мини|„Обилиќев венец“ во 2012 година. Обилиќев венец () ― улица, односно пешачка и продавничка зона, која се наоѓа во средиштето на Белград, Србија, во рамките на просторната единица на улица „Кнез Михаилова“ заштитена со закон, и содржи голем број станбени и деловни згради кои датираат од 1900 до 2000 година.
Областа на „Обилиќев венец“ – потекло на улицата Подрачјето на тоа што е денес улицата „Обилиќев венец“ е без сомнение еден од најстарите и највредните градски споменици во Белград. Поврзан со улицата „Кнез Михаилова“, Косанчиќев венец и Белградската тврдина, тој во суштина претставува единствено материјално сведоштво за продолжението на градот Белград, од неговото најстаро римско време до денес.
Во античко време, областа на улицата, поради посебниот распоред на теренот, ја користела највисоката точка како комуникациска рута, имено гребенот што нежно се спушта надолу кон брегот на реката Сава. Така, во подоцнежните историски времиња, географската местоположба на гребенот била главен фактор зад обликувањето и намената на „Обилиќев венец“. Улицата сигурно била утврдена уште во римско време, кога средиштето на населбата Сингидунум веќе се наоѓал на улицата „Кнез Михаилова“. Под налетот на варварите, областа на Обилиќев венец била опустошена. Агонијата од уништувањето на улицата продолжила во текот на средниот век и кулминирала со исчезнување на улицата од урбаната карта на Белград и претворање во зелено поле.Popović, dr Marko "Područje Knez Mihailove ulice u sklopu urbanog jezgra rimskog Singidunuma", in "Knez Mihailova, zaštita nasleđa - uređenje prostora", (edited by ac. Nedeljko Gvozdenović), Galerija SANU, 1975.; Đorđević, Tihomir "Stanovništvo u Srbiji posle Velike seobe", in "Godišnjica Nikole Čupića", XXXVI, Beograd, 1927.; Krsmanović-Simić, Marko "Fasade Obilićevog venca kroz vreme", catalogue from the exhibition of old and contemporary photographs of facades in Obilićev Venac, at Galerija Grafičkog kolektiva Beograd, October 2003; "Beogradska tvrđava kroz istoriju", catalogue from the exhibition at Galerija SANU December 1969 – March 1970.
Улицата повторно оживеала во 15 век, за време на владеењето на деспотот Стефан Лазаревиќ, првенствено поради повторното воспоставување на некогашниот пат виа кардо, односно денешната улица „Кнез Михаилова“, преку која се стигнувало до населбата на платото на Горен Град.
Оживувањето на подрајчето на „Обилиќев венец“ било привремено прекинато во 1456 година поради османлиската опсада на Белград, кога областа била искористена за поставување шатори за османлиските војски, а зад нив, кон Врачар, се наоѓал логорот на султанот Мехмед II. Шест и пол децении подоцна, низ опустошените полиња кај „Обилиќев венец“, османлиските освојувачи предводени од Сулејман Величествениот, конечно го освоиле Белград на 29 август 1521 година.Šabanović, Hazim "Urbani razvitak Beograda od 1521. do 1688. godine", Godišnjak grada Beograda, XVII, Beograd, 1970.
Повторното населување на подрачјето на оваа улица започнало во летото 1521 година и доживеало голем процут за време на Бајрам-бег (1557–1568). За време на неговото владеење бил настанат таканаречениот „Горен Град“, кој се протегал од двете страни на средишно сместените турски гробишта, помеѓу денешните улици „Кнез Михаилова“ и „Браќе Југовиќа“.Đurić-Zamolo, dr Divna "Beograd - kao orijentalna varoš pod Turcima", Muzej Grada Belgrade, 1977.
