мини|Вработени на Црвениот крст подготвуваат пакети со храна за воените затвореници Трета Женевска конвенција за постапување со воени заробеници; попозната како Трета Женевска конвенција или Женевска конвенција III и скратено како ЖКIII, е еден од четирите договори на Женевските конвенции од 1949 година. Првпат била усвоена во 1929 година, но била значително ревидирана на конференцијата во 1949 година на 12 август 1949 година. ЖКIII дефинира хуманитарна заштита за воените заробеници. Конвенцијата е потпишена од 196 држави-страни.
Дел I: Општи одредби Овој дел ги поставува општите параметри на Женевската конвенција III:
Членовите 1 и 2 определуваат кои страни се обврзани со Третата Женевска конвенција. Член 2 прецизира кога страните се обврзани со Конвенцијата: Секој вооружен конфликт помеѓу две или повеќе „Високи договорни страни“ е опфатен со Третата Женевска конвенција. Конвенцијата се применува и при окупација на територија на „Висока договорна страна“. Во односите помеѓу „Високите договорни страни“ и држава која не е потписничка, страните што ја ратификувале Конвенцијата остануваат обврзани со неа сè додека непотписничката држава ги прифаќа и применува нејзините одредби. „...Иако една од страните во конфликтот можеби не е страна на оваа Конвенција, страните кои се страни на Конвенцијата остануваат обврзани со неа во нивните меѓусебни односи. Тие исто така ќе бидат обврзани со Конвенцијата во однос на таа држава, доколку таа ги прифати и применува нејзините одредби.“ Член 3 често се нарекува „Конвенција во мало“. Тој е единствениот член од Женевските конвенции што се применува во граѓански војни, односно во конфликти кои немаат меѓународен карактер. Во него се опишани минималните заштити кои мора да им бидат обезбедени на сите лица на територијата на потписничка држава за време на вооружен конфликт од немеѓународен карактер (без оглед на државјанството). Неборците, припадниците на вооружените сили кои го положиле оружјето и борците кои се надвор од борба поради рани, притвор или други причини, мора во сите околности да бидат третирани хумано. Забранети се навредите на личното достоинство, особено понижувачкиот и деградирачки третман. Изрекувањето пресуди мора да биде од редовно конституиран суд кој ги обезбедува сите судски гаранции признати како неопходни од цивилизираните народи. Заштитата од член 3 важи дури и ако лицето не е класифицирано како воен заробеник. Членот исто така ги повикува страните во внатрешен конфликт да настојуваат преку посебни договори да ги применат сите или дел од другите одредби на Третата Женевска конвенција. Член 4 ги дефинира воените заробеници како: 4.1.1 Припадници на вооружените сили на страна во конфликтот и припадници на милиции кои се дел од тие вооружени сили. 4.1.2 Припадници на други милиции и доброволни единици, вклучително и организирани движења на отпор, под услов: да се под команда на лице одговорно за своите подредени; да имаат постојан и препознатлив знак видлив од далечина (со одредени исклучоци за државите кои го почитуваат Протоколот I од 1977 година); да носат оружје отворено; да ги спроведуваат своите операции во согласност со законите и обичаите на војната. 4.1.3 Припадници на редовни вооружени сили кои му се лојални на влада или власт што не е признаена од државата што ги држи во заробеништво. 4.1.4 Цивили кои извршуваат неборбени задачи за поддршка на војската и поседуваат важечка идентификациска карта издадена од војската што ја поддржуваат. 4.1.5 Членови на трговската морнарица и екипажите на цивилни воздухоплови на страните во конфликтот, доколку не уживаат поповолен третман според други правила на меѓународното право. 4.1.6 Жители на неокупирана територија кои, при приближување на непријателот, спонтано земаат оружје за да се спротивстават на инвазијата, без време да се организираат во редовни воени единици, под услов отворено да носат оружје и да ги почитуваат законите и обичаите на војната. 4.3 Изречно се наведува дека член 33 има предност во однос на третманот на непријателскиот медицински персонал и воените свештеници. Член 5 предвидува дека воените заробеници (како што се дефинирани во член 4) се заштитени од моментот на нивното заробување до нивната конечна репатријација. Исто така, доколку постои сомнеж дали некој борец припаѓа на категориите наведени во член 4, тој мора да биде третиран како воен заробеник сè додека неговиот статус не биде утврден од надлежен суд.
Дел II: Општа заштита на воените заробеници
Овој дел го уредува статусот на воените заробеници.
Член 12 утврдува дека воените заробеници се одговорност на државата, а не на лицата кои ги заробиле, и дека тие не смеат да бидат префрлени во држава која не е страна на Конвенцијата.
Членовите 13 до 16 пропишуваат дека воените заробеници мора да бидат третирани хумано, без каква било дискриминација, и дека нивните медицински потреби мора да бидат задоволени.
