мини|Бесмртник во техниката „сликање со мастило“
Сликање со мастило (simplified Chinese: 水墨画) е вид на кинеско сликарство со четка и мастило кое користи преливи на црно мастило, како она што се користи во источноазиската калиграфија, во различни концентрации. Се појавило за време на династијата Танг во Кина (618–907) и ги поништило претходните, пореални техники. Типично е монохроматски, користејќи само нијанси на црна боја, со голем акцент на виртуозната четка и пренесувајќи го перцепираниот „дух“ или „суштина“ на субјектот наместо директна имитација. Сликањето со туш процветало од династијата Сонг во Кина (960–1279) па наваму, како и во Јапонија откако било воведено од зен будистичките монаси во 14 век. Некои западни научници го делат кинеското сликарство (вклучувајќи го и сликањето со туш) на три периоди: времиња на претставување, времиња на изразување и историска ориентална уметност. Кинеските научници имаат свои ставови кои можат да бидат различни; тие веруваат дека современите кинески слики со туш се плуралистичко продолжение на повеќе историски традиции.
Во Кина, Јапонија и, во помала мера, Кореја, сликарството со мастило формирало посебна стилска традиција со различен збир уметници кои работеле во неа отколку од оние во другите видови сликарство. Особено во Кина тоа било џентлменско занимање поврзано со поезија и калиграфија. Честопати го создавала класат на научници - службеници или литерати, идеално илустрирајќи ја сопствената поезија и создавајќи ги сликите како подароции за пријатели или покровители, наместо да сликаат за пари. Во пракса, талентираниот сликар честопати имал предност во искачувањето по бирократската скала. Во Кореја, сликарите биле помалку сегрегирани и повеќе спремни да сликаат во две техники, како што е мешање на области со боја со монохроматско мастило, на пример при сликање на лицата на фигурите.
Вертикалниот висечки свиток бил класичен формат. Форматот на долгиот хоризонтален рачен свиток имал тенденција да се поврзува со професионалното сликарство во боја, но се користел и за литератско сликарство. И во двата формати, сликите генерално се чувале во ролна и се изнесувале за сопственикот да ги восхитува, честопати со мала група пријатели. Кинеските колекционери сакале да ги печатат сликите обично со црвена подлога за мастило. Понекогаш додавале песни или благодарни забелешки. Некои стари и познати слики се многу изобличени поради ова, царот Ќанлонг бил посебен престапник.
Во пределното сликарство, прикажаните сцени се типично имагинарни или многу лабави адаптации на вистински погледи. Стилот на планински пејзажи е убедливо најчест, честопати потсетувајќи на одредени области традиционално познати по својата убавина, од кои уметникот можеби бил многу оддалечен.
Филозофија
Источноазиските списи за естетиката генерално се доследни во тврдењата дека целта на сликањето со мастило не е едноставно да се репродуцира изгледот на субјектот, туку да се долови неговиот дух. За да наслика коњ, уметникот што слика со туш мора подобро да го прикаже неговиот темперамент отколку неговите мускули и коски. За да наслика цвет, не е потребно совршено да се усогласат неговите ливчиња и бои, но важно е да се пренесе неговата живост и мирис. Споредено е со подоцнежното западно движење на импресионизмот. Исто така е особено поврзано со сектата Чан или Зен во будизмот, која нагласува „едноставност, спонтаност и самоизразување“, и таоизмот, кој нагласува „спонтаност и хармонија со природата“, особено кога се споредува со помалку духовно ориентираниот конфучијанизам.
