Akademia Sztuk Pięknych w Wenecji (wł. Accademia di Belle Arti di Venezia) – publiczna włoska uczelnia artystyczna z siedzibą w Wenecji, utworzona w 1750 roku przez władze Republiki Weneckiej. Należy do najstarszych działających akademii sztuk pięknych we Włoszech. Prowadzi kształcenie w zakresie m.in. malarstwa, rzeźby, grafiki artystycznej, dekoracji, scenografii, nowych technologii sztuki oraz edukacji i komunikacji artystycznej.

Od 2004 roku główna siedziba akademii mieści się w dawnym Ospedale degli Incurabili przy Fondamenta delle Zattere w dzielnicy Dorsoduro. Uczelnia korzysta także z obiektów na wyspie Giudecca, dawnego kościoła Santa Marta, przestrzeni w Forte Marghera oraz dawnego magazynu przemysłowego Deposito Herion.

Historia Akademię utworzono 24 września 1750 roku, kiedy Senat Republiki Weneckiej przyznał reformatorom Uniwersytetu Padewskiego pomieszczenie w budynku miejskiego urzędu zbożowego. Miała ona zapewniać młodym artystom systematyczne kształcenie pod kierunkiem uznanych mistrzów. Pierwsze zajęcia obejmowały rysunek postaci, portret, pejzaż i rzeźbę.

Statut instytucji zatwierdzono w 1756 roku. Kolegium akademickie składało się z 36 profesorów, spośród których corocznie wybierano nauczycieli prowadzących główne zajęcia. Pierwszym prezydentem akademii został Giovanni Battista Tiepolo, natomiast z organizacją pierwszych lat działalności związany był również malarz Giovanni Battista Piazzetta.

Pierwszą siedzibą był Fonteghetto della Farina, budynek magazynu i targu mącznego położony nad Canal Grande w pobliżu placu św. Marka. Warunki lokalowe były ograniczone, ponieważ pomieszczenia dydaktyczne znajdowały się ponad czynnym targiem i magazynem.

W 1768 roku wprowadzono nauczanie perspektywy i architektury. Akademia podejmowała również działania związane z ochroną i konserwacją dzieł sztuki. Od 1777 roku pracami konserwatorskimi kierował Pietro Edwards, a w 1819 roku utworzono formalną szkołę restauracji malarstwa.

Po upadku Republiki Weneckiej i przemianach politycznych epoki napoleońskiej instytucję zreorganizowano w 1807 roku jako Accademia Reale di Belle Arti, czyli Królewską Akademię Sztuk Pięknych. Uczelnię przeniesiono wówczas do poklasztornego kompleksu Santa Maria della Carità, obejmującego dawny kościół, klasztor i siedzibę bractwa Scuola Grande della Carità.

Do akademii przyłączono kolekcję dzieł dawnych mistrzów, tworzoną z prac dydaktycznych, darowizn, zapisów i dzieł przejmowanych z likwidowanych instytucji kościelnych. Zbiór ten dał początek muzeum Gallerie dell’Accademia, którego kolekcja obejmuje przede wszystkim malarstwo weneckie od XIV do XVIII wieku.

W 1879 roku rozdzielono administracyjnie działalność dydaktyczną akademii od działalności muzealnej galerii. Obie instytucje nadal zajmowały jednak wspólny kompleks Santa Maria della Carità. Taki stan utrzymywał się do początku XXI wieku, kiedy wzrost liczby studentów i potrzeb lokalowych obu instytucji doprowadził do przeniesienia uczelni.

W wyniku reformy włoskiego szkolnictwa artystycznego z 1999 roku akademia została włączona do systemu wyższego kształcenia artystycznego, muzycznego i tanecznego. Uzyskała prawo prowadzenia studiów pierwszego i drugiego stopnia oraz nadawania dyplomów równoważnych odpowiednio stopniom licencjackim i magisterskim.

W 2004 roku główną siedzibę uczelni przeniesiono do odrestaurowanego dawnego Ospedale degli Incurabili. Pozwoliło to Gallerie dell’Accademia przejąć większą część kompleksu Santa Maria della Carità na cele muzealne, a akademii zapewniło pomieszczenia o łącznej powierzchni około 8000 m².

