Ю́заф Абрэ́мбскі (у афіцыйных дакументах часта сустракаецца напісанне Obrębski; , ; , Новы Скаржын каля Замбрава — , Майшагола) — польскі і літоўскі каталіцкі святар, прэлат, які ўсю сваю кар'еру прысвяціў душпастырскай працы на Віленшчыне. У грамадстве ён неафіцыйна ўспрымаўся як патрыярх польскамоўнага насельніцтва Віленскага краю.

Біяграфія Нарадзіўся ў сям'і Юстына Вінцэнта і Ганны (з роду Калачкоўскіх) на землях Ломжыншчыны. У 1926 годзе, пасля заканчэння гімназіі ў горадзе Востраў Мазавецка, пераехаў у Вільню, дзе паступіў у Віленскую духоўную семінарыю. Праз год працягнуў навучанне на тэалагічным факультэце Універсітэта Стэфана Баторыя, які паспяхова скончыў у 1932 годзе. 12 чэрвеня таго ж года прыняў святарскае пасвячэнне і быў накіраваны на працу ў якасці вікарыя ў мястэчка Тургелі (цяпер Салечніцкі раён Літвы).

Служэнне ў Тургелях працягвалася да 1950 года. У гэты перыяд Юзаф Абрэмбскі не толькі апекаваўся духоўным жыццём парафіян, але і дапамагаў пажылым святарам, якія хаваліся ад бальшавікоў. Дзякуючы яго намаганням многія мясцовыя жыхары былі выратаваны ад высылкі. Падчас нямецкай акупацыі святар выратаваў некалькі вёсак ад поўнага знішчэння і таемна забяспечваў ваеннапалонных ежай. Гестапа доўгі час збірала інфармацыю пра яго супрацоўніцтва з Арміяй Краёвай і антынацысцкую дзейнасць. Калі карнікі прыехалі, каб вывезці святара на расстрэл у Панары, усе жыхары Тургеляў выйшлі яго абараняць. Мясцовыя партызаны з Арміі Краёвай былі гатовыя сілай вызваліць Юзафа Абрэмбскага, але ён забараніў ім гэта рабіць, баючыся, што мястэчка паўторыць трагічны лёс спаленай вёскі Пірчупяй. Усяго гестапаўцы прыязджалі па яго два разы, але абодва разы святара ратаваў нямецкі афіцэр Эйберг, які, рызыкуючы ўласным жыццём, пераконваў камандаванне адпусціць ксяндза пад сваю паруку.

У пасляваенныя гады Юзаф Абрэмбскі дапамагаў святарам, якія вярталіся з сібірскіх лагераў. У 1950 годзе ён быў прызначаны пробашчам парафіі Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Майшаголе. Там ён стаў віцэ-дэканам, а з 1981 года атрымаў тытул мансіньёра. Нягледзячы на забароны савецкіх улад, ён вёў актыўную душпастырскую працу: таемна вучыў дзяцей катэхізісу, адпускаў сакраменты, ездзіў па калядзе, наведваў хворых. З-за сваёй дзейнасці ён неаднаразова выклікаўся на допыты супрацоўнікамі савецкіх органаў бяспекі. Да самай смерці ён заставаўся святаром-эмерытам парафіі ў Майшаголе.

Грамадская дзейнасць і памяць У 1996 годзе Юзаф Абрэмбскі выдаў кнігу ўспамінаў пад назвай «Жыццё як сонца» (). У чэрвені 2008 года ён стаў першым чалавекам у Літве, які атрымаў Карту паляка; дакумент 102-гадоваму прэлату ўручыў асабіста пасол Польшчы ў Літве Януш Скалімоўскі.

Юзаф Абрэмбскі карыстаўся вялікім аўтарытэтам у грамадстве. Падчас сустрэчы з прэзідэнтам Польшчы Браніславам Камароўскім ён прасіў захаваць як мага лепшыя польска-літоўскія адносіны. Аб Віленшчыне мансіньёр казаў: «Літва ідзе сваім шляхам, а Віленшчына мае сваю сцежку. Сёння Вільня належыць Літве, але Вільня і Віленскі край вельмі адрозніваюцца ад астатняй Літвы. Хоць многае польскае знішчана, але польская культура, польская самасвядомасць, пачуццё нацыянальнай годнасці яшчэ існуюць».

19 снежня 2001 года за заслугі перад Літвой і Віленскім раёнам мясцовае самакіраванне надала яму званне Ганаровага грамадзяніна Віленскага раёна. 19 сакавіка 2007 года сярэдняй школе ў Майшаголе было ўрачыста прысвоена імя ксяндза Юзафа Абрэмбскага. Да 100-годдзя з дня нараджэння святара ў 2006 годзе была выдадзена святочная кніга-альбом з уступным словам тагачаснага прэзідэнта Літвы Валдаса Адамкуса.

Узнагароды Камандорскі крыж ордэна Адраджэння Польшчы (1994) Вялікі крыж ордэна За заслугі перад Рэспублікай Польшча (2011) Камандорскі крыж з зоркай ордэна За заслугі перад Рэспублікай Польшча (2001) Ганаровы знак «За заслугі перад польскай культурай» Ганаровая ўзнагарода «Сведка гісторыі» (пасмяротна, 2013)

Крыніцы

Літаратура (PAP): Autorytet na Wileńszczyźnie. Karta Polaka dla 102-letniego prałata Obrembskiego, „Dziennik Polski” z 13 czerwca 2008, s. 13. Katarzyna Zuchowicz, Ksiądz, który był dla Polaków święty, „Rzeczpospolita” z 9 czerwca 2011, s. A 12. Dariusz Matelski, Ksiądz prałat Józef Obremski (1906–2011), „Przegląd Polsko-Polonijny”, 2011, nr 2, s. 340-349, il.

Катэгорыя:Нарадзіліся 19 сакавіка Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1906 годзе Катэгорыя:Прэлаты Катэгорыя:Памерлі 7 чэрвеня Катэгорыя:Памерлі ў 2011 годзе Катэгорыя:Каталіцкія святары Літвы Катэгорыя:Выпускнікі Віленскай духоўнай семінарыі Катэгорыя:Выпускнікі Універсітэта Стэфана Баторыя