Palazzo Modello w Trieście – eklektyczny pałac położony przy Piazza Unità d’Italia w Trieście. Został wzniesiony w latach 1871–1872 według projektu triesteńskiego architekta Giuseppe Bruniego podczas przebudowy głównego placu miasta. Budynek miał stanowić wzorzec architektoniczny dla projektowanych wówczas gmachów otaczających plac, od czego pochodzi jego nazwa.
Pałac znajduje się pomiędzy ratuszem a Palazzo Stratti. Jego elewacje wychodzą na Piazza Unità d’Italia, Via del Teatro oraz Capo di Piazza Gianni Bartoli, natomiast czwarty bok przylega do Palazzo Stratti. Na parterze znajdują się lokale usługowe, a wejście na wyższe kondygnacje umieszczono od strony Via del Teatro.
Historia W miejscu obecnego pałacu znajdowały się wcześniej obiekty sakralne związane z dawnym Piazza San Pietro. Pierwszym z nich był średniowieczny kościół św. Piotra, od którego pochodziła pierwotna nazwa placu. W XVII wieku w jego sąsiedztwie wzniesiono kościół św. Rocha, związany z kultem świętego wzywanego podczas epidemii. Budowle rozebrano w XIX wieku podczas porządkowania i powiększania placu.
Na zwolnionej działce gmina Triest zleciła Giuseppe Bruniemu zaprojektowanie reprezentacyjnego budynku. Pałac powstał jako jeden z pierwszych elementów nowego układu architektonicznego Piazza Grande, przekształcanego w drugiej połowie XIX wieku w jednolity plac otwarty ku morzu. Rozwiązania zastosowane przez Bruniego stały się punktem odniesienia dla późniejszych budynków, w tym ratusza oraz dawnego Hotelu Garni, obecnego Grand Hotel Duchi d’Aosta.
Po ukończeniu budynku urządzono w nim Hotel Delorme, prowadzony przez francuskiego hotelarza Antonia Delorme’a. Hotel działał od 1872 do 1912 roku i był znany jako stosunkowo przystępny cenowo lokal, mimo reprezentacyjnego położenia i wystroju wnętrz. Parter zajmowały lokale handlowe i usługowe.
Po zamknięciu hotelu wyższe kondygnacje przeznaczono na biura gminy Triest, natomiast na parterze nadal funkcjonowały lokale użytkowe. Po pożarze i późniejszych pracach remontowych budynek przeszedł na własność przedsiębiorstwa komunalnego AcegasAps, obecnie działającego jako AcegasApsAmga, które urządziło w nim swoją siedzibę dyrekcyjną.
Architektura Palazzo Modello reprezentuje architekturę eklektyczną, łączącą elementy inspirowane klasycyzmem, renesansem i barokiem. Budynek składa się z parteru oraz czterech wyższych kondygnacji. Konstrukcję tworzą nośne mury z piaskowca, drewniane stropy wzmacniane metalowymi belkami oraz dach o drewnianej więźbie, pokryty czerwoną dachówką ceramiczną.
Trzy widoczne elewacje otrzymały zbliżoną dekorację, dzięki czemu budynek jest postrzegany jako jednolita kompozycja. Parter wyróżnia pasowe boniowanie oraz arkadowe otwory lokali usługowych. Na wyższych kondygnacjach zastosowano pilastry, profilowane obramienia okien, balkony wsparte na wolutowych konsolach oraz kamienne i metalowe balustrady.
Środkowe kondygnacje połączono żłobkowanymi pilastrami zwieńczonymi kapitelami korynckimi. Na najwyższej kondygnacji pilastry zastępują rzeźbione atlanty, oddzielające poszczególne osie okienne. Elewacje wieńczy wysunięty gzyms z dekoracją roślinną.
Kompozycja fasad Palazzo Modello została częściowo powtórzona w zaprojektowanym przez Bruniego ratuszu. Dzięki temu oba budynki, wraz z przebudowaną fasadą Palazzo Stratti, tworzą stosunkowo jednolitą wschodnią pierzeję Piazza Unità d’Italia.
Przypisy
Kategoria:Pałace w Trieście Kategoria:Zabytki Triestu Kategoria:Architektura eklektyczna we Włoszech Kategoria:Budynki oddane do użytku w 1872