Siedziba Dawny Ospedale degli Incurabili powstał w drugiej połowie XVI wieku jako zakład opiekuńczy przeznaczony pierwotnie dla osób cierpiących na choroby uznawane wówczas za nieuleczalne, w szczególności kiłę. Założenie budynku przypisuje się Jacopowi Sansovinowi i prawdopodobnie Antoniowi Zentaniemu, natomiast realizację w latach 1572–1591 prowadził Antonio da Ponte.

Kompleks składa się z czterech długich skrzydeł otaczających wewnętrzny dziedziniec z kolumnadą. Pierwotnie pośrodku znajdował się kościół, który później rozebrano. W kolejnych okresach budynek pełnił funkcje szpitala, sierocińca, obiektu wojskowego i sądu dla nieletnich.

Po restauracji obiekt wyposażono w pracownie, atelier, sale wykładowe, laboratoria techniczne i audiowizualne oraz wielofunkcyjną aulę. W budynku mieszczą się również administracja uczelni, biblioteka i historyczny zasób archiwalny akademii.

Organizacja i kształcenie Kształcenie prowadzone jest w ramach Departamentu Sztuk Wizualnych, Departamentu Projektowania i Sztuk Stosowanych oraz Departamentu Komunikacji i Edukacji Artystycznej. W strukturze uczelni funkcjonują szkoły malarstwa, rzeźby, dekoracji, grafiki artystycznej, scenografii, nowych technologii sztuki oraz edukacji i komunikacji artystycznej.

Akademia prowadzi trzyletnie studia pierwszego stopnia oraz dwuletnie studia drugiego stopnia. Ich ukończenie prowadzi do uzyskania dyplomów akademickich pierwszego lub drugiego poziomu, odpowiadających w ramach włoskiego systemu szkolnictwa wyższego studiom licencjackim i magisterskim.

Programy obejmują tradycyjne dyscypliny artystyczne, takie jak malarstwo, rzeźba, grafika i dekoracja, a także scenografię, projektowanie przestrzeni teatralnej, kostium, ilustrację, sztuki multimedialne i nowe technologie. Uczelnia prowadzi ponadto studia podyplomowe, kursy mistrzowskie oraz działalność badawczą i artystyczną.

Zbiory i działalność kulturalna Akademia posiada bibliotekę oraz historyczne archiwum dokumentujące działalność instytucji, jej profesorów i studentów. Zbiory obejmują materiały dydaktyczne, projekty, rysunki, fotografie, dokumentację administracyjną i publikacje dotyczące sztuki oraz historii akademii.

Uczelnia organizuje wystawy, warsztaty, konferencje, otwarte pracownie i projekty realizowane we współpracy z instytucjami kulturalnymi Wenecji. Korzysta również z przestrzeni wystawienniczej w Magazzino del Sale nr 3, położonej w sąsiedztwie Fondamenta delle Zattere.

Historia akademii pozostaje związana z Gallerie dell’Accademia, które powstały z jej dawnej kolekcji dydaktycznej i muzealnej. Pomimo rozdzielenia administracyjnego obie instytucje zachowują wspólne dziedzictwo historyczne i nazwę odnoszącą się do pierwotnej akademii.

Wybrani wykładowcy i absolwenci Z akademią jako wykładowcy, dyrektorzy lub studenci związani byli m.in. Giovanni Battista Piazzetta, Giovanni Battista Tiepolo, Gaspare Diziani, Giovanni Maria Morlaiter, Giannantonio Selva, Antonio Canova, Francesco Hayez, Giacomo Favretto, Luigi Nono, Guglielmo Ciardi, Ettore Tito, Carlo Scarpa, Arturo Martini, Emilio Vedova i Giuseppe Santomaso.

Do osób kształcących się w akademii należeli również m.in. Matteo Pertsch, Amedeo Modigliani, Umberto Boccioni oraz triesteński architekt Giuseppe Bruni.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Uczelnie artystyczne we Włoszech Kategoria:Kultura w Wenecji