Случајот „Р (Карсон) против Државниот секретар за работа и пензии“ UKHL 37 бил разгледуван пред Апелациониот комитет на Домот на лордовите на 26 мај 2005 година. Во постапката учествувале лордот Николс, лордот Хофман, лордот Роџер, лордот Вокер и лордот Карсвел.
Оваа граѓанска постапка се однесувала на две тужителки – Анет Карсон и Џоан Рејнолдс – и била покрената по жалба поднесена до Врховниот суд. Случајот се однесувал на прашања од британското трудово право, како и на примената на Законот за човекови права од 1998 година. Во него биле разгледувани правата гарантирани со член 1 од Првиот протокол на Европската конвенција за човекови права, кој се однесува на заштитата на сопственоста, како и член 14, кој ја забранува дискриминацијата. Во делот што се однесувал на Рејнолдс, било разгледувано и прашањето за примената на член 8 од Конвенцијата, кој го гарантира правото на почитување на приватниот и семејниот живот.
Позадина Анет Карсон се преселила од Обединетото Кралство во Јужноафриканска Република во 1989 година поради работни обврски. И по нејзината преселба продолжила да уплаќа придонеси за национално осигурување со цел по пензионирањето да го задржи правото на целосна државна пензија од Обединетото Кралство. Пензијата почнала да ја прима во септември 2000 година, но подоцна дознала дека нејзиниот износ нема да се усогласува со инфлацијата преку редовните годишни зголемувања што ги добиваат пензионерите кои живеат во Обединетото Кралство. Наместо тоа, нејзината пензија останала на нивото утврдено при првата исплата.
Карсон тврдела дека со ваквиот третман е ставена во понеповолна положба поради тоа што живее во Јужна Африка. Таа посочила дека британската влада ги исплаќа годишните зголемувања на државните пензии во одредени држави, меѓу кои се Обединетото Кралство, земјите од Европската економска област и некои други држави како Соединетите Американски Држави, додека истите не се исплаќаат во голем број земји од Комонвелтот, вклучувајќи ги Австралија, Канада, Нов Зеланд и Јужна Африка. Според неа, ваквата практика претставувала дискриминација и била спротивна на одредбите на Европската конвенција за човекови права.
Карсон дополнително тврдела дека нејзината државна пензија, односно правото на нејзино годишно зголемување, претставува имотно право кое ужива заштита според член 1 од Првиот протокол на Конвенцијата, а воедно и дека е повреден член 14 кој ја забранува дискриминацијата. Во првостепената постапка судијката Барнтон пресудила во корист на британската влада, оценувајќи дека судовите не треба да интервенираат во прашања што се дел од законодавната и социјалната политика на државата. Оваа одлука подоцна била потврдена и во жалбената постапка пред Врховниот суд.
Џоан Рејнолдс била родена на 9 ноември 1976 година. По завршувањето на нејзиното школување се вработила и работела сè до 12 октомври 2000 година, кога останала без работа. Во текот на работниот однос редовно ги уплаќала придонеси за национално осигурување. На 24 октомври 2000 година поднела барање за додаток за невработени лица, кој почнал да ѝ се исплаќа од истиот датум.
Во британскиот систем постојат два вида додаток за невработени. Првиот, познат како ЏСА(C), се заснова на претходно уплатени придонеси за национално осигурување и не зависи од висината на приходите на подносителот. Вториот, ЏСА(IB), се доделува врз основа на финансиската состојба на лицето и претставува надоместок што се утврдува по проверка на приходите.
