Беким Фехмиу (); (Сараево, 1 јуни 1936 – Белград, 15 јуни 2010) — српски и југословенски филмски, телевизиски и театарски актер. Тој бил првиот источноевропски глумец што се појавил во Холивуд за време на Студената војна. Тој се смета за еден од најдобрите глумци на југословенската кинематографија.
Животопис
Младост Бил роден на 1 јуни 1936 година во Сараево во албанско семејство од Ѓаковица. Неговиот татко Ибрахим го усвоил прекарот од средно училиште Фехмиу како презиме, заменувајќи го изворното Имер Халили. Семејството се преселило во Скадар, каде што поминале три години, а во 1941 година се вратиле во Југославија каде што се населиле во Призрен, каде што Беким го поминал своето детство. Основно и средно образование завршил во Призрен. Студирал на Академијата за театарски уметности од 1956 година до 1960 година. во класата на професорот Мате Милошевиќ, кај кого дипломирал., „Беким Фехмију“ Бил член на глумечкиот клуб во неговата гимназија во Призрен, а по дипломирањето станал член на Покраинскиот народен театар во Приштина, единствениот професионален театар на албански јазик во тоа време во Југославија. Дипломирал на Факултетот за драмски уметности (ФДУ) во Белград во 1960 година.
Глумечка кариера Во поранешна Југославија бил голема ѕвезда во 1960-тите и 1970-тите, станувајќи познат во филмот на црн бран „Собирачи на перја“, но глумел и во други делови од Европа, особено во Италија. Имал долгорочен договор со италијанскиот режисер Дино де Лаурентис и соработувал со Џон Хјустон, Оливија де Хевиланд, Ава Гарднер, Дирк Богард, Шарл Азнавур и други.
Тој се обидел и во американското кино, но не бил добро прифатен од американската публика, а според некои критичари, не ја одиграл добро својата улога во американскиот филм „Авантуристите“ (1971), кој наводно му ги уништил шансите за пробив во Холивуд. Исто така, некои американски критичари го опишуваат „Авантуристите“ како филм кој „не успеал да го направи Фехмиу меѓународна ѕвезда“.
Доброволно престанал да глуми во 1987 година, „во знак на протест против антиалбанската пропаганда“.Интервју Бекима Фехмијуа за „Време“
Смрт Фехмиу бил пронајден мртов на 15 јуни 2010 година во неговиот стан во Белград. Првичните извештаи укажувале дека извршил самоубиство. Токогашниот министер за внатрешни работи, Ивица Дачиќ, изјавил дека Фехмију бил пронајден застрелан во неговиот стан и дека пиштолот бил регистриран на негово име. Имал 74 години. Неговото тело било кремирано, а пепелта расфрлана во Призренска Бистрица во Призрен, домот од неговото детство.
Приватен живот Бил оженет со колешката, глумицата Бранка Петриќ, со која имале два сина - Хедон и Уликс. Уликс Фехмиу (1968) исто така е глумец. Тој живеел со сопругата, браќата и сестрите и пријателите на линијата Белград - Приштина - Призрен.
Во април 2001 година, во издание на „Самиздата Б92“ ја објавил книгата со мемоари, „Блиставо и страшно“, која ја напишал во 1985 година. Вториот дел од оваа книга бил објавен постхумно, во есента 2012 година. Зборувал неколку јазици, вклучувајќи: српски, албански, македонски, турски, ромски, шпански, англиски, француски и италијански.
Наследство мини|312x312пкс| Беким Фехмиу на српска поштенска марка од 2017 година. „Њујорк тајмс“ го нарекол „југословенски срцекршач“ поради неговите младешки освојувања и познанства со Брижит Бардо и Ава Гарднер. Десетлетија по неговото последно појавување на екранот, читателите на водечкото италијанско женско списание го прогласиле за еден од десетте најатрактивни мажи на 20 век.
Фехмиу глумел во 41 филм помеѓу 1953 и 1998 година. Бил еден од првите албански театарски и филмски глумци што глумеле во театри и филмови низ цела Југославија, заедно со Абдурахман Шаља, Фарук Беголи и Енвер Петровци, појавувајќи се во низа улоги што ја промениле историјата на југословенското кино и оставиле белег врз уметничкиот развој на други места. До крајот на својата кариера, тој глумел во филмски продукции на девет јазици, вклучувајќи балкански јазици, француски, шпански, англиски и италијански.