Дел III: Заробеништво
Овој дел е поделен на шест секции.
Секција 1
Го опфаќа почетокот на заробеништвото (членови 17–20). Во неа се определува кои информации заробеникот мора да ги даде („презиме, име, чин, датум на раѓање и армиски, полковски, личен или сериски број“), како и методите на испрашување што може да ги користи државата што го држи во заробеништво („Не е дозволена физичка или психичка тортура, ниту каква било друга форма на присила“). Исто така, се утврдува кој личен имот може да го задржи воениот заробеник и дека тој мора да биде евакуиран од борбената зона што е можно побрзо.
Секција 2
Го регулира интернирањето на воените заробеници и е поделена на осум поглавја:
Општи одредби (членови 21–24) Сместување, храна и облека (членови 25–28) Хигиена и медицинска грижа (членови 29–32) Третман на непријателскиот медицински персонал и свештеници задржани за помош на воените заробеници (член 33) Верски, интелектуални и физички активности (членови 34–38) Дисциплина (членови 39–42) Воен чин (членови 43–45) Префрлување на воени заробеници по нивното пристигнување во логор (членови 46–48)
Секција 3
(Членови 49–57) Го регулира видот на работа што може да им биде наложена на воените заробеници, земајќи ги предвид нивниот чин, возраст и пол, како и работите што поради опасност или штетност можат да ги извршуваат само доброволци. Детално се разработуваат прашања како сместување, медицински услуги и фактот дека дури и кога воениот заробеник работи за приватно лице, воените власти остануваат одговорни за него. Висината на надоместокот за извршената работа е регулирана во член 62 од следната секција.
Секција 4
(Членови 58–68) Ги уредува финансиските средства на воените заробеници.
Секција 5
(Членови 69–74) Ги регулира односите на воените заробеници со надворешниот свет. Ова ја вклучува зачестеноста со која тие можат да испраќаат и примаат пошта и пакети. Државата што ги држи во заробеништво има право да ја цензурира целата пошта, но тоа мора да го прави што е можно побрзо.
Секција 6
Ги регулира односите помеѓу воените заробеници и властите што ги држат во заробеништво и е поделена на три поглавја:
Жалби на воените заробеници во врска со условите на заробеништво (член 78) Претставници на воените заробеници (членови 79–81). Кога во логорот нема висок офицер, заробениците слободно избираат свој претставник со тајно гласање на секои шест месеци. Претставникот служи како посредник помеѓу властите и заробениците. Подделот за „Казнени и дисциплински санкции“ е поделен на три дела: Општи одредби (членови 82–88) Дисциплински санкции (членови 89–98) Судски постапки (членови 99–108)
Дел IV: Престанок на заробеништвото
Овој дел е поделен на три секции:
Секција 1
(Членови 109–117) Ги регулира директната репатријација и сместувањето во неутрални држави.
Секција 2
(Членови 118–119) Го регулира ослободувањето и репатријацијата на воените заробеници по завршувањето на непријателствата.
Секција 3
(Членови 120–121) Го регулира случајот на смрт на воен заробеник.
Дел V: Информативно биро и организации за помош на воени заробеници
Информативното биро е организација која државата што ги држи заробениците мора да ја воспостави за да овозможи размена на информации помеѓу страните во конфликтот и неутралните држави, како што бараат различните одредби на Третата Женевска конвенција. Тоа слободно комуницира со „Централна агенција за информации за воени заробеници“, формирана во неутрална држава, која служи како посредник со државата на која воените заробеници ѝ должат верност. Одредбите од овој дел се содржани во членовите 122–125.
Централната агенција за информации за воени заробеници е формирана во рамките на International Committee of the Red Cross.
Дел VI: Спроведување на Конвенцијата
Овој дел е поделен на две секции:
Секција 1
(Членови 126–132) Општи одредби.
Секција 2
(Членови 133–143) Завршни одредби.
Наводи
Надворешни врски
Text of the Third Geneva Convention Text of the Third Geneva Convention ICRC Commentaries on the Convention (III) relative to the Treatment of Prisoners of War List of countries that have ratified the Third Geneva Convention
Категорија:Договори на Југославија Категорија:Договори на САД Категорија:Договори на Обединетото Кралство Категорија:Договори на Турција Категорија:Договори на Шведска Категорија:Договори на Советскиот Сојуз Категорија:Договори на Норвешка Категорија:Договори на Холандија Категорија:Договори на Македонија Категорија:Договори на Луксембург Категорија:Договори на Јапонија Категорија:Договори на Италија Категорија:Договори на Грузија Категорија:Договори на Данска Категорија:Договори на Белгија Категорија:Договори на Австрија Категорија:Договори на Ерменија 3