Џејмстаун е првата постојана англиска населба во Северна Америка, основана на 14 мај 1607 година. Се наоѓа на островот во реката Џејмс, во денешна сојузна држава Вирџинија. Населбата ја основала компанијата Virginia Company of London со цел да се стекне со економска корист преку откривање на природни ресурси и трговија. Името го добила во чест на англискиот крал Џејмс I.

Историја

Основање Експедицијата, составена од трите брода Susan Constant, Godspeed и Discovery, тргнала од Англија во декември 1606 година под предводништво на капетанот Кристофер Њупорт. По долгото и исполнето со опасности патување, група од околу 104 до 108 колонисти стапила на полуостровот кој бил внимателно избран поради неговата стратешка положба – заштитен од три страни со вода, со длабок пристанишен дел и доволно оддалечен од можното шпанско влијание. Меѓу првите доселеници преовладувале мажи и момчиња, а првичната цел била пронаоѓање на злато, скапоцени метали и нов пат кон Азија.

Рани години и предизвици Почетните години на Џејмстаун биле исполнети со исклучителни тешкотии и страдања. Мочуришната природа на теренот предизвикала распространетост на маларија и други опасни болести, додека недостигот од храна, лошата организација и постојаните судири со домородното население од Похатанската конфедерација ја доведувале населбата на работ на пропаст.

Најмрачниот период била зимата 1609–1610 година, позната како „Времето на гладот“. Од неколку стотици жители, само околу шеесетина преживеале. Во тие критично тешки околности, значајна улога одиграл капетанот Џон Смит, чија решителност, вешта дипломатија и трговски односи со Индијанците овозможиле делумно обезбедување на прехрана. Легендата за Покахонтас, ќерката на поглавицата Похатан, која наводно го спасила Смит од сигурна смрт, подоцна станала еден од најпознатите симболи на раната американска историја. Во пролетта 1610 година, колонијата била речиси напуштена, но навременото пристигнување на нови засилнувања под водство на лордот Де Ла Вор ја спасило од целосно исчезнување.

Економски развој Преповратот во судбината на Џејмстаун се случил во 1612 година, кога Џон Ролф вовел систематско одгледување на тутун од видот Nicotiana tabacum, потекнувајќи од Западна Индија. Тутунот брзо станал главен извозен производ, кој уживал огромна побарувачка во Европа и ја претворил колонијата во економски одржлива. Оваа успешна култура довела до проширување на плантажите и до зголемена потреба од работна сила, што подоцна отворило пат кон воведување на африканско ропство.

Во 1619 година на бродот White Lion пристигнале првите документирани Африканци, што се смета за почеток на институционализираното ропство во англиските колонии. Истата година пристигнале и поголем број англиски жени, со што се поставиле темелите за постабилен семеен и општествен живот во населбата.

Политички развој Џејмстаун има исклучително значење и во политичката историја на Америка. Во 1619 година таму било создадено првото претставничко законодавно тело во Новиот Свет – Домот на граѓаните (House of Burgesses). Ова собрание претставува темел на самоуправата и демократските традиции кои подоцна ќе го обликуваат политичкиот систем на Соединетите Американски Држави. Џејмстаун останал главен град на колонијата Вирџинија сè до 1699 година, кога администрацијата била префрлена во Вилијамсбург поради поповолната географска положба и подобрите здравствени услови.

Подоцнежен период и зачувување мини|Рушевини од поранешнате црква во Џејмстаун на почетокот на 20-ти век По преместувањето на главниот град, Џејмстаун постепено западнал и се претворил во скромно село. Во 19 век започнал процесот на негово зачувување како важен историски споменик. Особено значаен бил проектот Jamestown Rediscovery, започнат во 1994 година, кој преку систематски археолошки ископувања открил остатоци од оригиналниот Џејмс Форт, бројни артефакти и гробни места, осветлувајќи го животот на првите колонисти.

Категорија:Поранешни англиски колонии