Самиздат Б92 во 2001 година објавил книга мемоари од Беким Фехми насловена како „Брилијантно и страшно“, која го опишува неговиот живот до 1955 година, годината кога станал глумец.
Награди На Југословенскиот фестивал на играни филмови во Пула, освоил две последователни награди за најдобар спореден глумец, за улогата на Халил-бег во филмот „Рој“ (1966) и како Бели Бора Перјара во „Собирачи на перја “ (1967).
Филмографија 1960▼1970▼1980▼1990▼2010▼ Вкупно Игран филм 14 18 5 1 1 39 ТВ-филм 1 0 2 1 0 4 ТВ-минисерија 1 1 1 0 0 3 ТВ краток филм 0 1 0 0 0 1 Вкупно 16 20 8 2 1 47
|- bgcolor="Lavender" align=center | colspan="4" | 1960-ти▲ |- | 1961 || Не убиј || Чувар во чекална |- | 1962 || Саша || Мариќ |- | 1964 || Под исто небо || Керим |- | 1965 || Непријател || |- | 1965 || Кој пука, ќе му се отвори || |- | 1965 || Клаксон || |- | 1965 || Девојка || |- | 1966 || Рој || Халил-бег |- | 1966 || Морган || |- | 1966 || Време на љубов || Милија |- | 1966 || Топли години || |- | 1967 || Протест || Иво Бајшиќ |- | 1967 || Собирачи на перја || Бели Бора Перјар |- | 1968 || Причината за смртта да не се спомнува || Михајло |- | 1968 || Валкани раце || |- | 1968 || Одисеја || Одисеј |- bgcolor="Lavender" align=center | colspan="4" | 1970-ти▲ |- | 1970 || Авантуристи || Дакс Ксенос |- | 1971 || Клопка за генералот || Доктор, разузнавач ОЗНЕ |- | 1971 || Ѓаволскиот ‘рбет || Капетан Виктор Калеб |- | 1972 || || се глумел себеси |- | 1972 || Палење на Рајхстагот || Георги Димитров |- | 1973 || Либера, љубави моја... || Сандро Поџи |- | 1973 || Последните снегови на пролетта || Роберто |- | 1974 || Сведокот мора да биде заќутен || Џорџо Сирони |- | 1974 || Каљостро || Гроф Александер Каљостро |- | 1974 || Игра на вистината || |- | 1974 || Депс || Депс |- | 1974 || Кошава || Адам Миловановиќ |- | 1975 || Павле Павловиќ || Павле Павловиќ |- | 1975 || Дозвола за убиство || Александер Дијаким |- | 1976 || Салон Кити || Ханс Рајтер |- | 1977 || Спремен на сè || Марко |- | 1977 || Црна недела || Мухамед Фазил |- | 1977 || Специјално воспитување || Воспитувач Жарко Мунижаба |- | 1978 || Да се стигне пред разденување || Есад Љуми |- | 1979 || Партизанска ескадрила || Мајор |- | 1979 || Стари и млади (ТВ-серијја) || Аурелио Коста |- bgcolor="Lavender" align=center | colspan="4" | 1980-ти▲ |- | 1981 || Широко е лисјето || |- | 1982 || Гласот на сестра Тереза || |- | 1982 || -{Sarâb}- || Влсдар |- | 1985 || Црвени и црни || Да Џозо |- | 1987 || Последната приказна || Никола |- | 1987 || Детето по име Исус || Јосиф Праведниот |- | 1989 || Очајната Џулија || Армандо Зани |- bgcolor="Lavender" align=center | colspan="4" | 1990-ти▲ |- | 1998 || Срце и меч'' || Гормонд |- bgcolor="Lavender" align=center | colspan="4" | 2010-ти▲ |- | 2010 || ||
Наводи
Надворешни врски
Бистрица ће бити његов гроб („Ало“, 17. јун 2010.) Последњи поздрав Белом Бори („Вечерње новости“, 17. јун 2010.) In memoriam Беким Фехмију — Широко је лишће („РТС“, 16. јун 2010.) Дуго путовање Белог Боре до Кана („Политика”, 27. март 2017) Бранка Петрић: Бекимова и моја прича нема тужан крај (Б92, 9. април 2017)
Категорија:Југословенски глумци Категорија:Српски глумци Категорија:Српски Албанци Категорија:Луѓе од Сараево Категорија:Статии со текст на англиски Категорија:Статии со текст на албански Категорија:Починати во 2010 година Категорија:Родени во 1936 година