mały|360x360px|Sztandary Hata-jirushi, które Uesugi Mochifusa otrzymał od cesarza Go-Hanazono Hata-jirushi (jap. 旗印) – najbardziej powszechne sztandary bojowe używane na polu bitwy przez japońskich samurajów. Były to wąskie wstęgi zawieszone pionowo na poprzeczce, przymocowanej do drzewca na plecach wojownika. Hata-jirushi konstrukcją przypominały rzymskie vexillum, do drzewca noszonego na plecach przywiązana była pozioma poprzeczka, zamocowana na obu końcach za pomocą sznurów. Wzmianki o wykorzystaniu hata-jirushi w bitwach sięgają XII wieku, kiedy Takatsuna Sasaki miał używać sztandaru z modlitwą do boga wojny – Hachimana.
Hata-jirushi służyły w bitwie do identyfikacji wojsk. Początkowo do rozróżniania walczących stron posługiwano się sztandarami różnych kolorów, później zaczęto umieszczać na nich symbole klanów samurajskich – mon. W przeciwieństwie do wielkich sztandarów, uma-jirushi, które w bitwie towarzyszyły daimyō, hata-jirushi były bardziej poręczne i mogły być noszone przez jednego człowieka. Wojownicy, którzy nosili hata-jirushi nazywali się hata sashi. Istniały dwa sposoby noszenia sztandaru, drzewce osadzano w wykonanej ze skóry tubie przytroczonej do pasa. Wymagało to jednak trzymania trzonka oburącz, co uniemożliwiało korzystanie z broni. Drugim sposobem było mocowanie sztandaru na specjalnym stelażu na plecach chorążego, dzięki czemu miał on obie ręce wolne i mógł brać udział w walce. Odnotowano również przypadki, gdy w trakcie walki hata sashi używali sztandaru jako substytutu broni
W okresie Sengoku hata-jirushi zostały zastąpione przez podobne nobori, które dzięki zamocowaniu na stelażu w kształcie odwróconej litery „L” były bardziej stabilne i lepiej widoczne.
Przypisy
Kategoria:Japoński sprzęt wojskowy Kategoria:Samuraj Kategoria:Sztandary