Општо земено, за време на османлиското заземање во оваа празна област се појавил станбен и деловен четврт во „ориентален стил“, со градини, меана, каравансарај, болница, фонтана и џамија. Покрај трасата на водоводот што се совпаѓала со улицата „Кнез Михаилова“, биле изградени пет џамии, а околу нив биле основани истоимени маала. Најважна била џамијата „Ибрахим-бег“ на аголот од улиците „Обилиќев венец“ и „Кнез Михаилова“ (каде што некогаш се наоѓала поранешната стоковна куќа „ТА-ТА“, подоцна „Стоковна куќа Белград“).видете Đurić-Zamolo, dr Divna "Beograd - kao orijentalna varoš pod Turcima", Muzej Grada Beograda, Belgrade 1977. Според познатиот геолог и социолог помеѓу двете светски војни, Чемсо Дервичевич, оваа џамија била изградена помеѓу 1572 и 1582 година;видете Đurić-Zamolo, dr Divna "Beograd - kao orijentalna varoš pod Turcima", Muzej Grada Belgrade, 1977 and Derwichevitch, Chemso "Evolution de Belgrade", Jouve et Cie., Paris 1939.) таа била спомената и на крајот на 17 век од водечки европски географи како што се Гумп и „италијанските планови на Белград“.
Иако во моментов не е познато кој всушност бил Ибрахим-бег, можеме да биде заклучено дека тој бил важна личност и дека зградата на бимархането или болницата до самата џамија, како и на големиот каравансарај спроти неа, каде што денес се наоѓа таверната „Руски цар“, можат да му бидат припишани нему. Овие згради за прв пат јасно ги дефинирале контурите на улиците што се препознавани денес.видете "Taljanski Plan Beograda" in "Obilićev venac kroz vreme", catalogue from the exhibition at the Grafički Kolektiv, Belgrade 2003.
Почетоци на европеизацијата на улицата - австриската барокна архитектура во Белград во 18 век мини|Гравура, Белград „Градот Белград во XVIII век“ Улиците „Обилиќев венец“ и „Кнез Михаилова“ во Белград, 18 век, околу 1736 година, Музеј на Град Белград. Бројни обиди на Австриската Империја да ги спаси „ источните христијани“ од отоманскиот јарем започнале во 16 век и се интензивирале од втората половина на 18 век па наваму. Внимателната анализа на „Талијанскиот план“ од 1696 година открива дека откако Белград бил освоен од Максимилијан Емануел (6 септември 1688 година) бројни маала, биле срушени, а меѓу нив улицата „Обилиќев венец“ била особено опустошена. Сепак, трасата на улицата сè уште ја следела линијата на џамијата „Ибрахим-бег“ и каравансарајот преку патот, каде што се наоѓа денешната крчма „Руски цар“. Но, искуствата од оваа војна им покажале на Османлиите откако го вратиле Белград дека треба да преземат нови заштитни мерки во облик на изградба на таканаречен „бастион“, што јасно укажува на почетоците на белградскиот „ров“ () мини|Гравура, Белград „Виртембершкиот дворец и касарната“ на улицата „Обилиќев венац“ во Белград, 18 век, околу 1738 година, од Николас де Спар, Виенски државен архив. Во летото 1717 година, австриската војска, под команда на Ежен Савојски, го зазела Белград по втор пат. Веќе напуштената џамија „Ибрахим-бег“ отстапила место за „Бастионот Св. Карло“, кој се наоѓал на местото каде што денес се наоѓа хотелот „Маџестик“. За време на релативно краткото австриско владеење 1717–1739 година, преку урбанистичка реконструкција, „Обилиќев венец“ го добил својот основен и препознатлив денешен правец, кој го задржал во структурата на улицата до 1867 година. Голем број важни јавни згради биле изградени во најчистиот барокен архитектонски стил за време на периодот на австриското присуство во Белград (1717–1739); Меѓу најважните градби што треба да бидат наведени биле Портата „Карл VI“ во долниот дел од денешниот парк Калемегдан и Дворецот и касарната „ Карл Александар фон Виртемберг“ на аголот од улиците „Обилиќев венец“ и „Кнез Михајлова“ (денес продавницата за парфеми „Гламур“) итн.Vasić, dr Pavle "Barok u Beogradu 1718-1739", in "Oslobođenje gradova u Srbiji od Turaka 1862-1867", SAN, Belgrade, 1970. "Istorija Beograda", I, II i III Tom, (pod uredništvom ak. Vase Čubrilovića), Prosveta, Beograd, 1974. Касарната „Александар фон Виртемберг“ ја сочинувала најголемата зграда во Белград, целосно надвладејувајки не само на улицата, туку и на архитектурата на градот како целина. Од 1726 година, касарната била преобразена во Дворец на управникот на Србија“, но за жал била срушена по предавањето на Белград во 1739 година од страна на Австријците во согласност со условите на Белградскиот мировен договор потпишан истата година меѓу нив и Османлиите.
