„Христос во Маслиновата градина“ — слика на францускиот уметник Пол Гоген од 1889 година. Делото е и автопортрет и приказ на Исус пред да биде одведен од војниците.

Заднина Пол Гоген (роден во Франција во 1848 година) бил влијателен постимпресионистички уметник чие дело извршило силно влијание врз симболистичкото движење и врз целата модерна уметност, многу години по неговата смрт. Иако имал неконвенционални религиозни сфаќања за тоа време, Гоген поголемиот дел од своето творештво го сосредоточил на теми поврзани со верата и со Бог. Во врска со ова, историчарот на уметноста Томас Бузер напишал: „Се чини дека Гоген верувал во Бог кој вдахнал живот во првобитниот хаос од несуштински атоми и на тој начин ја поставил природата на нејзиниот пат. Со тоа, Бог се материјализирал; и, ако Бог некогаш постоел, сега е мртов.“Buser, Thomas. "Gauguin's Religion." Art Journal 27, no. 4 (1968): 375-80. Поради ваквите ставови, начинот на кој тој се справувал со верските теми во своите дела значително се разликувал од неговите современици. Гоген, кој бил заинтригиран од теозофијата, го користел односот меѓу Христос и светот како метафора за сопствениот однос со уметноста. Пример за ова се делата како „Христос во Маслиновата градина“, каде што непосредно се става себеси во положба на Исус Христос. При крајот на неговата кариера и живот, покрај Христос и другите верски мотиви, голем дел од неговите дела се занимавале со неговото специфично разбирање и фетишизација на „абнормалните луѓе“.

Потпирајќи се силно на апстракцијата — што претставувало главна разлика помеѓу него и другите постимпресионисти од тој период, како Винсент ван Гог — Гоген верувал дека уметниците не треба да се потпираат на референтни слики, туку на сопствената имагинација и меморија. Неговото дело „Автопортрет со ореол и змија“, слика масло на дрво завршена во 1889 година, е одраз на ова сфаќање, но и на неговата фиксација да се прикажува себеси како Христос. На оваа слика Гоген е прикажан со издолжен врат додека зјапа во предмет што гледачот не може да го види. Покрај апстрактните црти, тој вклучува и ореол над својата глава, а во долниот дел од сликата е прикажана змија сместена непосредно под две јаболка, со што алудира на првородниот грев. Според историчарката на уметност Владислава Јаворска во нејзиниот труд „Свето или профано?“: „Истовремено со неговото горчливо чувство дека никој не го разбира, растело и неговото убедување дека тој е 'избраниот', 'спасителот' и 'откупителот' на модерното сликарство.“Jaworska, W. ladyslawa. "Christ in the Garden of Olive-Trees by Gauguin. the Sacred Or the Profane?" Artibus Et Historiae 19, no. 37 (1998): 77-102. Гоген верувал дека е избран да биде спасител на модерната уметност, а сликите како овој „Автопортрет“ и „Христос во Маслиновата градина“ го прикажуваат како ја комбинира својата фигура со ликот на Христос за да го засили тој аргумент.

Христос во Маслиновата градина Како необично привлечна слика со масло, „Христос во Маслиновата градина“ на Пол Гоген претставува автопортрет што го става уметникот на местото на Христос додека тој се впушта во патување во непознатото. За да се создаде чувство на длабочина и хиерархија, во заднината можат да се забележат две фигури кои заостануваат зад ликот во преден план. Покрај големината и растојанието меѓу фигурите што создаваат имплицитна хиерархија, Гоген намерно ги прикажува ликовите во заднината без лица, осигурувајќи се дека тие нема да го одвлечат вниманието од средишната фигура. Гоген внимателно го избира секој потег со четката за да создаде маглива текстура, поради што делото речиси изгледа како визија. И покрај употребата на топли бои за обликување на средишната фигура, заднината на делото — која прикажува надворешен терен — е составена речиси целосно од ладни тонови. Ова сопоставување на боите придонесува за совршена рамнотежа на целото дело..

Прикажувајќи се себеси како Христос, Гоген преку ова дело алудира на сопственото верување дека тој, исто како и Месијата, на крајот ќе настрада за спасението и за напредокот на своите современици. Сликата е создадена во Ле Пулди, Бретања, во ноември 1889 година, во период кога Гоген бил емотивно скршен поради неговите тогашни неуспеси на изложбите во Париз. Во писмо до Емил Шуфенекер, тој напишал: „Вестите што ги добивам од Париз толку многу ме обесхрабруваат што ми недостасува храброст да сликам, па го влечам моето старо тело, изложено на северниот ветер, по морскиот брег во Ле Пулди. Автоматски правам неколку студии. Но, мојата душа е далеку и тажно гледа во црната бездна што се отвора пред мене.“Malingue, XCII. A letter to Emil Bernard. Le Pouldu, November 1889, pp. 173-174 Средишната фигура на сликата, односно самиот Гоген, е прикажана со главата наведната кон земјата и со лице полно со тага и очај поради отфрлањето со кое се соочувал.

Ставајќи се во положба на Христос, Гоген се обидува да го спореди сопственото страдање со она на Спасителот, претставувајќи се како личност која на крајот ќе биде гласник за своите современици, и покрај тоа што е отфрлена од нив. Кога критичарот Жил Ире во 1891 година — неколку години по завршувањето на делото — го прашал за „Христос во Маслиновата градина“, Гоген изјавил дека сликата „треба да го симболизира неуспехот на еден идеал, страдањето кое било и божествено и човечко, Исус напуштен од сите свои ученици во околина која е тажна исто како и Неговата душа.“J. Huret, Paul Gauguin devant ses tableaux, "L'Echo de Paris", 23, 2, 1891 Ова дело служело како визуелен приказ на улогата на Гоген како уметник избран да се жртвува себеси за напредокот и воздигнувањето на визуелната уметност.

Наводи

Категорија:Слики од Пол Гоген Категорија:Уметнички слики од 1889 година