An filòsofìa, ël bin a l'é un concet sentral dl'ética e dla metafìsica ch'a rapresenta lòn ch'a l'é desideràbil, conform a la natura uman-a, o moralment giust. A l'é l'opòst dël mal e a forma la base dle discussion an sla moralità, an sla felicità, e an sla vita bon-a.
Tichëtte prinsipaj Ël bin a peul esse definì coma: La qualità ëd lòn ch'a l'é moralment giust o virtuos Lòn ch'a contribuiss a la realisassion ëd na vita compìa e contenta La fin o l'obietiv ëd l'assion uman-a La proprietà ëd lòn ch'a l'é degn d'esse desiderà
Sòrt ëd bin A-i son vàire sòrt ëd bin ant la tradission filosòfica: Për Platon Bin an chiel midem (l'Idea dël Bin): La fons ëd tute le còse bon-e, pì àuta che l'esse midem Bin ùtil: Lòn ch'a serv për oten-e n'àutr bin Bin piasèivol: Lòn ch'a dà piasì
Për Aristòtil Bin assolù: La felicità (eudaimonia), la fin ùltima ëd l'òm Bin relativ: Lòn ch'a l'é bon për na përson-a an particolar Bin moral: Le virtù
Për la filòsofìa medieval Bin real: Lòn ch'a realisa la natura 'd na còsa Bin aparent: Lòn ch'a smija bon ma a l'é nen ver
Për la filòsofìa modern-a Bin moral: Lòn ch'a l'é giust da fé Bin natural: Lòn ch'a contribuiss a la felicità Bin metafìsich: La përfession o la completëssa 'd na còsa
Teorìe dël bin Eudemonism Ël bin suprem a l'é la felicità o ël benesse (Aristòtil, jë Stòich).
Utilitarism Ël bin a l'é lòn ch'a massimisa la felicità o ël piasì për ël pì grand nùmer ëd përson-e (Bentham, Mill).
Deontologìa Ël bin a consist an fé lòn ch'a l'é giust për rispet dël dovèj, nen për le conseguense (Kant).
Etica dle virtù Ël bin a consist an vive na vita virtuosa, conform a la rason (Aristòtil, Tomà d'Aquin).
Idealism Ël bin a l'é n'ideja o un valor assolù che l'òm a deuv realisé (Platon, Hegel).
Ël problema dël bin Ij problema filosòfich prinsipaj an sël bin a son: La natura dël bin: Ël bin a l'é na proprietà real o na costrussion uman-a? La conossensa dël bin: Com a peulo le përson-e conòsse lòn ch'a l'é bon? La realisassion dël bin: Com a peulo le përson-e realisé 'l bin? Ël relativism dël bin: Ël bin a varia da coltura a coltura o a l'é universal?
Ël bin ant la metafìsica An vàire sistema filosòfich, ël bin a l'ha në statut metafìsich: Platon: L'Idea dël Bin a l'é pì àuta che l'esse midem, a l'é la sorgiss ëd tut lòn ch'a esist Aristòtil: Ël Bin a l'é la fin vers la qual tut a tend Tomà d'Aquin: Tut lòn ch'a esist a partéssipa dël Bin, che a l'é identificà con Dé Leibniz: Ël mond present a l'é 'l "mèj dij mond possìbij" përchè a realisa ël pì grand bin
Bin e valor La relassion antra bin e valor a l'é essensial: Ël bin a l'é 'l valor fondamental Ij valor a son le manifestassion particolar dël bin La serca dël bin a guida la creassion ëd valor
Amportansa ant la vita uman-a La nòsta ëd bin a l'é fondamental për: L'orientament moral dj'assion La serca dla felicità La costitussion dla società giusta La comprension dël sens ëd la vita
Vos corelà Mal Valor Ética Virtù Felicità Eudemonism Platon Aristòtil
Arferiment
Categorìa:Filosofìa Categorìa:Ética Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI