіраванні дакументамі канцэнтруюцца на дакументах, важных для бягучай адміністрацыйнай дзейнасці арганізацыі.
Крыніцы
Спасылкі
Катэгорыя:Прафесіі Катэгорыя:Архіўная справа Катэгорыя:Архівісты