На Рејнолдс ѝ бил одобрен понискиот износ на надоместок, поради што покренала постапка против британската влада. Таа тврдела дека ваквиот третман е спротивен на член 1 од Првиот протокол кон Европската конвенција за човекови права, кој се однесува на заштитата на имотот. Дополнително, повикувајќи се на член 14 од Конвенцијата, таа тврдеше дека била дискриминирана поради нејзината возраст. Во тужбата се повикала и на член 8, кој го гарантира правото на почитување на приватниот и семејниот живот, како и на член 3, кој забранува тортура и нечовечко или понижувач
Пресуда
Апелот на Карсон десно|мини|Лорд Хофман, еден од членовите на Апелациониот комитет Лордови на апелационите судови Во ставот 6 од пресудата, Лорд Хофман посочил дека случајот на Карсон не е изолиран пример, туку се однесува на поширока група од повеќе од 400.000 британски пензионери кои живеат надвор од Обединетото Кралство. Според него, овие лица се населени во држави со кои Обединетото Кралство нема склучено договори што овозможуваат редовно усогласување на пензиите со трошоците за живот. Тој нагласил дека такви договори постојат со државите од Европската економска област, која ги опфаќа земјите членки на Европската Унија, како и Норвешка, Исланд и Лихтенштајн, но и со одредени други држави, меѓу кои и САД. Од друга страна, вакви договорни аранжмани не биле воспоставени со земји како Јужна Африка, Австралија, Нов Зеланд, Канада и бројни други држави.
Карсон тврдела дека таа е ставена во нерамноправна положба во однос на пензионерите кои живеат во Обединетото Кралство. Според нејзините аргументи, таа во текот на работниот век уплаќала исти придонеси за национално осигурување како и останатите британски граѓани, па затоа сметала дека треба да има право на исти пензиски бенефиции, вклучително и редовните годишни зголемувања на нејзината пензија.
Нејзината позиција била поддржана од повеќе организации што ги застапуваат интересите на британските пензионери кои живеат во странство, особено во Јужна Африка, но и во други држави. Случајот предизвикал значителен јавен интерес и силни реакции меѓу засегнатите групи. Сепак, во ставот 7 од пресудата, лордот Хофман забележал дека:
„Чувството на негодување можеби е разбирливо, но не е оправдано. Нема ништо неправедно или ирационално во однос на различниот третман на луѓето што живеат во странство“. став 8
Лорд Хофман се согласи дека нема сомнение дека Карсон била третирана поинаку во споредба со пензионери кои има иста евиденција за придонеси, но живее во Обединетото Кралство или во земја потписничка на договорот, но тоа само по себе не е доволно за да се смета за дискриминација. Карсон се согласил дека не може да има жалба доколку Обединетото Кралство ригорозно го применило принципот дека државната пензија на Обединетото Кралство е само за жители на Велика Британија и не се исплатува на пензионери од Велика Британија кои се преселиле во странство или кои, како неа, се преселиле поради работа. Лорд Хофман изјави дека не е потребно Владата на Обединетото Кралство да се обидува да ги оправда исплатените суми бидејќи тоа го одвлекува вниманието од главниот аргумент.
Лорд Хофман ја отфрли жалбата на Карсон.
Според Лорд Роџер, фактот дека Карсон добива помалку пензија не претставува незаконска дискриминација спротивна на Член 14. Тој ја отфрлил жалбата на Карсон.
Лорд Вокер изјавил дека може да го разбере незадоволството на Карсон од оваа состојба, но, според негово мислење, таа не била заведена во врска со тоа какво ќе биде нејзиното право. Тој верувал дека ова е прашање на макроекономска политика кое е во надлежност на владата на Велика Британија, и затоа ја отфрлил жалбата на Карсон.
Според Лорд Николс, жалбата на Карсон би требало да биде посебно опфатена како право од Конвенцијата во член 14 од Конвенцијата (Забрана за дискриминација) и врз основа наведена во член 14. Ако ова е вистина, тогаш дали различниот третман на Карсон, т.е. наводната дискриминација, е подложен на испитување? Понекогаш, кога позицијата не е толку јасна, потребен е поинаков пристап, во кој случај испитувањето на судот најдобро може да биде насочено кон разгледување дали диференцијацијата има легитимна цел и дали средствата избрани за постигнување на целта се соодветни и не се непропорционални во своето негативно влијание. Лорд Николс одлучил дека тоа не е случај и ја отфрлил жалбата на Карсон.
