Уільям Рыгель Шмальстыг (;  — ) — амерыканскі лінгвіст, славіст, балтыст і індаеўрапеіст, прафесар і перакладчык.

Біяграфія У 1950 годзе ён скончыў вучобу ў Мінесоцкім універсітэце. У перыяд з 1950 па 1956 год вывучаў славістыку з акцэнтам на балта-славянскія мовы і мовазнаўства ў Пенсільванскім універсітэце. Сярод яго выкладчыкаў быў вядомы пісьменнік і філолаг Вінцас Крэве-Міцкявічус. Частку навучання з 1951 па 1952 год вучоны правёў у Калумбійскім універсітэце. У 1951 годзе ён атрымаў ступень магістра, а ў 1956 годзе ў Пенсільванскім універсітэце пад кіраўніцтвам А. Зена паспяхова абараніў доктарскую дысертацыю, прысвечаную ўплыву славянскіх моў на літоўскую мову.

Пасля абароны дысертацыі з 1956 па 1959 год лінгвіст працаваў інструктарам ва Універсітэце Кентукі, а затым да 1963 года з'яўляўся навуковым асістэнтам у каледжы Лафает у Пенсільваніі. З 1963 па 1964 год (паводле іншых звестак, да 1965 года) займаў пасаду прафесара ў Мінесоцкім універсітэце. У 1964 годзе ён перайшоў на пасаду прафесара славістыкі ва Універсітэт штата Пенсільванія, дзе выкладаў і займаўся даследчай дзейнасцю да выхаду на пенсію ў 2001 годзе. Падчас сваёй працы ва ўніверсітэце ён таксама вёў заняткі па літоўскай мове.

Навуковая дзейнасць Асноўнымі кірункамі навуковай працы даследчыка былі гістарычная лінгвістыка, індаеўрапейскія, балцкія і славянскія мовы. Ён глыбока вывучаў літоўскую, старапрускую, стараславянскую і старажытнарускую мовы. Значную ўвагу надаваў гістарычнаму сінтаксісу літоўскай мовы, выдаўшы адпаведную манаграфію ў 1988 годзе, а таксама даследаваў праблематыку балта-славянскіх моўных адносін. Вучоны атрымаў шырокую вядомасць дзякуючы сваім працам па старапрускай мове, сярод якіх вылучаюцца хрэстаматыя, апісанне дзеясловаў, граматыка і розныя манаграфічныя даследаванні. У 1975 годзе на старонках часопіса «General Linguistics» разам з лінгвістамі В. Зепам і С. Мак-Класкі ён апублікаваў знойдзены ў Базелі фрагмент на старапрускай мове, які лічыцца найстаражытнейшым з вядомых тэкстаў на балцкіх мовах.

Лінгвіст актыўна падтрымліваў сувязі з філолагамі ў Літве і з літоўскімі арганізацыямі ў амерыканскай дыяспары, неаднаразова наведваў Літву. Разам з Л. Дамбраўнасам і А. Клімасам ён стварыў англамоўны ўводны курс сучаснай літоўскай мовы, які перавыдаваўся некалькі разоў, а з А. Клімасам склаў літоўска-англійскі слоўнік лінгвістычных тэрмінаў. У суаўтарстве з Б. Егерсам ён пераклаў на англійскую мову фундаментальную працу Я. Эндзэлінса па фанетыцы і марфалогіі балцкіх моў, а разам з Р. Арментраўтам пераклаў кнігу А. Сабаляўскаса «Словы ажываюць». З 1982 па 1984 год вучоны з'яўляўся старшынёй Асацыяцыі па развіцці балтыйскіх даследаванняў (AABS). У 1986 годзе ён праходзіў чатырохмесячную стажыроўку ў Інстытуце літоўскай мовы і літаратуры Акадэміі навук Літоўскай ССР.

Узнагароды і званні За выдатныя дасягненні ў галіне балта-славянскага мовазнаўства ў 1994 годзе Вільнюскі ўніверсітэт надаў Уільяму Рыгелю Шмальстыгу званне ганаровага доктара. У 2006 годзе ён быў абраны замежным членам Літоўскай акадэміі навук.

Бібліяграфія Readings in Old Prussian, 1965. Introduction to modern Lithuanian (у суаўтарстве з Л. Дамбраўнасам і А. Клімасам), 1966. The Old Prussian Verb, 1970. Lithuanian-English glossary of linguistic terminology (у суаўтарстве з А. Клімасам), 1971. Jānis Endzelīns' comparative phonology and morphology in the Baltic languages (пераклад у суаўтарстве з Б. Егерсам), 1971. An Old Prussian grammar. The phonology and morphology of the three catechisms, 1974. An introduction to old church slavic, 1976. Studies in Old Prussian. A critical review of the relevant literature in the field since 1945, 1976. Indo-European linguistics. A new synthesis, 1980. A Lithuanian historical syntax, 1987. Beginning Hittite (у суаўтарстве з У. Хелдам і Д. Герц), 1988. An introduction to Old Russian, 1995. The historical morphology of the baltic verb, 2000.

Крыніцы

Літаратура

Катэгорыя:Мовазнаўцы ЗША Катэгорыя:Балтысты Катэгорыя:Індаеўрапеісты Катэгорыя:Славісты ЗША Катэгорыя:Выкладчыкі ўніверсітэта штата Пенсільванія Катэгорыя:Выкладчыкі Мінесоцкага ўніверсітэта Катэгорыя:Ганаровыя дактары Віленскага ўніверсітэта Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1929 годзе Катэгорыя:Памерлі ў 2021 годзе Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пенсільваніі Катэгорыя:Памерлі ў Пенсільваніі