Казімі́р Мяжэ́цкі (нар. канец XIX — пачатак XX стагоддзя — пасля 1939) — грамадскі і культурны дзеяч беларускай дыяспары ў міжваеннай Латвіі, адзін з лідараў мясцовага беларускага моладзевага і студэнцкага руху.
Біяграфія Вайсковая служба і адукацыя З'яўляўся ветэранам збройных сіл і ўдзельнікам вайны за незалежнасць Латвіі. Дзякуючы сваім асаблівым вайсковым заслугам перад латвійскай дзяржавай, у 1925 годзе Казімір Мяжэцкі змог паступіць на сельскагаспадарчы факультэт Латвійскага ўніверсітэта ў Рызе без абавязковай здачы іспыту па латышскай мове. Падчас вучобы атрымліваў фінансавую дапамогу са стыпендыяльнага фонду Беларускага аддзела пры Міністэрстве асветы Латвіі, які пазней мусіў паступова выплачваць (напрыклад, у 1933 годзе памер яго штомесячнай выплаты складаў 5 латаў).
Грамадская і студэнцкая дзейнасць Казімір Мяжэцкі актыўна ўдзельнічаў у беларускім нацыянальна-культурным жыцці Латвіі. 31 сакавіка 1927 года на ўстаноўчым сходзе Таварыства беларускага тэатра ў Латвіі (ТБТЛ) ён быў абраны ў склад першай управы і ў розныя гады з'яўляўся яе сябрам.
Ён стаяў ля вытокаў арганізаванага беларускага моладзевага руху. 25 красавіка 1928 года стаў адным з заснавальнікаў і сябрам першай управы Таварыства беларускай моладзі ў Латвіі (ТБМЛ), якое ўзначаліў Пятро Журкоўскі. Мяжэцкі праводзіў актыўную асветніцкую працу, у тым ліку выязджаў з публічнымі лекцыямі ў латгальскую правінцыю. Увесну 1933 года ён быў абраны старшынёй цэнтральнай управы ТБМЛ і заставаўся на гэтай пасадзе аж да ліквідацыі арганізацыі.
У 1932 годзе Мяжэцкі прыняў удзел у стварэнні Беларускага навукова-краязнаўчага таварыства ў Латвіі (БНКТЛ), прысутнічаў на пасяджэнні ініцыятыўнай групы 15 красавіка.
У 1933 годзе разам з Пятром Журкоўскім і Раманам Віткоўскім ён увайшоў у склад ініцыятыўнай групы па стварэнні асобнай беларускай студэнцкай карпарацыі ў Латвійскім універсітэце пад назвай «Alboruthenica». Нягледзячы на распрацаваны статут, улады ўніверсітэта адмовілі ў рэгістрацыі арганізацыі ў 1934/1935 навучальным годзе.
Пераслед і арышт Пасля дзяржаўнага перавароту 15 мая 1934 года новы аўтарытарны рэжым Карліса Улманіса пачаў падаўленне дзейнасці нацыянальных меншасцей. Латвійская палітычная паліцыя пачала пераслед Таварыства беларускай моладзі ў Латвіі, якое ўзначальваў Мяжэцкі. Паліцыя абвінавачвала кіраўніцтва арганізацыі ў цесным супрацоўніцтве з «нелегальнай беларускай арганізацыяй» Кастуся Езавітава. На пачатку 1935 года Казіміру Мяжэцкаму паставілі ў віну распаўсюджванне нелегальнай беларускай літаратуры, а ўлетку таго ж года яму інкрымінавалі правядзенне прабеларускай агітацыі сярод насельніцтва Латгаліі. У выніку гэтых абвінавачванняў Мяжэцкі быў арыштаваны палітычнай паліцыяй і правёў за кратамі больш за паўгода; быў вызвалены толькі ў лютым 1936 года. З-за ціску ўлад 17 верасня 1935 года ТБМЛ атрымала афіцыйны загад аб самаліквідацыі.
Аднаўленне дзейнасці Нягледзячы на пераслед, Казімір Мяжэцкі не спыніў грамадскай дзейнасці. Калі ў пачатку 1939 года Таварыства беларускіх настаўнікаў у Латвіі было ператворана ў легальнае Таварыства беларусаў у Латвіі (ТБЛ), ён увайшоў у яго кіраўніцтва. На агульным сходзе 9 лютага 1939 года Мяжэцкі быў абраны скарбнікам новай арганізацыі пад кіраўніцтвам Мікалая Дзямідава. Пасля сыходу Дзямідава, на першым агульным сходзе ТБЛ 29 кастрычніка 1939 года, Мяжэцкі быў абраны сакратаром арганізацыі ў новай управе, якую ўзначаліў Пётра Мірановіч.
Далейшы лёс Казіміра Мяжэцкага пасля ўваходу савецкіх войскаў у Латвію ў 1940 годзе невядомы.
Крыніцы
Літаратура
Катэгорыя:Беларусы ў Латвіі Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Латвіі Катэгорыя:Выпускнікі Латвійскага ўніверсітэта Катэгорыя:Удзельнікі вайны за незалежнасць Латвіі