Malus sylvestris е вид од родот јаболко. Неговото научно име значи „шумско јаболко“, што го одразува неговото живеалиште. Домороден вид на западна Евроазија.

Опис Грмушка или дрво 10-12 м високо, со или без бодливи гранчиња, но најчесто без боцливи гранчиња. Младите гранчиња темнокафеави и со ретки влакна. Листовите круглести, овални или елиптични, 3-8 цм долги, 2-4 цм широки, на врвот кусо заострени, во основата круглести, по работ ситно напилени со остри запчиња. Додека се млади се влакнести, а развиените листови се голи од обете страни, поретко влакнести на долната страна. Спроводните жили на горната страна на листот спуштени во ткивото, а на долната страна испакнати. Лисните дршки влакнести и обично многу малку помали од ламината. Прилисниците линејни, црвеникаво-кафеави, рано отпаѓаат. Цветовите по 4-6 заедно во соцветија слични на штит. Цветовите 3-4 цм во пречник. Чашкините ливчиња 3-6 мм долги, надворешната страна им е гола, а внатрешната влакнеста. Венечните листови бели, но надворешната страна им е црвеникава. Прашниците во голем број. Карпелите 5; столпчињата 5, голи или во основата влакнести. Плодот топчест, 2-3 цм во пречник, зелен, зеленикаво-жолт или црвеникав; дршката на плодот 1-2,5 цм долга.

Идентификација Malus sylvestris лесно се хибридизираат со домашните јаболка, што може да ја отежни идентификацијата, бидејќи хибридите најчесто покажуваат преодни особини од двата вида. Иако одредена идентификација се потпира на генетско тестирање, идентификацијата на терен може да се направи со испитување на следните карактеристики:

Круната на дивите јаболка е густо разгранета, додека круната на домашните јаболка има тенденција да биде полабаво распоредена со помалку, поправи гранки.

Листовите од дива јаболка се малку помали, покрути и посјајни. Долната страна на листовите од дива јаболка, исто така, е помалку влакнеста од оние кај домашните и хибридните јаболка, честопати целосно се без влакна.

Дополнително, плодовите на дивите јаболка се помали, обично под 3 цм во дијаметар.

Според студија од 2022 година од Фојлнер и сор., може да се направи сигурна идентификација на терен, но за ова се потребни цвеќиња. Така, чистите диви јаболка можат сигурно да се разликуваат од хибридите по комбинација од безвлакнеста чашка, безвлакнесто средно ребро и безвлакнести вени на долната страна на листот, како и најмногу ретко влакнеста површина на листот. Од нив, влакнетоста на чашката се покажала како најважна карактеристика, при што хибридите имаат влакнести чашкини ливчиња дури и ако листовите се голи.

Таксономија Неговото научно име значи „шумско јаболко“.

Генетика и постглацијална реколонизација Како и повеќето европски видови дрвја, распространетост на Malus sylvestris била ограничена на рефугиуми во јужна Европа за време на последниот леден период. За Malus sylvestris, овие рефугиуми се чини дека ги сочинувале јужна Франција и северна Шпанија, Балканот и евентуално Карпатите. Оттаму, повторно го колонизирало остатокот од Европа по ледничкото повлекување на почетокот на холоценот, а патеките на колонизација се одразуваат во неговата современа распространетост и генетска структура. Повторно, како и кај многу други организми во Европа, растенија и животни, популацијата е поделена на голема западна популација и посилно диференцирана источна популација. Западна Европа и северна Европа најверојатно биле колонизирани од јужна Франција, додека источна Европа била колонизирана од Карпатите. Во тој процес, се чини дека се случило извесно мешање помеѓу двете популации кога се сретнале.

Предок на одгледуваните јаболка Во минатото се сметало дека M. sylvestris е најважниот предок на култивираното јаболко (M. domestica), за која оттогаш е докажано дека првенствено е изведена од централноазискиот вид Malus sieversii. Како што е потврдено со ДНК анализи, М. sylvestris значително придонел за геномот.Тековни популации на M. domestica се потесно поврзани со M. sylvestris отколку на М. sieversii, додека кај почисти соеви на M. domestica. Потеклото на M. sylvestris сè уште преовладува. 

Распространетост и живеалиште десно|мини|267x267пкс| Плодна гранка од јаболко во Бугарија Дрвото е широко распространето низ цела Европа, со исклучок на крајните северни и јужни делови. Дополнително, се шири и во Анадолија и понатаму во Јужен Кавказ. Се јавува како поединечни единки или во мали групи. Поради слабата конкурентност и големата потреба од светлина, M. sylvestris се среќава најчесто на места каде што конкуренцијата е намалена, како што се влажните рабови на шумите, на шумските пасишта, живите огради на обработливо земјиште или на многу екстремни, маргинални места.

Распространетост во Македонија M. sylvestris на територијата на Македонија расте по работ на ретките дабови шуми до 1.600 м надморска височина.

Познат е за пл. Китка; Јакупица; Тетово - с. Рогачево, Мавровско со клисурата на Мавровска Река; Стогово; Галичица; Прилеп помеѓу Плетвар и Козјак; Осоговски Планини - Рудник „Саса“. Се посочува и за пл. Плавуш, Демир Хисар - с. Церово.

Екологија и закани лево|мини| Дива јаболкница во полн расцут M. sylvestris се распространува првенствено од цицачи, кои ги јадат плодовите. Во една студија од Данска, било утврдено дека говедата учествуваат со најголем дел од распространувањето, потоа коњите, како и дивите животни.

Низ целиот свој опсег, M. sylvestris е загрозена и ретка. Заканите вклучуваат мешање со домашни јаболка, недостаток на природна регенерација и модерна шумарска пракса, што го промовира затворањето на крошната на шумите, за разлика од претходно преовладувачката нискостеблена шума. Растението е трнливо, погодно за нискостеблено дрво поради изразените способности за повторно ртење и е многу отпорно дрво. M. sylvestris може да преживеат паѓање на крошната и кршење на главните гранки. Во распространување, се чини дека е силно зависен од говеда и коњи. Денес, пејзажот во многу делови од Европа е обележан со шуми со затворени крошни, честопати интензивно управувани, заедно со земјоделски полиња и урбани простори, со малку други и малку преодни зони. Како резултат на тоа, на M. sylvestris денес им недостасуваат соодветни живеалишта и можности за распространување, што резултира со недостаток на успешна регенерација.

Галерија

Наводи

Надворешни врски

Профил на растенија на USDA за Malus sylvestris Прирачникот на Џепсон (JM93) третман на Malus sylvestris — воведен вид во Калифорнија . базата на податоци за фотографии Страница за видот EUFORGEN: Malus sylvestris . Информации, дистрибуција и сродни ресурси.

Категорија:Таксони опишани од Филип Милер Категорија:Флора на Украина Категорија:Флора на Шпанија Категорија:Флора на Европа Категорија:Видови без доволно податоци според МСЗП Категорија:Флора на Македонија