Акта́ў Жазэ́ф Крэмазі́ (, пры хрышчэнні ; 16 красавіка 1827, Квебек — 16 студзеня 1879, Гаўр) — канадскі франкамоўны паэт, пісьменнік і кнігар, адзін з пачынальнікаў канадскай паэзіі на французскай мове.
Біяграфія Крэмазі нарадзіўся ў Квебеку ў сям’і Жака Крэмазі і Мары-Ан Мівіль. Вучыўся ў Квебекскай семінарыі, дзе зацікавіўся літаратурай і французскім рамантызмам. Пасля вучобы працаваў у кнігарні разам з братам Жазэфам. Кнігарня «J. et O. Crémazie» стала адным з цэнтраў франкамоўнага інтэлектуальнага жыцця Квебека; вакол яе гуртаваліся ўдзельнікі літаратурнага руху, з якога пазней вырасла квебекская літаратурная школа.
У 1850-я гады Крэмазі стаў вядомы як аўтар патрыятычных вершаў. Асаблівую славу яму прынёс верш «Le Drapeau de Carillon» («Сцяг Карыльёна»), пасля якога сучаснікі пачалі ўспрымаць яго як аднаго з галоўных паэтаў франкамоўнай Канады. З 1861 года ён выдаваў літаратурны часопіс «Les Soirées Canadiennes» («Канадскія вечары»).
Пасля фінансавага краху кнігарні Крэмазі ў 1862 годзе пакінуў Квебек і выехаў у Францыю, дзе жыў пад імем Жуль Фантэн. У эміграцыі ён жыў у Парыжы, Бардо і Гаўры. У час франка-прускай вайны і аблогі Парыжа ён вёў дзённік, пазней апублікаваны як «Journal du siège de Paris» («Дзённік аблогі Парыжа»). Памёр у Гаўры ў 1879 годзе.
Творчасць
Паэзія Крэмазі закранае тэмы гістарычнай памяці, патрыятызму, выгнання і страты радзімы. На яго творчасць паўплывалі французскія рамантыкі, у тым ліку Віктор Гюго і П’ер-Жан дэ Беранжэ.
Сярод найбольш вядомых твораў Крэмазі — «Le Drapeau de Carillon», «Le Vieux soldat canadien» («Стары канадскі салдат») і няскончаная паэма «Promenade de trois morts» («Прагулка трох мерцвякоў»). У Францыі ён амаль не пісаў вершаў, але яго лісты і «Дзённік аблогі Парыжа» лічацца важнай часткай празаічнай спадчыны.
У 1937 годзе ўрад Канады прызнаў Актава Крэмазі асобай нацыянальнай гістарычнай значнасці.
Зноскі
Літаратура
Robidoux, Réjean. CRÉMAZIE, OCTAVE (baptized Claude-Joseph-Olivier) // Dictionary of Canadian Biography. — University of Toronto/Université Laval.
Спасылкі
Crémazie, Octave National Historic Person — Parks Canada. Актаў Крэмазі на Вікісховішчы.