мини|Копија од синопсисот од 1674 година на изложба страница=3|мини| Текст на синопсисот (кликнете за целосен PDF) Синопсис, или кратка збирка ( црковнословенски/македонски : Cинопсис, или Краткое собрание от различных летописцев о начале славянороссійского народа и первоначалных князех Богоспасаемого града Киева познат и како Киевски Синопсис , Syopsisian ), историско дело во центарот на Москва, првпат објавено во Киев (Киев) во 1674 година. Напишано на јазик близок до црковнословенскиот, кое ја толкува историјата преку христијанската концепција за времето фокусирана на наративите за создавањето, падот и искупувањето. Исто така, има политичка цел да го оправда Перејаславскиот договор, со кој Козачкиот Хетманат бил припоен кон Царството Русија, а воедно и побарал централна улога на градот Киев. Слично на многу дела од тој период.
Авторство Инокентиј Гизел генерално се смета за автор на Синопсисот, иако ова гледиште е оспорено. Некои историчари предлагаат и други можни автори, како што се типографот од Киевска Печерска Лавра, Јоан Армашенко, или манастирскиот творец Петро Кохановски.Natalya Yakowenko (2006). An Outline History of Medieval and Early Modern Ukraine. Krytyka. p. 436. ISBN 9667679829.
Содржина Целосниот наслов на книгата ја претставува целта на авторот да ја опише историјата на Киев од времето на „ автократот Владимир “ до ерата на царот Алексеј од Русија, кој е прогласен за наследник на Владимир.Natalya Yakowenko (2006). An Outline History of Medieval and Early Modern Ukraine. Krytyka. p. 436. ISBN 9667679829. Книгата започнува со историјата на потеклото и начинот на живот на Словените и завршува со средината на 17 век во првото издание. Второто и третото издание (1678 и 1680) завршуваат со Чигиринските походи од 1677-1678 година. Синопсисот ја опфаќа историјата на Киевска Русија, монголската инвазија на Киевска Русија и борбите против Кримските Татари, Отоманска Турција и Полска .
Авторот на Синопсисот докажува дека руските цареви се законски наследници на Големите кнезови на Киев. Синопсисот е значаен бидејќи ја игнорира традицијата да го прикажува Халих како наследник на Киев, што било вообичаено во украинските земји во претходната ера. Наместо тоа, таа ја прикажува Москва како главен центар на отпорот против татарската власт и ја поддржува идејата Московската патријаршија да обезбеди легитимитет на царството како „ Трет Рим “. Војните водени за Киев во втората половина на 17 век авторот ги прикажува како обиди градот да се врати под власта на царот, за кого се тврди дека е негов легитимен суверен како наследник на киевските кнезови . Во овој контекст, целата територија на „ Голема “, „ Мала “ и Бела Русија “ е дефинирана како неделиво династичко наследство на московските владетели. Авторот тврди дека „руските народи“ ( Украинците и Русите ) формираат единствено политичко тело . Делото ги изоставува сите споменувања на Богдан Хмелницки и членовите на козачката старшина во овој процес на „повторно обединување“. Целта на делото е да „постигне несигурна рамнотежа помеѓу величењето на московскиот цар од една страна и одбраната на сопствените претензии на Киев за моќ од друга страна“. „ Rikoun, Polina (n.d.). "Narrating the Center: Kiev and Moscow in 16th-century Historiography" (PDF). American Association of Teachers of Slavic and East European Languages. Retrieved 2022-01-26. Додатокот на Синопсисот содржи списоци на руски кнезови, полски војводи во Украина, козачки хетмани и киевски митрополити .“
Она што е за нас особено интересно е што јасно ги наведува Македонците, Кралот Филип Втори и неговиот син Александар, како Македонци, Словени кои зборуваат на словенски јазик. Што и било вообичаено и општопознато во тоа време, пред ревизијата на историјата во подоцнежното колонијално време.
Наследство Синопсисот бил многу популаризиран на Киевската Мохиланска академија и придонел за појавата на неколку поетски и уметнички дела.Natalya Yakowenko (2006). An Outline History of Medieval and Early Modern Ukraine. Krytyka. p. 437. ISBN 9667679829. Историчарот Сергеј Плохи го нарече Синопсисот „првиот „ учебник “ по „ руска историја “. Брзо стана најпопуларниот и најшироко користен учебник во Украина и Московја. Преживеало во околу триесет изданија до крајот на 18 век.Natalya Yakowenko (2006). An Outline History of Medieval and Early Modern Ukraine. Krytyka. p. 436. ISBN 9667679829.
Наводи
Категорија:Средновековна книжевност