«Іктынеа II» (, што перакладаецца як «Рыба-каранбель II») — наватарская падводная лодка, сканструяваная і пабудаваная ў сярэдзіне XIX стагоддзя ў Барселоне каталонскім вынаходнікам Нарсісам Мантурыёлем. Гэтае судна ўвайшло ў гісторыю тэхнікі як першая ў свеце субмарына, якая паспяхова прыводзілася ў рух сістэмай рухавікоў унутранага згарання і паравой машынай, здольнай функцыянаваць ва ўмовах адсутнасці атмасфернага паветра (анаэробны рухавік) .
Гісторыя стварэння і інжынерныя асаблівасці Перадумовай для пабудовы карабля стаў ранейшы абмежаваны поспех папярэдняй, менш тэхналагічнай эксперыментальнай мадэлі «Ictíneo I». Будаўніцтва «Іктынеа II» было ініцыявана кампаніяй Мантурыёля і фінансавалася ў асноўным за кошт шырокай народнай падпіскі (ахвяраванняў каталонскай грамадскасці), паколькі вышэйшыя ўрадавыя ваенныя колы Іспаніі праігнаравалі звароты інжынера і адмовіліся падтрымаць праект на дзяржаўным узроўні .
З пункту гледжання ваенна-марскога будаўніцтва, субмарына вылучалася рэвалюцыйнай для свайго часу дзвюхкорпуснай архітэктурай. Яна складалася з вонкавага драўлянага абцякальнага корпуса і ўнутранага сферычнага ціскавага трывалага корпуса. Гэта ўнутраная канструкцыя выраблялася з суцэльных масіваў аліўкавага дрэва таўшчынёй да сарака сантыметраў і дадаткова ўзмацнялася масіўнымі дубовымі шпангоўтамі з меднай ашалёўкай, каб вытрымліваць сур'ёзны ціск тоўшчы вады пры апусканні.
Найгалоўным інавацыйным дасягненнем Нарсіса Мантурыёля стала ўласнае навуковае вырашэнне фундаментальнай праблемы кіслароднага галадання і забеспячэння карабля рухальнай энергіяй пад вадой. Рухальная сістэма апарата складалася з класічнай паравой машыны для плавання на паверхні мора (працавала на вугалі) і спецыялізаванага ўнікальнага катла для падводнай навігацыі . Гэты апарат працаваў на аснове інтэнсіўнай хімічнай рэакцыі між хларатам калію, цынкам і дыяксідам марганцу. Рэакцыя стварала патрэбную экзэтэрмічную тэмпературу для закіпання вады ў катле (і руху грабной шрубы), а таксама ў працэсе свайго распаду адначасова сінтэзавала велізарную колькасць жыццёва неабходнага кіслароду, які збіраўся ў ёмістасці для дыхання экіпажа. Дзякуючы гэтаму механізму апарат мог пазбаўляцца назапашанага вуглякіслага газу і гадзінамі захоўваць пад вадой бяспечны і якасны мікраклімат, неабходны маракам.
Выпрабаванні і лёс Афіцыйны першы пуск новай лодкі і праверка шчыльнасці корпуса адбыліся восенню 1864 года, пасля чаго судна доўга мадэрнізавалася. Серыя вырашальных публічных навігацыйных і тэставых пагружэнняў у акваторыі порта Барселоны вялася на працягу ўсяго 1865 года. Субмарына паспяхова манеўравала, давёўшы інжынернаму таварыству надзейнасць усіх бар'ерных і ізаляцыйных сістэм і нават здольнасць весці карэктныя назіранні за марскім дном. У перыяд рэкорднага пагружэння яна пратрымалася на глыбіні 30 метраў некалькі гадзін.
Аднак бліскучыя тэхналагічныя поспехі перапляліся з жорсткімі фінансавымі рэаліямі тагачаснай еўрапейскай эканомікі. Без надзейнага цэнтральнага стратэгічнага інвеставання на камерцыйнае распаўсюджванне такіх апаратаў, прыватнае канструктарскае таварыства Нарсіса Мантурыёля было вымушана прыпыніць далейшыя работы, зваліўшыся ў даўгі. Пазоўнікі запатрабавалі поўнага разліку з пазыкамі, з прычыны чаго ўвосень 1867 года апарат быў цалкам канфіскаваны. Вынаходства апынулася ў руках агенцтваў, якія, каб хутчэй адбіць сродкі, пазбавілі каштоўную парамашынную і тэхнічную зборку статусу гістарычнага аб'екта, жорстка распілавалі канструкцыю карабля і прадалі інавацыйнае судна літаральна на дровы і медны металалом, пакінуўшы вынаходніка практычна без сродкаў для існавання.
З гістарычнага нябыту важнасць стварэння каталонца была паднята значна пазней інтэрнацыянальнай супольнасцю ў межах пачатку шырокага асваення сусветнага акіяна ў дваццатым стагоддзі. У сучасны момант падрабязная гістарычная копія субмарыны «Іктынеа II» з'яўляецца важнай турыстычнай экспазіцыяй Барселоны і ўстаноўлена прама ў зоне набярэжнай у раёне старога порта (Port Vell), выступаючы культурным напамінам пра інавацыі мінулага.
Зноскі
Спасылкі
Відэаэкскурсія і даследаванне чарцяжоў: гісторыя і аднаўленне «Ictíneo II» на амерыканскай відэаплатформе гісторыі флоту
Катэгорыя:Судны паводле алфавіта Катэгорыя:Падводныя лодкі