Реконструкција на улицата според плановите на Емилијан Јосимовиќ Дефинитивното заминување на Османлиите од Белград во 1867 година, му овозможи на главниот град на младото кнежевство да го следи примерот на истакнатите европски градови и да го усвои концептот на низа поврзани улици во облик на „прстени“ кои, во примерот на Белград, педантно ја следеле трасата на „ровот“ . Проектот за реконструкција на градот на Емилијан Јосимовиќ од 1867 година го применил тој концепт во следните петнаесет години, давајќи му на „Обилиќев венец“ изгледот што го има денес.Đurić-Zamolo, dr Divna "Graditelji Beograda 1815-1914, Muzej Grada Beograda, 1981.
Во 1872 година, истовремено со улицата „Кнез Михаилова“, оваа улица го добила името што го има денес, и заедно со „Косанчиќев венец“ и „Топличин венец“ симболично го зачувува споменот на средниот век и српското благородништво.видете "Arhitektonsko nasleđe grada Beograda I", catalogue of architectural buildings in the territory of Belgrade 1690-1914, ZZZSKGB, Saopštenja, sv.6, Beograd, 1966
Згради на „Обилиќев венец“ изградени во втората половина на 19 век и неговите најпознати семејства Изградбата и архитектонското обликување на улицата во наредниот период било одликувано со изградба на претежно еднокатни куќи во академски или еклектичен стил, со градини и пониски катови кои, од рамната страна на улицата, стигнуваа сè до улицата „Маршал Бирјузов“ . Куќите главно биле изградени од богати трговци или високи државни службеници, повеќето од српско потекло, но и од влашки и еврејски семејства, вклучувајќи го и семејството Томановиќ (Крста М. на број 30, денес број 24: парцелата била продадена од неговите наследници (Станковиќ-Гребенац) на браќата Ѓорѓе и Александар Србиќ од Савамала (двајцата инженери), семејството Симиќ (Мијаило и Василије на број 22, Обилиќев Венац), Панѓела-Мигриќ (Коста, Оливија во брак со Боривоје Мигриќ, на број 26), семејството Нинчиќ (Арон и неговиот син Момчило Нинчиќ, министер за надворешни работи на Кралството Југославија, на број 27, Обилиќев Венац), семејството Митровиќ (Јован и Велизар, на број 25), семејството Радојловиќ (сопственици на земјиштето и куќата на местото на нивната подоцна изградена зграда во која се наоѓала стоковната куќа „ТАТА“, национализирана во 1946 година од страна накомунистичкиот режим на Тито, подоцна преименуван во „НАМА“ и „Београд“). Семејството Антонијевиќ на број 29 (сопственици на земјиштето и зградата во која се наоѓа старата и новата крчма „Руски цар“ од 1929 година), семејството Нотарош на број 15, итн."Adresna knjiga", Beograd, izd. "Bezbednost", 1912.; Gordić, dr Gordana "Arhitektonsko nasleđe grada Beograda I", catalogue of architectural buildings in the territory of Belgrade 1690-1914, ZZZSKGB, Saopštenja, sv.6, Beograd, 1966.
Динамичниот развој на Белград помеѓу 1900 и 1940 година го заокружил просторното обликување на „Обилиќев венец“, заменувајќи ги повеќето куќи со повеќекатни згради во стилот сецесија, арт деко и модернизам.
Архитектура од културна и историска вредност од 20 век мини|Крчмата „Руски цар“, предна фасада, подробност. лево|мини|Зградата на „Танјуг“, „Обилиќев венец“ бр. 2, еден од најдобрите примери на движењето за модерна архитектура во Белград, околу 1936 година. десно|мини|Зградата на Миша В. Симиќ на број 22, предна фасада со балкони, подробност.