Сликањето со мастило во Источна Азија долго време ги инспирира модерните уметници на Запад. Во својата класична книга „Композиција“, американскиот уметник и едукатор Артур Весли Дау (1857–1922) го напишал следново за сликањето со мастило: „Сликарот... ставил на хартија што е можно помалку линии и тонови, доволно за да се почувствува формата, текстурата и ефектот. Секој допир со четката мора да биде исполнет со значење, а бескорисните детали да бидат елиминирани. Составете ги сите добри страни на таков метод и ќе ги добиете квалитетите на највисоката уметност“. Фасцинацијата на Дау со сликањето со мастилоне само што го обликувало неговиот сопствен пристап кон уметноста, туку и помогнаало да се ослободат многу американски модернисти од ерата, вклучувајќи ја и неговата студентка Џорџија О'Киф, од она што тој го нарекувал пристап на „раскажување приказни“. Дау се стремел кон хармонични композиции преку три елементи: линија, сенка и боја. Тој се залагал за вежбање со четки и мастило од Источна Азија за да се развие естетска острина со линии и сенчење.
Техника, материјали и алатки Сликањето со мастило користи тоаталност и сенчење што се постигнуваат со менување на густината на мастилото, како со диференцијално местење на стапчето мастило во вода, така и со менување на оптоварувањето и притисокот на мастилото во еден потег со четката. Уметниците сликарство со мастило поминуваат години вежбајќи основни потези со четката за да го усовршат движењето на четката и протокот на мастило. Овие вештини се тесно поврзани со оние потребни за основно пишување со источноазиски знаци, а потоа и за калиграфија, која во суштина користи исто мастило и четки. Во раката на мајсторот еден единствен потег може да произведе значајни варијации во тоналитетот, од длабока црна до сребреносива боја. Така, во оригиналниот контекст, сенчењето значи повеќе од само аранжман на темно-светло. Тоа е основа за нијансата во тоналноста што се наоѓа во источноазиското сликарство со мастило и калиграфијата со четка и мастило.
Откако ќе се нацрта еден потег, тој не може да се промени или избрише. Како резултат на тоа, сликањето со туш и мастило е технички тешка уметничка форма која бара голема вештина, концентрација и години со обука.
Четирите богатства се сумирани во двојка од четири зборови: „" (Пинјин: ) „Четирите бисери на студијата: Четка, Мастило, Хартија, Камен за мастило“ од кинески научник-службеник или класа на литерати, кои се исто така неопходни алатки и материјали за источноазиското сликарство.
Четка Најраната недопрена четка за мастило е пронајдена во 1954 година во гробницата на граѓанин од династијата Чу од периодот на завојуваните држави (475–221 п.н.е.), која се наоѓа на археолошко ископување во близина на Чангша. Оваа примитивна верзија на четка за мастило што била пронајдена имала дрвено стебло и бамбусова цевка што го прицврстувала снопот коса на стеблото. Легендата погрешно го припишува пронајдокот на четката за мастило на подоцнежниот генерал Ќинг Менг Тјан. Сепак, на Шанг жадите, биле откриени траги од четка за пишување, за кои се претпоставува дека се темели на натписите од коските на пророштвото.
Четката за пишување влегла во нова фаза на развој за време на династијата Хан. Прво, се појавил декоративниот занает на гравирање и вметнување на држачот за пенкала. Второ, зачувани се и некои списи за производство на четка за пишување. На пример, првата монографија за изборот, производството и функцијата на четката за пишување ја напишал Каи Јонг за време на династијата Источен Хан. Се појавила и посебната форма на „пенкало во облик на фиба“. Службениците во династијата Хан често го остреле крајот на четката и ја забодувале во косата или шапката за поголема погодност. Верниците честопати ставаат пенкало на главите за да покажат почит.
За време на династиите Јуен и Минг, во Хуџоу се појавила група експерти за изработка на пенкала. Меѓу нив биле Ву Јунхуи, Фенг Јингке, Лу Венбао, Џанг Тианкси и други. Хуџоу е центар на кинеското производство на четки уште од династијата Ќинг. Во исто време, многу познати четки биле произведувани на други места, како што се четката Рујанг Лиу во покраината Хенан, четката Ли Дингхе во Шангај и Ву Јунхуи во покраината Џијангси.
