Wacław Żmudzki (ur. 14 sierpnia 1872 w Biłgoraju, zm. 1925 we Lwowie) – polski powieściopisarz, dyrektor banku, działacz społeczny i współorganizator obrony Lwowa w 1918 roku.
Życiorys Urozdził się 14 sierpnia 1872 w Biłgoraju. Jego matką była Marianna z domu Lekan.
Swój pierwszy etap edukacji Żmudzki zaczynał w gimnazjum w Białej Siedleckiej, a później studiował w Szkole Głównej w Warszawie na studiach prawniczych.
Młody Żmudzki brał udział w manifestacji, wraz z innymi „Kilińczykami”, przeciw zaborcy pod pomnikiem Kilińskiego w setną rocznicę insurekcji kościuszkowskiej zorganizowanej przez Ligę Narodową. Skutkiem tego była zsyłka w głąb Rosji, prwadopodonie od 1893 do 1895 r. w miejscowości Biełogrod.
W Dorpacie kontynuował studia prawnicze. Mimo powodzenia w nauce, Żmudzki wdał się konflikt z profesorem rosyjskiego prawa państwowego, podczas których spoliczkował Rosjanina. Musiał opuścić uczelnię i wrócić w rodzinne strony, skąd przedostał się do Galicji.
We Lwowie, nie mając żadnych dokumentów ani też środków do życia zatrzymał się u przyjaciela z czasów studenckich, Zdzisława Dębickiego. Dzięki wrodzonej poradności i fizycznej postaci zaimponował właścicielce kąpieliska, dzięki czemu po kilku dniach pobytu otrzymał pracę jako instruktor pływania.
Dzięki pomocy kolegów i wsparciu ówczesnego autorytetu – Bronisława Szwarce, został urzędnikiem w Banku Zaliczkowym przy Wałach Hetmańskich. We Lwowie ukończył studia prawnicze i pozostał w tym mieście do końca życia. Związek małżeński zawarł z poznaną na zsyłce, Marią Parniewską, która była jedną z pierwszych studentek lwowskiego uniwersytetu. Wspólnie mieli dwójkę synów: Władysława i Wacława.
Jego syn - Wacław Jako szesnastoletni młodzieniec, uczeń gimnazjum, poległ z bronią w ręku, w pierwszych dniach ukraińskiego ataku na Lwów w listopadzie 1918 r. Był jednym z „lwowskich orląt” – bohaterskiej młodzieży broniącej swego miasta. Śmierć ukochanego syna była osobistą tragedią pisarza, tak gorąco wpajającego swemu dziecku miłość do ojczyzny. Kolejna tragedia to śmierć starszego syna Władysława – zginał również w obronie Lwowa w 1920 r.
Już w odrodzonej Rzeczpospolitej, Żmudzki był cenionym dyrektorem Banku Zaliczkowego we Lwowie, gdy dotknął pisarza kolejny dramat. Bezpodstawnie posądzono go o nieprawidłowość w działaniu banku. Doznał upokorzenia podejrzeniem, śledztwem, aresztem i mimo uwolnienia od zarzutów, załamał się psychicznie. Wybrał samotność. Spotkać go we Lwowie, można było tylko w drodze na cmentarz, kiedy codziennie odwiedzał groby synów. Jego życie kończyło się. Spoczął na cmentarzu łyczakowskim. Według tabliczki na grobie, zmarł w 1925 roku.
Jego najbardziej znane dzieła to m.in. „Bór” (został on zrecenzowany w Przeglądzie Wszechpolskim przez jego przyjaciela - Zdzisława Dębickiego) , „Niedola” i „Trędowaty. Z pamiętnika psychopaty”.
Dzieła
Losy Jacka Kozika (1897) Bór (1899) Niedola (1900) Trędowaty, Z pamiętnika psychopaty (1903) Księga bytu (1904) Posiew krwi (1906)
Przypisy
Kategoria:Ludzie urodzeni w Biłgoraju Kategoria:Ludzie związani ze Lwowem Kategoria:Pisarze Młodej Polski Kategoria:Pisarze związani ze Lwowem Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Zmarli w 1925 Kategoria:Urodzeni w 1872 Kategoria:Polscy pisarze XIX wieku Kategoria:Polscy pisarze XX wieku