Ю́рый Арка́дзевіч Барысё́нак (; ) — расійскі гісторык. Дацэнт кафедры гісторыі паўднёвых і заходніх славян гістарычнага факультэта МДУ імя М. В. Ламаносава. Кандыдат гістарычных навук (1991). Галоўны рэдактар расійскага гістарычнага часопіса «Родина» (2008—2014).

Біяграфія Нарадзіўся 17 мая 1966 года ў Полацку ў сям’і школьных настаўнікаў. Бацька быў ветэранам Вялікай Айчыннай вайны, выкладаў гісторыю. Да моманту нараджэння будучага гісторыка ў сям’і выхоўвалася двое сыноў. У інтэрв’ю 2014 года Юрый Барысёнак прызнаваўся, што лічыць сябе беларусам.

У 1982 годзе скончыў сярэднюю школу № 13 горада Полацка і з першай спробы паступіў на гістарычны факультэт МДУ імя М. В. Ламаносава. Яшчэ на другім курсе зацікавіўся постаццю Міхаіла Бакуніна. Па парадзе прафесара М. Г. Сядова, які вёў у яго групе семінар па гісторыі СССР перыяду капіталізму, у канцы навучальнага года абраў спецыялізацыю па кафедры гісторыі паўднёвых і заходніх славян і працягнуў вывучаць дзейнасць М. Бакуніна ўжо ў польскім кантэксце. Яго навуковым кіраўніком стаў прафесар кафедры, намеснік галоўнага рэдактара часопіса «Вопросы истории» І. В. Созін. У 1987 годзе абараніў дыпломную працу на тэму «М. А. Бакунін і польскі нацыянальна-вызваленчы рух 40-х гадоў XIX ст.» і скончыў гістарычны факультэт з чырвоным дыпломам.

З-за недахопу месцаў у вочнай аспірантуры паступіў у завочную, застаўшыся пад кіраўніцтвам І. В. Созіна, і з’ехаў у Полацк. На працягу двух гадоў працаваў настаўнікам у школе, якую сам скончыў, а таксама выкладаў гісторыю КПСС у Наваполацкім політэхнічным інстытуце. У канцы 1989 года перавёўся ў дзённую аспірантуру кафедры. У рамках працы над дысертацыяй гісторык працаваў у архівасховішчах Масквы, Львова і Вільнюса. У 1991 годзе паспяхова абараніў дысертацыю на суісканне вучонай ступені кандыдата гістарычных навук па тэме «Польскі нацыянальна-вызваленчы рух 40-х гадоў XIX ст. і М. А. Бакунін».

У 1991 годзе пры садзейнічанні Н. М. Пірумавай, якая апаніравала яму на абароне дысертацыі, Юрый Барысёнак быў запрошаны на працу ў адноўлены навукова-папулярны часопіс «Родина». У рэдакцыі гэтага выдання вучоны прапрацаваў больш за дваццаць гадоў, прайшоўшы шлях ад радавога карэспандэнта да галоўнага рэдактара. Быў рэдактарам аддзела, загадчыкам гістарычнай рэдакцыі, намеснікам генеральнага дырэктара па творчых пытаннях, а таксама адказным рэдактарам тэматычных нумароў часопіса, сярод якіх «Расія і Польшча» (1994), «Расія і Швецыя» (1997), «Расія і Украіна» (1999), «Славянскі свет» (2001, 2006), «Айчынная вайна 1812 года» (2002) і іншыя. З 2008 па 2014 год з’яўляўся галоўным рэдактарам часопіса.

У сакавіку 2005 года загадчык кафедры гісторыі паўднёвых і заходніх славян гістарычнага факультэта МДУ Г. Ф. Мацвееў запрасіў Юрыя Барысёнка замяніць раптоўна памерлага выкладчыка кафедры Х. Х. Хайрэтдзінава. На кафедры пачаў весці лекцыйныя курсы і прасемінар па новай гісторыі, а таксама кіраваць дыпломнымі працамі.

Навуковая дзейнасць Спецыялізуецца на гісторыі Расіі, Польшчы і ўсходняга славянства XIX—XX стагоддзяў. З’яўляецца аўтарам каля 60 навуковых публікацый і шэрагу манаграфій, сааўтарам школьнага падручніка «Гісторыя расійскага спорту» (2005).

