Тома Палеолог (грч. Θωμᾶς Παλαιολόγος; 1409 – 12 мај 1465) бил византиски принц од династијата Палеолози и деспот на Мореја од 1428 до 1460 година. Тој бил помлад брат на Константин XI Палеолог, последниот цар на Византија. По падот на Константинопол во 1453 година, Тома станал еден од главните претенденти за наследството на Византиското Царство и последниот член на царското семејство што активно се обидувал да организира обновување на империјата со западна помош.
Потекло и младост Тома е роден во 1409 година во Константинопол како најмлад преживеан син на Мануил II Палеолог и Елена Драгаш. Припаѓал на династијата Палеолози, последната царска династија на Византија, која владеела од 1261 година до падот на царството во 1453 година. Неговото детство било обележано со постепеното слабеење на Византиската Империја и сè поголемиот притисок од Отоманската Империја.
Деспот на Мореја Во 1428 година, царот Јован VIII Палеолог го поставил Тома за совладетел на Морејското Деспотство, византиска држава на Пелопонез. Таму владеел заедно со своите браќа Теодор и Константин.
Во 1430-тите години Тома значително ја проширил византиската власт во јужна Грција. Во 1432 година се оженил со Катерина Закарија, наследничка на латинското Ахајското Кнежевство. Со овој брак голем дел од преостанатите латински поседи на Пелопонез биле приклучени кон Мореја, што претставувало едно од последните територијални проширувања на Византија.
По падот на Константинопол и Мореја Кога Константинопол паднал под османлиска власт на 29 мај 1453 година, братот на Тома, царот Константин XI, загинал во одбраната на градот. По неговата смрт, Тома останал еден од најистакнатите членови на царското семејство.
Султанот Мехмед II им дозволил на Тома и неговиот брат Димитриј Палеолог да продолжат да владеат со Мореја како вазали. Меѓутоа, браќата имале различни политики: Тома настојувал да обезбеди воена помош од западните христијански држави и папството, а Димитриј бил поподготвен за соработка со Османлиите. Нивниот конфликт довел до граѓанска војна во Мореја во 1459 година, што значително ја ослабнало државата.
Во 1460 година Мехмед II лично ја нападнал Мореја. Османлиската војска брзо ја освоила областа. Димитриј се предал без поголем отпор, додека Тома избегал најнапред во венецијанската тврдина Метони, а потоа на Крф. Со тоа престанала да постои последната поголема византиска држава на грчко тло.
Прогонство во Рим Од Крф, Тома отпатувал во Рим, каде што бил свечено примен од Папата Пиј II.
Во Рим тој бил признаван како законски наследник на византиските цареви и добивал финансиска помош од папството. Се обидувал да ги убеди западните владетели да организираат нов крстоносен поход против Османлиите и да ја обноват Византија, но неговите дипломатски напори не дале резултат.
Тома починал во Рим на 12 мај 1465 година. Бил погребан во Базиликата Свети Петар.
Предци
Категорија:Морејско деспотство