Стэфан Нарэмбскі

Стэфан Нарэмбскі () — польскі архітэктар.

Біяграфія Сын лекара Юзафа Нарэмбскага і Канстанцыі з Карніцкіх, зямянкі з Вазгінішак на Віленшчыне. Бацька працаваў у Гродна (дзе сябраваў са Юзафам Касцялкоўскім) і Вільні. У 1899 годзе пасля смерці бацькі маці з трыма дзецьмі вярнулася ў Вільню, дзе пасялілася ў свайго сваяка Атона Багдановіча.

У 1911 годзе Стэфан Нарэмбскі скончыў Віленскае рэальнае вучылішча і пачаў вучыцца ў Інстытуце грамадзянскага будаўніцтва ў Санкт-Пецярбургу. Скончыў вучобу ў 1916 годзе і працаваў тэхнікам у ваенных інстытутах Кіева і Віцебска. Пасля аднаўлення незалежнасці Польшчы ён пераехаў у Варшаву, дзе працаваў у праектным бюро прадстаўнічых будынкаў (у 1918—1921 гадах). Таксама вучыўся ў Варшаўскім політэхнічным універсітэце, дзе яго выкладалі Станіслаў Наакоўскі і Оскар Сасноўскі. У 1922 годзе ён атрымаў дыплом архітэктара і пераехаў у Улацлавак, дзе пачаў працаваць у праектным бюро свайго цесця, Антонія Альшакоўскага.

У 1925—1926 гадах выкладаў маляванне ў гуманітарнай гімназіі імя Ян Длугаша, а ў 1927—1928 гадах займаў пасаду гарадскога архітэктара Улацлаўка. У гэты час ён спраектаваў будынак Музея Куяўска-Добжынскага рэгіёна ва Улацлаўку на вуліцы Славацкага, пабудаваны ў 1927—1930 гадах.

У 1928 годзе вярнуўся ў Вільню, дзе заняў пасаду гарадскога архітэктара. Займаў гэтую пасаду да пачатку Другой сусветнай вайны. За гэты час, сярод іншага, пабудаваў школу на Антокалі, займаўся рэнавацыяй ратушы, Прэзідэнцкага палаца, архіепіскапскага палаца на Кафедральной плошчы, крыпты Льва Сапегі ў касцёле святога Міхала.

Спраектаваў два драўляных касцёлы, у Віленскай Калоніі і Крэве (касцёл Маці Божай Ласкавай, праект 1933 года, пабудаваны інжэнерам Янам Стаброўскім у 1934-36 гадах, касцёл не захаваўся, архітэктурны праект апублікаваны Сяргеем Харэўскім).Харэўскі, С. В. Рымска-каталіцкі касцёл Маці Божае Ласкавае ў Крэве. Рамантычная інтэрпрэтацыя народных традыцый / С. В. Харэўскі // Крэва: гісторыя, археалогія, культурная спадчына : Зборнік навуковых артыкулаў. — Мінск : РУП "Выдавецкі дом «Беларуская навука», 2020. — P. 356—362. Архітэктуру крэўскага касцёла высока адзначаў Марыян Маралёўскі: Гэта, несумненна, адзін з найлепшых твораў польскай драўлянай архітэктуры 20-га стагоддзя, які вылучаецца сваім чароўным сілуэтам і арыгінальным спосабам звароту да традыцый польскага барока і польскай драўлянай архітэктуры папярэдніх стагоддзяў.Morelowski Marian: Zarys sztuki wileńskiej z przewodnikiem po zabytkach między Niemnem a Dźwiną. Wilno, 1939. Ss. 333—334.

З 1935 года чытаў лекцыі па замове ва Універсітэце Стэфана Баторыя. У 1937 годзе быў прызначаны прафесарам і загадчыкам кафедры дызайну інтэр’ераў на факультэце выяўленчых мастацтваў. Таксама чытаў лекцыі па сельскай архітэктуры на факультэце матэматыкі і прыродазнаўчых навук.

Падчас вайны працаваў у праектным бюро «Промпраект» у Вільні (1940—1941), затым ацэншчыкам у антыкварнай кнігарні Няцецкага. Удзельнічаў у тайнай выкладчыцкай дзейнасці і руху супраціву. У 1943 годзе яго арыштавалі, зняволілі ў Лукішках і адправілі ў лагер у Правенішках. У 1944—1945 гадах працаваў галоўным інжынерам у канторы «Лістройпраект». 14 снежня 1944 года быў арыштаваны НКВД і да красавіка 1945 года сядзеў у вязніцы на Лукішках.

Пасля вайны пераехаў у Торунь, дзе 1 кастрычніка 1945 года пачаў працаваць ва Універсітэце Мікалая Каперніка, які тады быў створаны. Арганізаваў факультэт выяўленчых мастацтваў, быў яго дэканам (у 1946—1948, 1951—1952 гадах) і намеснікам дэкана (1945—1946). З 1945 года да выхаду на пенсію ў 1962 годзе ўзначальваў кафедру дызайну інтэр’ераў.

Прыватнае жыццё У яго было трое дзяцей: Барбара (1921—2000), мастачка-графік, Войцех (1925—2023), геолаг, і Юліуш (1927—1993), фізіёлаг і неўролаг.

Выбраныя працы

Будынак Музея Куяўска-Добжынскага рэгіёна ў горадзе Улацлавак (1927—1930) Будынак школы ў раёне Антакаль у Вільні (1930—1931) Рэстаўрацыя Віленскай ратушы (1936—1939) Кансервацыйныя работы ў Прэзідэнцкім палацы ў Вільні Рэстаўрацыя бенедыктынскага манастыра ў Грудзёндзе Адаптацыя Старой ратушы ў Торуні пад музейныя патрэбы Рэканструкцыя карчмы «Пад блакітным фартухом» у Торуні Дызайн інтэр’еру будынка Паморскай філармоніі ў Быдгашчы Драўляныя касцёлы ў Крэве і Віленскай калоніі

Выбраныя публікацыі Narębski Stefan, «Zarys urbanistycznego rozwoju Wilna i plan zabudowania jego z r. 1817»,: Prace i Materiały Sprawozdawcze Sekcji Historii Sztuki Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie, Wilno, 1935, t. 2, pp. 339—344. Narębski Stefan, Możliwości urbanistyczne Wilna, «Środy Literackie» 1936, nr 3, s. 1-6

Крыніцы

Спасылкі

Катэгорыя:Выкладчыкі Універсітэта Мікалая Каперніка Катэгорыя:Архітэктары Польшчы Катэгорыя:Выпускнікі Варшаўскай палітэхнікі Катэгорыя:Рэстаўратары