Даследаванне польскіх сувязей М. А. Бакуніна У 2001 годзе ў выдавецтве «РОССПЭН» выйшла манаграфія Ю. Барысёнка «Міхаіл Бакунін і „польская інтрыга“: 1840-я гады» (). У гэтай кнізе аўтар упершыню ў айчыннай і сусветнай навуцы разгледзеў комплекс узаемаадносін М. Бакуніна і палякаў напярэдадні і ў перыяд еўрапейскіх рэвалюцый 1848—1849 гадоў. Крытычную рэцэнзію на кнігу апублікаваў польскі філолаг і палітолаг Анджэй дэ Лазары. Ён раскрытыкаваў жаданне Барысёнка паказаць «сапраўдныя карціны» дзейнасці і творчасці Бакуніна, адзначыўшы, што «ісціна» ў навуцы магчымая толькі ў таталітарнай рэчаіснасці. Дэ Лазары выказаў нязгоду са спробамі апраўдаць Бакуніна перад папрокамі ў маральным баку напісання «Споведзі» імператару Мікалаю I. У сваю чаргу, выкладчык МДУ гісторык-паланіст Х. Х. Хайрэтдзінаў станоўча адгукнуўся аб манаграфіі, падкрэсліўшы, што высновы даследчыка карысныя як спецыялістам па гісторыі Польшчы, так і даследчыкам расійскага і агульнаеўрапейскага радыкалізму; ён адзначыў, што аўтару ўдалося на матэрыялах шырокага кола крыніц да дробязей аднавіць карціну канспіратыўных і легальных кантактаў Бакуніна з палякамі.

Даследаванне станаўлення беларускай дзяржаўнасці Даследчык таксама грунтоўна займаўся гісторыяй станаўлення беларускай дзяржаўнасці. Аўтары рэцэнзіі ў часопісе «Новая и новейшая история» на кнігу Ю. Барысёнка аб беларускай гісторыі адзначалі, што ён прааналізаваў альтэрнатыўныя шляхі развіцця «беларускага пытання» ў міжваеннай Польшчы, а таксама ўпершыню ўвёў у навуковы зварот дакументы, якія адлюстроўваюць матывы прыняцця савецкімі ўладамі рашэнняў па пытаннях беларусізацыі і фарміравання тэрыторыі БССР. Прафесар Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта К. У. Шаўчэнка станоўча ацаніў манаграфію, адзначыўшы яе грунтоўнасць, канструктыўнасць і ўзважанасць, а таксама разгляд многіх пытанняў у шырокім агульнаславянскім кантэксце. У той жа час журналіст беларускай газеты «Народная Воля» Віктар Хурсік даў рэзка негатыўную ацэнку кнізе, абвінаваціўшы аўтара ў тэндэнцыйнасці, неаргументаванасці і жаданні прадставіць беларусаў як «штучную з’яву». Эсэіст Алесь Кажадуб і ўкраінскі гісторык С. У. Кульчыцкі станоўча адзначалі публіцыстычны стыль даследчыка, які не супярэчыць навуковым стандартам.

Сям’я Жонка — Алена Юр'еўна Барысёнак (дзявочае прозвішча Гаранкова; нар. 1965), загадчыца Аддзела ўсходняга славянства Інстытута славяназнаўства РАН. Сын Міхаіл (нар. 1993) — вучыўся ў аспірантуры гістарычнага факультэта МДУ.

Узнагароды Падзяка Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі (18 студзеня 2010 года) — за актыўны ўдзел у навукова-даследчай, публіцыстычнай і папулярызатарскай працы па процідзеянні фальсіфікацыі гісторыі на шкоду інтарэсам Расіі.

Бібліяграфія Борисёнок Ю. А. Михаил Бакунин и «польская интрига»: 1840-е годы. — М.: РОССПЭН, 2001. — 352 с. — ISBN 5-8243-0208-1. Борисёнок Ю. А. На крутых поворотах белорусской истории: Общество и государство между Польшей и Россией в первой половине XX века. — М.: ООО «Родина МЕДИА», 2013. — 304 с. — ISBN 978-5-905350-18-4.

Крыніцы

Літаратура

Спасылкі Профіль на сайце гістарычнага факультэта МДУ Профіль на сайце сістэмы «Ісціна» МДУ

Катэгорыя:Нарадзіліся 17 мая Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1966 годзе Катэгорыя:Нарадзіліся ў Полацку Катэгорыя:Гісторыкі Расіі Катэгорыя:Паланісты Расіі Катэгорыя:Галоўныя рэдактары Расіі Катэгорыя:Выкладчыкі гістарычнага факультэта МДУ Катэгорыя:Выпускнікі гістарычнага факультэта МДУ Катэгорыя:Кандыдаты гістарычных навук