Лорд Карсвел имал спротивставено мислење. Иако во Врховниот суд било јасно ставено до знаење дека, што се однесува до британскиот закон, разликата во начинот на кој се третираат различните групи пензионери е во согласност со законот, Карсон и нејзините колеги „замрзнати“ пензионери можат само да се надеваат дека нивните апелирања на логиката и чувството за фер игра на крајот ќе преовладаат, спротивно на нивното досегашно искуство.
Лорд Карсвел го разгледал влијанието на Европската конвенција за заштита на човековите права и основните слободи („Конвенцијата“), како што е воведено во Законот за човекови права од 1998 година и дали е незаконско Владата да спроведува законодавство кое има таков ефект, и Карсон била дискриминирана. Владата на Обединетото Кралство тврдела дека нејзиниот случај не може да се спореди со други, слични случаи и затоа таа не успеала да докаже дискриминација. Лорд Карсвел изјавил дека другите пресуди го пропуштиле фактот дека финансиската состојба на Карсон не може директно да се спореди со онаа на пензионерите ниту во Обединетото Кралство ниту во други земји, бидејќи девизните курсеви, стапките на инфлација и трошоците за живот варираат помеѓу овие земји, затоа нејзиниот случај не може директно да се спореди со нивниот и дека соодветно на тоа таа не била дискриминирана. Тој изјавил дека:
„Поширок пристап би можел полесно да даде употреблив одговор што одговара на нечии инстинкти за правда“.
Лорд Карсвел изјавил дека Карсон и другите пензионери кои живеат во земји каде што нивните пензии не се зголемени, несомнено се третираат различно, на нивна штета, поради нивниот престој во тие земји. Заблуда е да се користи варијацијата на девизните курсеви или релативните трошоци за живот во различни земји кога се споредуваат Карсон и другите „замрзнати“ пензионери во споредба со пензионерите кои живеат во Обединетото Кралство или во земји каде што пензиите се зголемени. Тоа има малку смисла. Ако на некои од нив не им се исплаќаат пензии по иста стапка како и на другите, тогаш тоа, според него, би претставувало дискриминација за целите на Член 14.
Доколку Владата на Обединетото Кралство поднела причини од економска или државна политика за да го оправда различниот третман, тогаш Лорд Карсвел би се предал на нејзината моќ за донесување одлуки во тие области. Тоа не го сторила. Напротив, причините за политиката лежат целосно во цената на зголемувањето на надоместокот. Во став 11 од меморандумот на Министерството за социјална сигурност (DSS) до Комитетот за социјална сигурност на Долниот дом на седницата 1996-7 година е наведено:
„Согласувањето за дополнителни трошоци за пензии исплатени во странство би било некомпатибилно со политиката на владата за ограничување на долгорочните трошоци на системот за социјално осигурување за да се осигури дека тој останува прифатлив“. Државната пензија во Велика Британија стануваше премногу скапа за да може да се продолжи да се исплаќа по „целосна стапка“ на сите што уплаќале во системот за социјално осигурување, па затоа Владата на Велика Британија мораше да најде начини да ги намали трошоците, и со тоа лиши една група пензионери од добивање на годишно зголемување.
Сепак, Лорд Карсвел изјавил дека откако Владата на Велика Британија ќе започне со зголемување на државната пензија на Велика Британија за некои пензионери кои живеат во странство, тогаш не може да има оправдување за исплата на некои, а на други не и помалку од нивните врсници во Велика Британија.
Затоа, лордот Карсвел ја прифатил жалбата и прогласил дека член 3 од Правилникот за зголемување на надоместоците за социјално осигурување од 2001 година (SI 2001/910) е незаконски.
Апелот на Рејнолдс Лорд Хофман изјавил дека клучното прашање е дали владата на Велика Британија има право да се справува со барателите на работа кои се под 25 години на поинаков начин од оние кои се над 25 години.