Прэ́мія імя́ Льва́ Сапе́гі — штогадовая польская навуковая ўзнагарода, якая прысуджаецца грамадзянам Беларусі за выдатны ўнёсак у фарміраванне і развіццё грамадзянскай супольнасці, а таксама ў пабудову незалежнай, дэмакратычнай Беларусі, арыентаванай на Еўропу.
Гісторыя і ўмовы Заснаванне прэміі ў 2006 годзе ініцыявалі Студыюм Усходняй Еўропы Варшаўскага ўніверсітэта і Калегіум Усходняй Еўропы ва Уроцлаве. Фінансаванне і падтрымку ўзнагароды забяспечвае група з пяці прэстыжных польскіх вышэйшых навучальных устаноў: Варшаўскі, Ягелонскі (у Кракаве) і Уроцлаўскі ўніверсітэты, а таксама ўніверсітэт імя Адама Міцкевіча ў Познані і Беластоцкі ўніверсітэт. Ганаровы патранат над прэміяй гістарычна ажыццяўляюць прэзідэнты Польшчы, у тым ліку Лех Качыньскі (у 2006—2010 гадах) і Браніслаў Камароўскі (у 2011—2012 гадах). Уручэнне ўзнагароды традыцыйна адбываецца 4 красавіка, у дзень нараджэння дзяржаўнага і ваеннага дзеяча Вялікага Княства Літоўскага Льва Сапегі.
Прэмія дае магчымасць беларускім навукоўцам і дзеячам на працягу аднаго акадэмічнага года праводзіць навуковыя даследаванні ў дзяржаўных архівах і бібліятэках Польшчы. Згодна з правіламі і даўняй акадэмічнай традыцыяй, лаўрэат паслядоўна наведвае ўсе пяць універсітэтаў-фундатараў, дзе праводзіць уласныя лекцыі для мясцовых студэнтаў па тэматыцы, звязанай з Беларуссю. Такі фармат з'яўляецца своеасаблівай інвестыцыяй польскіх акадэмічных колаў у беларускія эліты і маладых даследчыкаў. Ініцыятары прэміі падкрэсліваюць важнасць улічваць найлепшыя гістарычныя традыцыі Рэчы Паспалітай і спрыяць развіццю грамадзянскай супольнасці ў Цэнтральнай і Усходняй Еўропе.
Дыплом, які ўручаецца пераможцам, друкуецца метадам ручнога адбітка ў традыцыях першадрукара Францыска Скарыны. На ім змешчаны словы самога Льва Сапегі: «Для сумленнага чалавека няма нічога даражэйшага за свабоду, а няволяй ён грэбуе — настолькі, што не толькі маёмасцю, але і жыццём ад яе адкупляецца». Лаўрэаты Год Лаўрэат Прафесія і дзейнасць 2006 Валянцін Голубеў Гісторык і палітык. 2007 Язэп Янушкевіч Літаратуразнаўца, даследчык літаратуры XIX стагоддзя, пісьменнік і перакладчык. 2008 Сяргей Токць Гісторык, даследчык гісторыі беларускай вёскі. 2009 Аляксандр Жлутка Гісторык літаратуры, класічны філолаг, перакладчык. 2010 Уладзімір Ляхоўскі Гісторык, даследчык Першай сусветнай вайны і нацыянальных рухаў. 2011 Андрэй Ляховіч Палітолаг і аналітык. 2012 Алесь Лагвінец Палітолаг. 2013 Пётр Рудкоўскі Філосаф і тэолаг. 2014 Іна Соркіна Гісторык, выкладчыца, даследчыца малых гарадоў і мястэчак Беларусі. 2015 Аляксандр Смалянчук Гісторык. 2016 Алесь Бяляцкі Праваабаронца, палітычны зняволены і кіраўнік цэнтра «Вясна» (рашэнне аб узнагароджанні прынята ў 2012 годзе, аднак з-за турэмнага зняволення атрымаць прэмію і працаваць у Польшчы ён змог пазней). 2017 Артур Клінаў Мастак і літаратар. 2018 Аляксандр Фядута Літаратуразнаўца, даследчык гісторыі і літаратуры XIX стагоддзя. 2025 Андрэй Скурко Журналіст, філолаг, перакладчык, аўтар вершаў для дзяцей і былы палітычны зняволены.
Крыніцы
Катэгорыя:Міжнародныя прэміі Катэгорыя:Навуковыя прэміі Катэгорыя:Узнагароды Польшчы Катэгорыя:З’явіліся ў 2006 годзе Катэгорыя:2006 год у Польшчы