Четките за сликање со туш се слични на четките што се користат за калиграфија и традиционално се прават од бамбус со влакна од коза, говеда, коњи, овци, зајаци, куни, јазовец, елен, дива свиња и волк . Влакната на четката се стеснети до фина точка, карактеристика што е витална за стилот на сликање со водено мастило.
Различните четки имаат различни својства. Мала четка од волчји влакна, која се стеснува кон фин врв, може да исцрта рамномерна и тенка линија со мастило (слично како перо). Голема четка од волна (една варијанта е позната како „голем облак“) може да задржи големо количество вода и мастило. Кога четката „голем облак“ ќе се спушти врз хартијата, таа испушта прелеан потег со мастило што опфаќа безброј нијанси, од сива до црна.
Мастило Сликањето со мастило обично се прави на хартија Сјуан (кинеска) или хартија васи (јапонска хартија), кои се многу апсорбирачки и не се големи. Свилата се користи и во некои форми на сликање со мастило. Многу видови хартија Сјуан и не се погодни за мазно сликање како што тоа го прави хартијата за акварел. Секој потег со четката е видлив, па за секое „сликање“ во смисла на сликање во западен стил е потребна делумно димензионирана хартија. Производителите на хартија денес ги разбираат барањата на уметниците за поразновидна хартија и работат на производство на видови хартија што се пофлексибилни. Доколку се користи традиционална хартија, идејата за „сликање со мастило“ се однесува на техника влажно на влажно, нанесување црно мастило на хартија каде што веќе е нанесено посветло мастило или со брзо манипулирање со водено разредено мастило откако ќе се нанесе на хартијата со помош на многу голема четка.
Кај сликите со испирање со мастило, како и во калиграфијата, уметниците обично ставаат мастило врз мастило за да добијат црно мастило, но достапни се и подготвени течни мастила ( на јапонски). Повеќето мастило-стапчиња се направени од саѓи од бор или масло во комбинација со туткал. Уметникот става неколку капки вода на мастило и го меша стапчето со кружни движења додека не се добие мазно, црно мастило со саканата концентрација. Подготвените течни мастила варираат во вискозитет, растворливост, концентрација итн., но генерално се посоодветни за вежбање кинеска калиграфија отколку за сликање. Самите мастилници понекогаш се богато украсени со пејзажи или цвеќиња во релјеф, а некои се обележани со злато.
Хартија од Сјуан Хартија од Сјуан првпат била развиена во Кина во првата деценија од 100 година од нашата ера. Пред овој изум, бамбусовите ткаенини и свилата се користеле како материјал за пишување. Неколку методи за производство на хартија се развиле низ вековите во Кина. Сепак, хартијата што се сметала за највредна била онаа од Џингсјан во покраината Анхуи. Хартијата Сјуан се одликувала со голема цврстина на затегнување, мазна површина, и чиста текстура, како и чист потег. Имала голема отпорност на гужвање, корозија, молец и мувла. Хартијата Сјуан имала посебен ефект на пенетрација на мастилото, кој не бил лесно достапен кај хартијата произведена во западните земји. Првпат се споменувал во древните кинески книги „Белешки за познати слики од минатото“ и „Новата книга на Танг“ . Првично се произведувала за време на династијата Танг во округот Џинг, кој бил под јурисдикција на префектурата Сјуан (Сјуанџоу), па оттука и името хартија Сјуан. За време на династијата Танг, хартијата често била мешавина од коноп (првото влакно што се користело за хартија во Кина) и влакна од дудинка.
Материјалите што се користат во хартијата Сјуан се тесно поврзани со географската средина на Џингксијан. Кората на (Pteroceltis tatarinowii), вообичаена сорта на брест, се користи како главен материјал за производство на оризова хартија во оваа област. Оризот и неколку други материјали подоцна биле додадени во рецептот за време на династиите Сонг и Јуан. Во тие династии, бамбусот и црницата почнале да се користат и за производство на хартија од типот Сјуан.